{"status":200,"statusMessage":"Ok","messages":[{"type":"SUCCESS","text":"işlem başarılı","process":"LIST"}],"resultContainer":{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":781,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:08.836202","updated_at":"2026-01-02T13:13:30.333549","id":6998,"title":"Madde 21 Gayrimenkuller ve Haklarda","summary":null,"description":"\n \n \n \n \n \n
\n

(4369 sayılı Kanunun 27'nci maddesiyle değişen fıkra Geçerlilik; 1.1.1998 Yürürlük: 29.7.1998) Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 1.500.000.000 (*) (4842 sayılı Kanunun 16'ncı maddesiyle Kanuni had olarak belirlenmiştir. Yürürlük; 24.4.2003; Geçerlilik; 1.1.2003) lirası gelir vergisinden müstesnadır.(**) (332 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılı için 58.000 TL. )  İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.(***)

\n

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile (6322 sayılı kanunun 5.maddesiyle değişen ibare;1.1.2013 tarihinden itibaren elde edilen hasılatlara uygulanmak üzere Yürürlük 15.06.2012)istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar(****) bu istisnadan faydalanamazlar.

\n

 

\n
\n

(*)(Değişmeden önceki şekli) 240.000.000

\n

(**) (Değişmeden önceki şekli) (2004/8295 sayılı B.K.K. ile 2005 takvim yılı için 2.000 YTL. Geçerlilik; 1.1.2005, 2005/9826 sayılı B.K.K. ile 2006 yılı için 2.200 YTL Geçerlik; 01.01.2006)(+) (259 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2007 yılı için 2.300 YTL. )(266 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2008 yılı için 2.400 YTL. )(270 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2009 yılı için 2.600 TL. )(273 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2010 yılı için 2.600 TL. )(278 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2011 yılı için 2.800 TL. )(280 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2012 yılı için 3.000 TL. )(284 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2013 yılı için 3.200 TL. ) (287 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2015 yılı için 3.600 TL. )(290 Seri No'lu Gelir Vergisi Tebliği ile 2016 yılı için 3.800 TL)(296 Seri No'lu Gelir Vergisi Tebliği ile 2017 yılı için 3.900 TL) (302 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2018 yılı için 4.400 TL. )  (305 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2019 yılı için 5.400 TL. ) (310 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2020 yılı için 6.600 TL. ) (313 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2021 yılı için 7.000 TL. )  (317 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2022 yılı için 9.500 TL. ) (323 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2023 yılı için 21.000 TL. ) (324 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2024 yılı için 33.000 TL. ) (329 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2025 yılı için 47.000 TL. ) 

\n

(+) 2003/6578 sayılı B.K.K. ile 2004 yılı için 1.800.000.000, 246 Seri No.lu G.V.G.T. ile 2003 yılı için 1.500.000.000, 200173398 sayılı B.K.K. ile 2002 yılı için 950.000.000; 2000/1689 sayılı B.K.K. ile 2001 yılı için 700.000.000; 228 Seri No.lu G.V.G.T. ile açıklanan miktarlar (1999 yılı için 420.000.000; 2000 yılı için 630.000.000)

\n

(***) (Değişmeden önceki şekli) Madde 21- (2772 sayılı Kanunun 2'nci maddesiyle değişen fıkra) Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (3946 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle belirlenen miktar Yürürlük : 30.12.1993 Geçerlilik; 31.12.1993) 3.600.000 lirası Gelir Vergisinden müstesnadır.(x)
\n (x) İstisna tutarı 1996 yılı gelirlerine uygulanmak üzere 41.400.000.- TL'na yükseltilmiştir. 41.400.000 TL'lik istisna tutarı 1996 yeniden değerleme oranına göre tespit edilmiş ve 200 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile açıklanmıştır. Önceki hadler için 95/7593, 94/6300 ile 93/5146 sayılı B.K.K.'larına bakınız.

\n

(****)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar

\n

 

","priority":2100,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":[{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/562/madde/7266","deleted":false,"userid":782,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:28.723199","updated_at":"2025-04-14T12:21:54.854883","id":7266,"title":"GEÇİCİ MADDE 1","summary":null,"description":"

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren işverenler tarafından çalışanlara elektrik, doğalgaz ve diğer ısınma giderlerine karşılık olmak üzere 30/6/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) mevcut ücretlerine/prime esas kazançlarına ilave olarak yapılan aylık 1.000 Türk lirasını aşmayan ödemeler, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre prime esas kazanca dâhil edilmez ve bu tutar üzerinden 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisi hesaplanmaz.

(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkilidir.

","priority":4711,"kanun":null,"maddeType":5,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":562,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"7420 S.K GEÇİCİ MADDE 1","bolum":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/7265","deleted":false,"userid":782,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:28.703634","updated_at":"2025-04-08T16:52:36.472212","id":7265,"title":"Mükerrer Madde 123 Yetki","summary":null,"description":"
(4842 sayılı Kanunun 16'ncı maddesiyle değişen madde Yürürlük; 24.04.2003) 1. Bu Kanunun 21, 23/8, 47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, 1.1.2003 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarına yükseltilmiştir.

2. Bu Kanunun (7256 Sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle eklenen ibare. Yürürlük: 17.11.2020 ) 9/10,19, 21, 23/8, (7194 sayılı kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 07.12.2019)23/10, 31,(7194 sayılı kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 07.12.2019)40/1, 40/7, 47, 48,(7194 sayılı kanunun 19 uncu maddesiyle eklenen ibare; Yürürlük: 07.12.2019)68, mükerrer 80, 82(6663 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 10.02.2016) ve 86 ncı maddeleri ile 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde(**) yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. (700 Sayılı KHK'nın 45 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük:09.07.2018)Cumhurbaşkanı(***), bu surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.

3. Bu Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında, bu maddenin (2) numaralı fıkrası uygulanır.(*)


(*)(4842 sayılı Kanunla değişmeden önceki madde)
(4369 sayılı Kanunun 53'üncü maddesiyle değişen madde Yürürlük; 1.1.1999) 1. Bu kanunun Mükerrer 111 inci maddesinde yer alan maktu had ve tutarlar, 1/1/1998 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarına yükseltilmiştir.
2. Bu kanunun 21, 23/8, Ek: 2, 47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.
3. Bu kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında, bu maddenin 2 numaralı fıkrası uygulanır. Vergi tarifesinin gelir dilimlerine karşılık gelen kanuni vergi oranlarını, her bir dilim için ayrı ayrı veya topluca 5 puana kadar indirmeye veya kanuni hadlerine kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.(1)
(1) Yetki:
Mükerrer Madde 123 _ (Değişmeden önceki şekli) (3946 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle değişen madde Yürürlük : 30.12.1993 Geçerlilik; 31.12.1993) 1. Bu Kanunun; 13, 17, 21, 47, 53, 68, Mükerrer 80, 111 ve 112 nci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, 1.1.1993 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarına yükseltilmiştir.
2. Bu Kanunun 13, 17, 21, (4108 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle eklenen ifade Yürürlük; 2.6.1995) 23/8, ek 2, 47, 53, 68, mükerrer 80, 82, 86, 87, 111 ve 112 nci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların her birini ayrı ayrı veya topluca 10 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
3. Bakanlar Kurulu, 47, 86 ve 87 nci maddeler de yazılı hadler hariç olmak üzere, 2'nci fıkrada yazılı yetkilerini kullanmadığı takdirde, her bir takvim yılında uygulanacak maktu had ve tutarlar, önceki yılda uygulanan maktu had ve tutarlara bu yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle tespit edilir.
4. (4108 sayılı Kanunun 26'ncı maddesiyle değişen bent Yürürlük; 2.6.1995) Bu Kanunun 103'üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin ilk gelir dilimi tutarını 10 katına kadar artırmaya ve tarifenin diğer gelir dilimlerini de ilk dilim tutarının katları şeklinde belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu yetki kullanılmadığı takdirde, tarifenin ilk dilim tutarı hakkında bu maddenin 3 numaralı fıkrası uygulanır ve tarifenin diğer gelir dilimlerinin tutarları ilk dilimin katları şeklinde yeniden düzenlenir. Vergi tarifesinin gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranlarını, her bir dilim için ayrı ayrı veya topluca 10 puana kadar artırmaya veya indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
5. Bu maddeye göre, maktu had ve tutarların tespitinde 100 000 liraya, 103'üncü maddede yer alan gelir dilimleri tutarlarının tespitinde ise 10 000 000 liraya kadar olan tutarlar nazara alınmaz.

(**)Değişmeden önceki ibare: 86 ve mükerrer 121 inci maddelerinde

(***) Değişmeden önceki şekli: Bakanlar Kurulu

","priority":12310,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Mükerrer Madde 123 Yetki","bolum":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/7264","deleted":false,"userid":782,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:28.599507","updated_at":"2025-04-09T12:17:37.054709","id":7264,"title":"Geçici Madde 36 (3689 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle eklenen madde)","summary":null,"description":"
(3689 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle eklenen madde) a) Gelir Vergisi Kanunu'nun;

1) 13'üncü maddesinde yazılı 10.000.000 liralık tutar, 25.000.000 liraya,

2) 17' nci maddesinde yazılı 60.000 liralık tutar, 600.000 liraya,

3) 21' inci maddesinde yazılı 120.000 liralık tutar, 1.000.000 liraya,

4) 24' üncü maddesinin 3 numaralı bendinde yazılı 360.000 liralık tutar, 500.000 liraya,

5) 31' inci maddesinde yazılı günlük 200 liralık tutar, 1.200 liraya, aylık 6.000 liralık tutar, 36.000 liraya, yıllık 72.000 liralık tutar, 432.000 liraya,

6) Ek 2'nci maddesinin 4 numaralı bendinde yazılı 40.000.000 liralık tutar, 1.000.000.000 liraya, 20.000.000 liralık tutar, 250.000.000 liraya, 4.000.000 liralık tutar, 100.000.000 liraya,

7) 47'nci maddesinde yazılı 700.000 liralık tutar, 7.000.000 liraya, 48.000 liralık tutar 1.000.000 liraya,

8) 53'üncü maddesinde yazılı 4.000.000 liralık tutarlar, 50.000.000 liraya,

9) 68' inci maddesinin 10 numaralı bendinde yer alan 20.000 liralık tutar, 90.000 liraya,

10) Mükerrer 80'inci maddesinin 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı 100.000 liralık tutarlar, 200.000 liraya,

11) 86 ve 87'nci maddelerinde yazılı 9.000.000 liralık tutarlar, 36.000.000 liraya,

12) 111 ve 112'nci maddelerinde yazılı 10.000 liralık tutarlar, 100.000 liraya,

Yükseltilmiştir.

b) Bu maddenin (a) fıkrasının 1, 3, 7, 8 ve 9 numaralı bentlerinde yer alan hükümler, mükelleflerin 1990 yılı gelirleri için de uygulanır.

","priority":12436,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Geçici Madde 36 (3689 sayılı Kanunun 7'nci maddesiyle eklenen madde)","bolum":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/7025","deleted":false,"userid":780,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:09.571922","updated_at":"2026-08-05T16:17:35.343895","id":7025,"title":"Madde 94 Vergi Tevkifatı","summary":null,"description":"

 

\n\n \n \n \n \n \n
\n

(3946 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle değişen madde. Yürürlük; 1.1.1994)

\n

Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

\n

1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

\n

2. Yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (4369 sayılı Kanunun 81/C-8 maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 1.1.1999) (Noterlere(1) serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç);

\n

a) 18'inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden,

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. ile % 17. Yürürlük; 3.2.2009)(2)

\n

b) Diğerlerinden, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 3.2.2009)(3)

\n

3. 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden,

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. ile \"42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden (3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: yayımı izleyen ayın başından itibaren yapılan ödemelere uygulanmak üzere yayımı tarihinde)% 5(46)\" Yürürlük; 3.2.2009)(4)

\n

4. Dar mükellefiyete tabi olanlara, telif ve patent haklarının satışı dolayısıyla yapılan ödemelerden,

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 3.2.2009) (4)

\n

5. a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden, (5)

\n

b) (5035 Sayılı Kanunun 48/4-d maddesiyle değişen ibare. Geçerlilik; 01.01.2004, Yürürlük; 02.01.2004) Vakıflar (mazbut vakıflar hariç)(6) ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden,(7)

\n

c) Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden,(8)

\n

(6322 sayılı kanunun 10.maddesiyle eklenen alt bent; Yürürlük 15.06.2012)d) Yabancı devletlere, yabancı kamu idare ve kuruluşları ile uluslararası kuruluşlara ait diplomatik statüsübulunmayan gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1/5 ile;

\n

\"a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden % 20,

\n

b) Vakıflar (mazbut vakıflar hariç) ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden % 20,\"

\n

Yürürlük; 3.2.2009)

\n

6. a) Dağıtılsın veya dağıtılmasın Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8 inci maddesinin 4 numaralı bendinin;

\n

i) (a), (c) ve (d) bentlerinde yazılı kazançlardan, (9)

\n

ii) (b) alt bendinde yazılı kazançlardan, (9)

\n

b)(4842 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 24.04.2003)

\n

i) Tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve bu vergilerden muaf olanlara dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) (10)

\n

ii) Tam mükellef kurumlar tarafından; dar mükellef gerçek kişilere, dar mükellef kurumlara (Türkiye'de bir işyeri veya daimi temsilci aracılığıyla kâr payı elde edenler hariç) ve gelir ve kurumlar vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.), (10)

\n

iii) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (4) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iradının ana merkeze aktarılan tutarı üzerinden, (11) (12)

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1/6 ile;

\n

\"a) Tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve gelir vergisinden muaf olanlara dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) % 15,

\n

b) Tam mükellef kurumlar tarafından; dar mükellef gerçek kişilere ve gelir vergisinden muaf olan dar mükelleflere dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz) % 15,\"

\n

Yürürlük; 3.2.2009)

\n

c) (5035 Sayılı Kanunun 49/2 maddesiyle yürürlükten kaldırılan alt bent. Geçerlilik; 01.01.2004, Yürürlük; 02.01.2004)(13)

\n

7- 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından (5228 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle değiştirilen parantez içi ibare. Yürürlük; 01.01.2005) (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil) (14)

\n

a) Devlet tahvili faizlerinden, (15)

\n

b) Hazine bonosu faizlerinden, (15)

\n

c) (4369 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle değiştirilen bent. Yürürlük; 29.7.1998) Toplu Konut İdaresi, (6322 sayılı kanunun 10.maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 15.06.2012)28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna göre kurulan varlık kiralama şirketleri(39) ve Özelleştirme İdaresi'nce çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan gelirlerden(16), (15)

\n

d) Nama yazılı tahvil faizlerinden, (17)

\n

e) Hamiline yazılı tahvil faizlerinden, (17)

\n

f) (5582 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 06.03.2007) İpotek finansmanı kuruluşları ve konut finansmanı kuruluşları tarafından ihraç edilen ipotekli sermaye piyasası araçlarından elde edilen kâr payı ve faiz gelirlerinden,

\n

g) Diğerlerinden, (17)

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1 ile;

\n

\"7. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar dahil) 

\n

a) Devlet tahvili ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan gelirlerden % 0,

\n

(2011/1854 sayılı BKK ile değişen alt bent) b) Diğerlerinden;

\n

ba) Tam mükellef kurumlar tarafından yurt dışında ihraç edilen tahvillerin;

\n

i) Vadesi 1 yıla kadar olanlardan elde edilen faizlerinden % 10,

\n

ii) Vadesi 1 yıl ile 3 yıl arası olanlardan elde edilen faizlerinden % 7,

\n

iii) Vadesi 3 yıl ile 5 yıl arası olanlardan elde edilen faizlerinden % 3,

\n

iv) Vadesi 5 yıl ve daha uzun olanlardan elde edilen faizlerinden %0,

\n

bb) Tam mükellef varlık kiralama şirketleri tarafından yurt dışında ihraç edilen kira sertifikalarının;

\n

i) Vadesi 1 yıla kadar olanlara sağlanan gelirlerden % 10,

\n

ii) Vadesi 1 yıl ile 3 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 7,

\n

iii) Vadesi 3 yıl ile 5 yıl arası olanlara sağlanan gelirlerden % 3,

\n

iv) Vadesi 5 yıl ve daha uzun olanlara sağlanan gelirlerden %0,

\n

bc) (ba) ve (bb)'de belirtilenler dışında kalanlar için % 10, (18)\"

\n

Yürürlük; 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen gelirlere uygulanmak üzere, 3.2.2009) (19)

\n

8. Mevduat faizlerinden (5228 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle değiştirilen parantez içi ibare. Yürürlük; 01.01.2005) (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, (700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil);(14)

\n

a) Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ile özel finans kurumlarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından, (20)

\n

b) Nama yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden, (20)

\n

c) Hamiline yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden, (20)

\n

d) Diğerlerinden, (21)

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1 ile;

\n

\"8. Mevduat faizlerinden (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, ,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar dahil) % 15,\"

\n

Yürürlük; 3.2.2009) (22)

\n

9. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 12 numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (5228 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle değiştirilen parantez içi ibare. Yürürlük; 01.01.2005) (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil) (14)

\n

a) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylarından, (23)

\n

b) Kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr paylarından, (23)

\n

c) Özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kâr paylarından, (23)

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1 ile;

\n

\"9. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (12) numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, ,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar dahil) % 15,\"

\n

Yürürlük; 3.2.2009) (22)

\n

10.a) 6322 sayılı kanunun 10. maddesiyle değişen alt bent; Yürürlük 01.07.2012) Başbayiler hariç olmak üzere, 14/3/2007 tarihli ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan şans oyunlarına ilişkin olarak; bilet, kupon ve benzerlerini satanlara, düzenlenen her türlü bahis ve şans oyunlarının oynatılmasına aracılık edenlere, diğer kişilerce çıkartılan bu nitelikteki biletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden (2012/3322 sayılı B.K.K. ile %15 Yürürlük; 01.07.2012)(40)

\n


b) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre gerçek ve tüzel kişilerin mallarını iş akdi ile bağlı olmaksızın bunlar adına kapı kapı dolaşmak suretiyle tüketiciye satanlara bu faaliyetleriyle ilgili olarak yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden.(25) (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 3.2.2009)(26)

\n

 

\n

11. (4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 1.8.1995) Çiftçilerden satın alınan ziraî mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden;(27)

\n

a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için,

\n

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınanlar için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile % 1. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile % 2. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

b) Diğer ziraî mahsuller için,

\n

i) Ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai mahsuller için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %2. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

ii) (i) alt bendi dışında kalanlar için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile % 4. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

c) Ziraî faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için,

\n

i) Orman idaresine veya orman idaresine karşı taahhütte bulunan kurumlara yapılan ormanların ağaçlandırılması, bakımı, kesimi, ürünlerin toplanması, taşınması ve benzeri hizmetler için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %2. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

ii) Diğer hizmetler için (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %4. Yürürlük; 3.2.2009)(28),

\n

d)(7338 sayılı kanunun 7 nci maddesiyle kaldırılan bent; Yürürlük: 26.10.2021)(47)

\n

12. PTT acenteliği yapanlara, bu faaliyetleri nedeniyle ödenen komisyon bedeli üzerinden, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 3.2.2009)(30)

\n

13. (4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 1.8.1995) (4369 sayılı Kanunun 81/C-8 inci maddesiyle değişen ibare. Yürürlük; 1.1.1999) Esnaf muaflığından(31) yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden,(32) (28)

\n

\"13. Esnaf muaflığından yararlananlara mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden,

\n

a) (06.06.2012 tarih ve 2012/3322 sayılı BKK ile değişen alt bent, Yürürlük; 30.06.2012) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentlerinde yer alan emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden %2 (42)

\n

b) Hurda mal alımları için % 2,

\n

c) Diğer mal alımları için % 5,

\n

ç) (2018/11750 sayılı BKK ile Yürürlük 18/5/2018) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında esnaf muaflığından yararlananlara ihtiyaç fazlası elektrik bedeli olarak yapılan ödemeler üzerinden % 0,\"

\n
\n
d) Diğer hizmet alımları (a, b ve c alt bentleri hariç olmak üzere mal ve hizmet bedelinin ayrılamaması hali de bu kapsamdadır) için % 10,\"\n
\n

 

\n

Yürürlük; 3.2.2009)

\n

14. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 14 numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (5228 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle değiştirilen parantez içi ibare. Yürürlük; 01.01.2005) (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, (700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil) (14) (33)

\n

(2009/14592 sayılı B.K.K. Madde 1 ile;

\n

\"14. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (14) numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, (700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar dahil) % 15,\"

\n

Yürürlük; 3.2.2009) (22)

\n

15. (4697 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 07.10.2001)

\n

a) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %15. Yürürlük; 3.2.2009)(34)

\n

b) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (b) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %10. Yürürlük; 3.2.2009)(34)

\n

c) (6327 sayılı Kanunun 9 ncu maddesiyle kaldırılan alt bent. Yürürlük; 29.08.2012)(43)

\n

16. (6327 sayılı kanunun 9.maddesiyle eklenen bent; Yürürlük 29.08.2012)

\n

a) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin (a) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (2012/3571 sayılı B.K.K. ile %15. Yürürlük; 29/8/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 06.09.2012),

\n

b) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin (b) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (2012/3571 sayılı B.K.K. ile %10. Yürürlük; 29/8/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 06.09.2012),

\n

c) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (16) numaralı bendinin (c) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından (2012/3571 sayılı B.K.K. ile %5. Yürürlük; 29/8/2012 tarihinden geçerli olmak üzere 06.09.2012),

\n

17. 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (17) numaralı bendi kapsamındaki menkul sermaye iratlarından,

\n

18. ((6745 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle eklenen bent, Yürürlük; 07.09.2016) Vergi Usul Kanununun 11 inci maddesinin yedinci fıkrası kapsamına giren ödemelerden,

\n

19. (7524 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 01.01.2025) 23/10/2014 tarihli ve 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre aracı hizmet sağlayıcılarının ve elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının, mezkûr Kanun kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla hizmet sağlayıcılarına ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılarına yaptıkları ödemelerden,

\n

20. (7524 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 01.01.2025) Cumhurbaşkanınca belirlenen sektörler veya faaliyet konularına ilişkin mal ve hizmet alımlarına yönelik yapılan ödemelerden,

\n

% 25 vergi tevkifatı yapılır.

\n

(5615 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 04.04.2007) Vergilendirme rejiminin, Türk vergi sisteminin sahip olduğu vergilendirme kapasitesi ile en az aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp sağlamadığı ve bilgi değişiminde bulunup bulunmadığı hususu da göz önünde bulundurulmak suretiyle, ,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanınca(44) ilan edilecek ülkelerde yerleşik veya faaliyette bulunanlara (Türkiye'de yerleşik olanların bu ülkelerde bulunan işyerleri dahil) nakden veya hesaben yapılan veya tahakkuk ettirilen her türlü ödemeler üzerinden, bu ödemelerin verginin konusuna girip girmediğine veya ödeme yapılanın mükellef olup olmadığına bakılmaksızın % 30 oranında vergi kesintisi yapılır. Emsaline uygun fiyatlarla satın alınan mal ve iştirak hisseleri için yapılan ödemeler, emsaline uygun fiyatlarla, deniz ve hava ulaştırma araçlarının kiralanması için yapılan ödemeler ile yapılan işin tamamlanabilmesi bakımından zorunluluk arz eden geçiş ücreti, liman ücreti gibi ödemeler üzerinden yapılacak kesinti oranını; her bir ödeme türü, faaliyet konusu ya da sektör itibarıyla ayrı ayrı belirlemeye, sıfıra kadar indirmeye veya kanunî seviyesine kadar getirmeye ,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanı(45) yetkilidir. Yurt dışındaki finans kuruluşlarından temin edilen borçlanmalara ilişkin anapara, faiz ve kâr payı ödemeleri ile sigorta ve reasürans ödemeleri üzerinden bu fıkra uyarınca vergi kesintisi yapılmaz.

\n

(7194 sayılı kanunun 16 ncı maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 07.12.2019) 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücretini (icra ve iflas müdürlüklerine yatırılanlar dâhil) ödeyenler tarafından gelir vergisi tevkifatı yapılır.

\n

(7256 sayılı kanunun 17 nci maddesiyle eklenen fıkra; Yürürlük: 17.11.2020)Tam mükellef sermaye şirketlerinin iktisap ettikleri kendi hisse senetlerini veya ortaklık paylarını,
\n i) Sermaye azaltımı yoluyla itfa etmeleri hâlinde iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutar sermaye azaltımına ilişkin kararın ticaret sicilinde tescil edildiği tarih,
\n ii) İktisap bedelinin altında bir bedel karşılığında elden çıkarmaları hâlinde iktisap bedeli ile elden çıkarma bedeli arasındaki fark tutar elden çıkarma tarihi,
\n iii) İktisap ettikleri tarihten itibaren iki tam yıl içerisinde, sermaye azaltımı yoluyla itfa etmemeleri veya elden çıkarmamaları hâlinde, iktisap bedeli ile hisse senetlerinin veya ortaklık paylarının itibari değeri arasındaki fark tutar iktisap tarihinden itibaren iki tam yıllık sürenin son günü,

itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayılır ve bu tutarlar üzerinden %15 oranında vergi tevkifatı yapılır. Bu fıkra kapsamında tevkif edilen vergiler herhangi bir vergiden mahsup edilemez. Cumhurbaşkanı, tam mükellef sermaye şirketinin paylarının Borsa İstanbul'da işlem görüp görmemesine, işlem gören paylarının toplam payları içindeki oranına, geri alınan payların Borsa İstanbul'da işlem gören paylardan olup olmamasına, tam mükellef kurumlardan geri alınıp alınmamasına, tam mükellef sermaye şirketinin yıllık satış hasılatı ve diğer gelirlerinin toplam tutarına göre ayrı ayrı ya da birlikte, bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir. \n

 

\n

Tüccar, serbest meslek erbabı ve çiftçilerin yukarıdaki hükümlere göre yapacakları tevkifat; ticari, mesleki ve zirai işleriyle ilgili ödemelerine münhasırdır.

\n

Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde hükmü göz önünde tutulur.

\n

(4842 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değişen fıkra. Yürürlük; 24.04.2003) Bu maddenin (6) numaralı bendinin (a) alt bendine göre üzerinden vergi tevkifatı yapılan kurum kazancından kâr payı alanlara, tevkif suretiyle alınan vergi red ve iade olunmaz.(35)

\n

,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanı(45), bu maddede yer alan tevkifat nispetini, her bir ödeme ve gelir için ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki;

\n

- Tam ve dar mükellefler ile gerçek ve tüzel kişiler itibariyle,

\n

– (7491 sayılı kanunun 11 inci maddesiyle eklenen bent; Yürürlük: 28.12.2023) 3 numaralı bent kapsamında ödenen istihkak bedellerinden, işin; kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlara taahhüt edilip edilmemesine ve bunların genel veya özel bütçeli idare kapsamında olup olmamasına, süresine, nevine ve yüklenicinin; ana yüklenici, alt yüklenici ya da tam ve dar mükellef olmasına göre ayrı ayrı veya birlikte,

\n

-(6322 sayılı kanunun 10.maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 15.06.2012)6, 7, 8, 9 ve 16 numaralı(41) bentlerde yer alan kazanç ve iratlardan; mevduat veya menkul kıymetin vadesi, menkul kıymetlerin türleri ile bankalar ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan aracı kurumlar arasındaki borsa para piyasasında değerlendirilen paralara ödenen faizler için,(36)

\n

- 6 numaralı bendin (b) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratları kapsamına giren Devlet tahvili, Hazine bonosu faizleri ve Toplu Konut İdaresi ile Kamu Ortaklığı İdaresi'nce çıkartılan menkul kıymetlerin gelirlerine isabet eden kısım için (bu kısım, bu faiz ve gelirlerin toplam kurum hasılatı içindeki payına göre hesaplanır),

\n

- (4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 1.8.1995) 11 numaralı bent gereğince zirai mahsul bedelleri üzerinden yapılacak vergi tevkifatında, zirai mahsulün ticaret borsalarında tescil ettirilerek satılıp satılmadığına veya destekleme kapsamında alım yapan kurumlar ile diğerlerine, zirai faaliyet kapsamında ifa edilen hizmetler için de faaliyetin türü ve niteliğine, münhasıran zirai alet ve makinalarla verilen hizmetlere veya zirai işletmenin başka kişilerin işlerinde kullandırılmak suretiyle yapılmasına göre,(37)

\n

- (4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen alt bent. Yürürlük; 1.8.1995) 13 numaralı bentte yer alan ödemelerde ödeme yapılan kişilerin mükellef olup olmadıklarına, ödemenin konusunun emtia veya hizmet alımı, emtia ve hizmet alımının birlikte olmasına, iş grupları, iş nev'ileri, sektörler ve emtia gruplarına göre,(38)

\n

(6327 sayılı kanunun 9.maddesiyle eklenen paragraf; Yürürlük 29.08.2012)- Birinci fıkranın (15) ve (16) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarından; prim ve katkı paylarının, ücretin safi tutarı ile ticari kazancın tespitinde veya diğer gelir unsurlarına ilişkin gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmadığına, indirim konusu yapılması halinde indirime esas süreye, Devlet katkısı elde edilip edilmediğine veya Devlet katkısı elde edilen süreye, sigortalı ve katılımcıların kalış sürelerine ve ayrılma biçimlerine göre,

\n

(7524 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle eklenen paragraf Yürürlük; 01.01.2025)– (19) ve (20) numaralı bentler kapsamındaki vergi kesintisine tabi ödemeler için faaliyet konuları, ödeme türleri, sektörler, iş grupları ve iş nevileri itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte,

\n

Farklı oranlar tespit edilmek suretiyle de kullanılabilir.

\n

,(700 Sayılı KHK'nın 45 nci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 09.07.2018) Cumhurbaşkanı(45), bu maddede yer alan tevkifat nispetini, kara, deniz ve hava ulaştırması işiyle iştigal eden dar mükellefler için, ülkeler itibariyle ve karşılıklı olmak şartıyla, ayrı ayrı veya topluca sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye yetkilidir.

\n

(4761 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle eklenen fıkra. Yürürlük; 01.07.2002) Maliye Bakanlığı, vergiye tâbi işlemlere taraf veya aracı olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.

\n

 

\n

2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ulaşmak için tıklayınız.

\n

 

\n

DİPNOTLAR

\n

(1) (Değişmeden önceki şekli) 69 uncu maddede yazılı olanlara ve noterlere

\n

(2) Önceki hadler için;99/13230, 93/5148, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(3) Önceki hadler için; 99/13646, 99/13623, 93/5148, 2003/6577, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(4) Önceki hadler için; 93/5148, 2003/6577, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(5) Önceki hadler için; 99/13646, 99/12623, 96/8955, 95/6529, 93/5148, 2003/6577, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(6) (Değişmeden önceki şekli)Vakıflar

\n

(7) Önceki hadler için; 95/6424, 93/5148, 2003/6577, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(8) Önceki hadler için; 96/8955, 95/6429, 93/5148, 2003/6577, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız. (Kurumlar için bakınız; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri uyarınca yayımlanan 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı B.K.K.'ları.)

\n

(9) Önceki hadler için; 93/5148, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız (Kurumlar için bakınız; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri uyarınca yayımlanan 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı B.K.K.'ları.)

\n

(10) Önceki hadler için; 2003/5590, 2003/6577, 2006/10731 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(11) Önceki hadler için; 2003/5590, 2003/6577, 2006/10731 sayılı B.K.K.'lara bakınız (Kurumlar için bakınız; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri uyarınca yayımlanan 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı B.K.K.'ları.)

\n

(12) (Değişmeden önceki şekli)

\n

b) (4369 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle, 1999 hesap dönemi kurum kazançlarından başlamak üzere değişen bent. Yürürlük; 01.01.1999) ,

\n

i) Kurumlar vergisinden istisna kazançlara isabet eden kısım düşüldükten sonra, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının 1, 2 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı kar paylarından (Karın sermayeye ilavesi kar dağıtımı sayılmaz.) (kurumlar ile gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve muaf olanlara ödenenler dahil),

\n

1) Halka açık anonim şirketlerde, (99/13230 sayılı B.K.K. ile %5. Geçerlilik; 1.9.1999, Yürürlük; 25.8.1999)(Önceki hadler için, 93/5148 sayılı B.K.K. ile %10.)

\n

2) Diğerlerinde, (99/13230 sayılı B.K.K. ile %15. Geçerlilik; 1.9.1999, Yürürlük; 25.8.1999) (Önceki hadler için 99/13230 sayılı B.K.K. ile %15, 95/7593, 93/5148 sayılı B.K.K.'lar ile %20.)

\n

ii) (4605 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 30.11.2000) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin (1) numaralı bendinde yer alan iştirak kazançları istisnasından yararlanan kazançlar hariç, yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar dahil olmak üzere; dağıtılsın dağıtılmasın, kurumlar vergisine tabi kurumların, kurumlar vergisinden müstesna kazanç ve iratlarından (İstisna uygulamasının zarar doğurması halinde bu zarara isabet eden tevkifat, istisnadan kaynaklanan zararın indirildiği dönemde yapılır. Tevkifat uygulamasında mahsup edilen zarar tutarının öncelikle istisna uygulamasından kaynaklandığı kabul edilir.), [(Değişmeden önceki şekli) Dağıtılsın dağıtılmasın kurumlar vergisine tabi kurumların, Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendi dışında kalan kurumlar vergisinden müstesna kazanç ve iratlarından,] (2000/1689 sayılı B.K.K. ile %18. Yürürlük; 8.12.2000) (Önceki hadler için 99/13230 sayılı B.K.K. ile %15, 95/7593, 93/5148 sayılı B.K.K.'lar ile %20.)

\n

iii) Dağıtılsın dağıtılmasın Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 4 numaralı bendinde yazılı menkul sermaye iratlarından indirim ve istisnalar düşüldükten sonra kalan kısmından, (99/13230 sayılı B.K.K. ile %15. Geçerlilik; 1.9.1999, Yürürlük; 25.8.1999)(Önceki hadler için, 93/5148 sayılı B.K.K. ile %20.)

\n

Bu alt bendin (i) ve (ii) alt bentleri uyarınca yapılan tevkifat, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisine mahsup edilemez.

\n

(13) (Kaldırılmadan önceki şekli)

\n

c) (4369 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle eklenen alt bent. Yürürlük; 1.1.1999) Vakıflar ve derneklerin (kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile sendikalar, meslek odaları ve bunların üst kuruluşları, borsalar ve siyasi partiler hariç), iktisadi işletmelerinden elde edilenler dışında kalan ve tevkifata tabi tutulmamış olan her türlü gelirlerinden (dernek ve vakıflara kuruluşları sırasında tahsis edilen sermaye, üyelerine emeklilik aylık ve ikramiyesi vermek üzere çalışan vakıfların aidat gelirleri hariç, sıfır oranlı tevkifata tabi tutulmuş gelirleri ile bağış ve yardımlar dahil);

\n

i - Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu menfaatlerine yararlı sayılan dernekler için (Bu bent gereğince yapılan tevkifat binde birden fazla olamaz) (2003/6577 sayılı B.K.K. ile %0. Yürürlük; 1.1.2004)

\n

ii - Diğer vakıf ve dernekler için (Bu bent gereğince yapılan tevkifat yüzde birden fazla olamaz),

\n

(2003/6577 sayılı B.K.K. ile %0. Yürürlük; 1.1.2004) (Önceki hadler için; 98/12225 sayılı B.K.K.'ya bakınız.)

\n

(14) (Değiştirilmeden önceki şekli) (4369 sayılı Kanunun 48 inci maddesiyle değiştirilen parentez içi hüküm. Yürürlük; 29.7.1998) (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil)

\n

(15) Önceki hadler için; 98/11794, 97/14121, 96/8955, 96/8635, 94/5255, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(16) (Değiştirilmeden önceki şekli) c) Toplu Konut İdaresi ile Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan menkul kıymetlere sağlanan gelirlerden

\n

(17) Önceki hadler için; 96/8955, 96/8635, 94/5255, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(18) Önceki hadler için; 2009/14592 sayılı B.K.K.'da değişiklik yapan 2010/1182 ve 2011/1854 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(19) (Bakınız; Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi uyarınca yayımlanan 2006/10731, 2008/14272, 2009/14580, 2010/926 sayılı B.K.K.'ları; Kurumlar için, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri uyarınca yayımlanan 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı B.K.K.'ları.)

\n

(20) Önceki hadler için; 2001/2847, 2000/1713, 99/13646, 99/13230, 96/8955, 2000/1713, 2001/2847, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(21) Önceki hadler için; 96/8955, 98/11465, 98/11593, 2002/4369, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(22) (Bakınız; Gelir Vergisi Kanununun geçici 67/5 maddesi; kurumlar için, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrası ile aynı Kanunun 15 ve 30 uncu maddeleri uyarınca yayımlanan 2009/14593 ve 2009/14594 sayılı B.K.K.'ları.)

\n

(23) Önceki hadler için; 96/8955, 99/13230, 99/13646, 2000/1713, 2001/2847, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız.

\n

(24) Önceki hadler için; 99/13230, 99/12623, 98/11601, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(25) (4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) 10. (4108 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 1.8.1995) Başbayiler hariç olmak üzere Millî Piyango İdaresince çıkartılan biletleri satanlar ile diğer kişilerce çıkartılan bu nitelikteki biletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden (95/7137 sayılı B.K.K. ile % 20) Bu bent kapsamına giren, ödemeler hakkında 13 numaralı bent hükümleri uygulanmaz.

\n

(4108 sayılı Kanunla değişmeden önceki şekli) 10. Bir işyeri açmaksızın münhasıran gezici olarak milli piyango bileti satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden, (93/5148 sayılı B.K.K. ile % 25)

\n

(26) Önceki hadler için; 99/13230, 98/11601, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(27) (Değişmeden önceki şekli) 11-Çiftçilerden satın alınan zirai mahsuller için yapılan ödemelerden;
\n a) Hayvanlar ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için,

\n

b) Diğer zirai mahsuller için,

\n

(28) Önceki hadler için; 95/7137, 93/5148, 2003/6577, 2005/9266, 2006/11449 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(29) Önceki hadler için; 2001/2839, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(30) Önceki hadler için; 93/5148, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(31) (Değişmeden önceki şekli) Götürü usule tabi olan ticaret ve serbest meslek erbabı ile esnaf muaflığından

\n

(32) (Değişmeden önceki şekli) 13. Götürü usule tabi olan ticaret ve serbest meslek erbabına, esnaf muaflığından yararlananlara ve diğer kişilere mal ve hizmet alımları için gider pusulası karşılığında yapılan ödemelerden,

\n

a) Mal alımları için (93/5148 sayılı B.K.K. ile % 5. Yürürlük; 1.1.1994),

\n

b) Hizmet alımları (mal ve hizmet bedelinin ayrılmaması hali de bu kapsamdadır) (93/5148 sayılı B.K.K. ile % 10. Yürürlük; 1.1.1994)

\n

(33) Önceki hadler için; 94/5255, 97/10421,  99/13230, 99/13646, 2000/1713, 2001/2847, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(34) Önceki hadler için; 2002/5000, 2003/6577 sayılı B.K.K.'lara bakınız

\n

(35) (Değişmeden önceki şekli) Bu maddenin 6 numaralı bendinin (a) ve (b) alt bentlerine göre üzerinden vergi tevkifatı yapılan kurum kazancından kâr payı alanlara, tevkif suretiyle alınan vergi red ve iade olunmaz.

\n

(36) (Değişmeden önceki şekli) 6, 7, 8 ve 9 numaralı bentlerde yer alan kazanç ve iratlardan, mevduat veya menkul kıymetin vadesi ve menkul kıymetlerin türlerine göre,

\n

(37) (Değişmeden önceki şekli) 11 numaralı bent gereğince ziraî mahsul bedelleri üzerinden yapılacak vergi tevkifatında, zirai mahsulün ticaret borsalarında tescil ettirilerek satılıp satılmadığını veya destekleme kapsamında alım yapan kurumlar ile diğerlerine göre.

\n

(38) (Değişmeden önceki şekli) 13 numaralı bentte yer alan ödemelerde ödeme yapılan kişilerin mükellef olup olmadıklarına veya ödemenin konusunun emtia veya hizmet alımı emtia ve hizmet alımının birlikte olmasına göre.

\n

(39)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)Kamu Ortaklığı İdaresi

\n

(40)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)a) Baş bayiler hariç olmak üzere Milli Piyango İdaresince çıkarılan biletleri satanlar ile diğer kişilerce çıkartılan bu nitelikteki biletleri satanlara yapılan komisyon, prim ve benzeri ödemelerden, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %20. Yürürlük; 3.2.2009)(24)

\n

(41)(6322 sayılı kanunla değişmeden önceki şekli)6, 7, 8 ve 9 numaralı

\n

(42)(2012/3322 sayılı BKK ile değişmeden önceki şekli) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden % 2,

\n

(43)(6327 sayılı kanunla kaldırılmadan önceki şekli)75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinin (c) alt bendinde yer alan menkul sermaye iratlarından, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %5. Yürürlük; 3.2.2009)(34)

\n

(44) (Değişmeden önceki şekli) Bakanlar Kurulunca

\n

(45) (Değişmeden önceki şekli) Bakanlar Kurulu

\n

(46) (Değişmeden önceki şekli)% 3

\n

(47) (Değişmeden önceki şekli) d) (4697 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle eklenen bent. Yürürlük; 10.07.2001) Çiftçilere yapılan doğrudan gelir desteği ve alternatif ürün ödemeleri için, (2009/14592 sayılı B.K.K. ile %0. Yürürlük; 3.2.2009)(29)

","priority":9400,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 94 Vergi Tevkifatı","bolum":"

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
\n Vergi Tevkifatı ve Muhtasar Beyanname

","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/7017","deleted":false,"userid":781,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:09.333755","updated_at":"2026-01-20T11:44:58.498084","id":7017,"title":"Madde 86 Toplama yapılmayan haller","summary":null,"description":"\n \n \n \n \n \n
\n
\n (4842 sayılı Kanunun 9'uncu maddesiyle değişen madde Yürürlük; 2003 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere 24.04.2003)\n
\n

- Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.

\n

1. Tam mükellefiyette;

\n

a) Gerçek usulde vergilendirilmeyen ziraî kazançlar, bu Kanunun 75 inci maddesinin (6327 sayılı kanunun 7.maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 29.08.2012)(15) ve (16) numaralı bentlerinde(5) yazılı menkul sermaye iratları, kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı,

\n

b) (7194 sayılı kanunun 15 inci maddesiyle değişen bent; Yürürlük: 1/1/2020 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 07.12.2019)Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan ücretler (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birinciden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı ve birinci işverenden alınan dâhil ücret gelirleri toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dâhil), (6)

\n

c) Vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları,

\n
\n d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (332 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 yılı için 22.000 TL.)(**) aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları.\n
\n

2. Dar mükellefiyette, tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan; ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar.(***)

\n
\n
\n (*)(Değişmeden önceki ibare)(birden fazla işverenden ücret almakla beraber ücret dışındaki gelirleri için beyanname vermek zorunda olmayan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil),  \n
\n  \n
\n
\n (**) (Değişmeden önceki şekli) (329 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2025 yılı için 18.000 TL.) (324 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2024 yılı için 13.000 TL.)  (323 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2023 yılı için 8.400 TL.)   (317 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2022 yılı için 3.800 TL.)  (310 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2020 yılı için 2.600 TL.)   (305 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2019 yılı için 2.200 TL.)  (302 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2018 yılı için 1.800 TL.)(296 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2017 yılı için 1.600 TL.) (287 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2015 yılı için 1.500 TL.) (284 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2013 yılı için 1.390 TL.) (280 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2012 yılı için 1.290 TL.) (278 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2011 yılı için 1.170 TL.) (2004/8295 sayılı BKK ile 2005 takvim yılında uygulanmak üzere 800 YTL. Geçerlilik; 01.01.2005, Yürürlük; 29.12.2004(x), 2005/9826 sayılı B.K.K. ile 875 YTL.Geçerlilik; 01.01.2006) (259 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2007 yılı için 900 YTL.)(266 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2008 yılı için 960 YTL.) \n
\n
\n (x)2003/6578 sayılı B.K.K.ile 750.000.000 lira \n

(***)(Değişmeden önceki şekli)
Beyanname verilmeyen haller
\n MADDE 86 _ (4369 sayılı Kanunun 45'inci maddesiyle, başlığı ile birlikte 1998 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere değişen madde. Yürürlük; 29.07.1998) Aşağıda yazılı hallerde yıllık beyanname verilmez:
\n 1. Tam mükellefiyette vergiye tabi gelir (yabancı memleketlerde elde edilenler hariç) sadece:
\n a) (4444 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle değişen bent. Geçerlilik; 1/1/1999; Yürürlük; 14/8/1999) Tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretlerden; (x)
\n b) (4444 sayılı Kanunun 1'inci maddesiyle yürürlükten kaldırılan bent. Geçerlilik; 1/1/1999; Yürürlük; 14/8/1999)(xx)
\n c) (4697 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle değişen bent. Yürürlük; 7.10.2001) 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan menkul sermaye iratları ile tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmayan menkul sermaye iratlarından ve vergi alacağı dahil kurumlardan elde edilen kâr paylarından;(xxx)
\n d) Tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmayan gayrimenkul sermaye iratlarından;
\n e) Gerçek usulde vergilendirilmeyen zirai kazançlardan;
\n f) Kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısımlarından;
\n g) Yukarıda sayılan kazanç ve iratların birkaçı veya tamamından;
\n İbaret ise.
\n 2. Dar mükellefiyette vergiye tabi gelir sadece:
\n a) Tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile kurumlardan elde edilen kar paylarından;
\n b) Diğer kazanç ve iratlardan;
\n c) Yukarıda sayılan kazanç ve iratların birkaçı veya tamamından;
\n İbaret ise.
\n Diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de 1 ve 2 numaralı bentlerde belirtilen gelirler beyannameye ithal edilmez.(xxxx)
(x) (Değişmeden önceki şekli) Tek işverenden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretlerden;
(xx) (Kaldırılmadan önceki şekli) b) Birden fazla işverenden alınan, tevkif suretiyle vergilendirilmiş ve yıllık gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmayan ücretlerden;
(xxx) (Değişmeden önceki şekli) (4444 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile bu kanuna eklenen Geçici 55'inci madde hükmüne göre yürürlüğü 31.12.2002 tarihine kadar ertelenen bent.) Tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri toplamının yarısını aşmayan menkul sermaye iratlarından ve vergi alacağı dahil kurumlardan elde edilen kar paylarından;
(xxxx) (Değişmeden önceki şekli)
Toplama yapılmayan haller
\n MADDE 86 _(3946 sayılı Kanunun 20'nci maddesiyle değişen madde. Yürürlük; 1.1.1994) Aşağıda yazılı hallerde gelir toplanmaz ve yıllık beyanname verilmez.
\n 1. Yabancı memleketlerde elde edilenler hariç olmak üzere, tam mükellefiyette vergiye tabi gelir sadece;
\n a) Tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretlerden (birden fazla işverenden ücret alan ve ücretlerinin yıllık gayri safi tutarları toplamı 225 milyon lirayı (97/10351 sayılı B.K.K. ile 2.250.000.000.-TL) aşan hizmet erbabının ücretleri hariç),(+)
\n b) Tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunan ve gayri safi tutarları toplamı 225 milyon lirayı (2.250.000.000.-TL) aşmayan, arızı serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ve vergi alacağı dahil olmak üzere kurumlardan elde edilen kâr paylarından,(+)
\n c) Götürü usulde vergilendirilen ücretler, ticari ve mesleki kazançlardan,
\n d) Yukarıda sayılan kazanç ve iratların bir kaçı veya tamamından ibaret ise.
\n 2. Dar mükellefiyette vergiye tabi gelir sadece;
\n a) Tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile kurumlardan elde edilen kâr paylarından,
\n b) Değer artışı kazançları veya arızi kazançlardan,
\n c) Yukarıda sayılan kazanç ve iratların bir kaçı veya tamamından ibaret ise.
(+) Önceki hadler için 94/6300, 95/7593 ve 96/8955 sayılı B.K.K.'larına bakınız.

\n

(5) (6327 sayılı kanununla değişmeden önceki şekli)(15) numaralı bendinde

\n

(6) Değişmeden önceki şekli :Tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler (4962 sayılı Kanunun 17/D maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 07.08.2003) (birden fazla işverenden ücret almakla beraber, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerinin toplamı, 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmayan mükelleflerin, tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretleri dahil) (*),

\n
","priority":8600,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 86 Toplama yapılmayan haller","bolum":"","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/6988","deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:08.558165","updated_at":"2025-03-24T19:27:08.558165","id":6988,"title":"Madde 85 Gelirin Toplanması ve Beyan","summary":null,"description":"
(4369 sayılı Kanunun 44'üncü maddesiyle değişen madde Yürürlük; 1998 yılı gelirlerine uygulanmak üzere 29.7.1998) Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur.

Tacirlerle çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile, yıllık beyanname verirler. Bu hüküm şirketlerin faaliyet ve tasfiye dönemlerine şamil olmak üzere kollektif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanır.

Yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlar:

1. Mükellefin bunları Türkiye'de hesaplarına intikal ettirdiği yılda;

2. Türkiye'de hesaplara intikal ettirilmemesinin mükellefin iradesi dışındaki sebeplerden ileri geldiği tevsik olunan hallerde, mükellefin bunlara tasarruf edebildiği yılda;

Elde edilmiş sayılır.(*)
Gelirin Toplanması:
(*) Madde 85 _ (Değişmeden önceki şekli) 202 sayılı Kanunun 40'ıncı maddesiyle değişen madde) Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları (Götürü usulde tespit edilen kazanç ve ücretler dahil) için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname vermeye ve bu kazanç ve iratları yıllık beyannamelerinde toplamaya mecburdurlar.
(3946 sayılı Kanunun 19'uncu maddesiyle değişen fıkra Yürürlük; 1.1.1994) İstisna hadleri içinde kalan kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmez.
Tacirlerle çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile, yıllık beyanname verirler. Bu hüküm şirketlerin faaliyet ve tasfiye devrelerine şamil olmak üzere kollektif şirket ortakları ile komanditeler hakkında da uygulanır.
Yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlar:
1. Mükellefin bunları Türkiye'de hesaplarına intikal ettirdiği yılda;
2. Türkiye'de hesaplara intikal ettirilmemesinin mükellefin iradesi dışındaki sebeplerden ileri geldiği tevsik olunan hallerde, mükellefin bunlara tasarruf edebildiği yılda;
Elde edilmiş sayılır.

","priority":8500,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 85 Gelirin Toplanması ve Beyan","bolum":"İKİNCİ BÖLÜM
Gelirin Toplanması ve Yıllık Beyanname","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/6976","deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:08.067376","updated_at":"2025-03-24T19:27:08.067376","id":6976,"title":"Madde 70 Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi","summary":null,"description":"

Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;

2. Voli mahalleri ve dalyanlar;

3. Gayrimenkullerin, ayrı olarak kiraya verilen mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilumum tesisatı demirbaş eşyası ve döşemeleri;

4. Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar;

5. (3239 sayılı Kanunun 55'inci maddesiyle değişen bent) Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı (İhtira beratının mucitleri veya kanunî mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır.), alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar (Bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri de gayrimenkul sermaye iradı sayılır.);

6. (202 sayılı Kanunun 35'inci maddesiyle değişen bent) Telif hakları (bu hakların, müellifleri veya bunların kanuni mirasçıları tarafından kiralanmasından doğan kazançlar, serbest meslek kazancıdır);

7. (202 sayılı Kanunun 35'inci maddesiyle değişen bent) Gemi ve gemi payları (Motorlu olup olmadıklarına ve tonilatolarına bakılmaz) ile bilumum motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları;

8. (3239 sayılı Kanunun 55'inci maddesiyle değişen bent) Motorlu nakli ve cer vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentileri.

(3239 sayılı Kanunun 55'inci maddesiyle değişen fıkra) Yukarıda yazılı mallar ve haklar ticarî veya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratları ticarî veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanır.

(3239 sayılı Kanunun 55'inci maddesiyle değişen fıkra) Tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil bulunmayan gayrimenkullerle haklar hakkında bu bölümdeki hükümler uygulanır.

(2361 sayılı Kanunun 49'uncu maddesiyle değişen fıkra) Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri bu kanunun uygulanmasında gayrimenkul sermaye iradı addolunur.

","priority":7000,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 70 Gayrimenkul Sermaye İradının Tarifi","bolum":"BEŞİNCİ BÖLÜM
Gayrimenkul Sermaye İradı","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/6971","deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:07.8974","updated_at":"2025-03-24T19:27:07.8974","id":6971,"title":"Madde 65 Serbest Meslek Kazancının Tarifi","summary":null,"description":"
(202 sayılı Kanunun 31'inci maddesiyle değişen madde) Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmıyan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.

Tahkim işleri dolayısiyle hakemlerin aldıkları ücretler ile kollektif, adi komandit ve adi şirketler tarafından yapılan serbest meslek faaliyeti neticesinde doğan kazançlar da, serbest meslek kazancıdır.

","priority":6500,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 65 Serbest Meslek Kazancının Tarifi","bolum":"DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Serbest Meslek Kazançları","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null},{"siteLink":"https://gib.gov.tr/mevzuat/kanun/433/madde/6943","deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:27:07.079035","updated_at":"2025-03-24T19:27:07.079035","id":6943,"title":"Madde 37 Ticari Kazancın Tarifi","summary":null,"description":"
Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar ticari kazançtır.

Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı kazançlar ticari kazanç sayılır:

1. Maden, taş ve kireç ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri ile tuğla ve kiremit harmanlarının işletilmesinden;

2. Coberlik işlerinden;

3. Özel okul ve hastanelerle benzeri yerlerin işletilmesinden;

4. Gayrimenkullerin alım, satım ve inşa işleriyle devamlı olarak uğraşanların bu işlerinden;

5. (202 sayılı Kanunun 17'nci maddesiyle değişen bent) Kendi nam ve hesaplarına menkul kıymet alım-satımı ile devamlı olarak uğraşanların bu faaliyetlerinden;

6. (202 sayılı Kanunun 17'nci maddesiyle değişen bent) Satın alınan veya trampa suretiyle iktisap olunan arazinin iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde parsellenerek bu müddet içinde veya daha sonraki yıllarda kısmen veya tamamen satılmasından; elde edilen kazançlar.

7.(4842 sayılı Kanunun 4'üncü maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 01.01.2004) Diş protezciliğinden elde edilen kazançlar.

Kollektif ortaklıklarda ortakların, adi veya eshamlı komandit ortaklıklarda komandite ortakların ortaklık karından aldıkları paylar şahsi ticari kazanç hükmündedir. (66'ncı madde hükmü mahfuzdur.)

Ticari kazanç, Vergi Usul Kanunu hükümlerine ve bu kanunda yazılı gerçek (Bilanço veya işletme hesabı esası) veya (4369 sayılı Kanunun 81/C-2 maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 1.1.1999) basit(*) usullere göre tespit edilir.

Özel okul ve hastanelerle benzeri yerleri işleten serbest meslek erbabı, serbest meslek kazançlarını da işletmenin kayıtlarına ithal edebilirler.
(*) (Değişmeden önceki ibare) götürü

","priority":3700,"kanun":null,"maddeType":1,"ilgiliMaddeList":null,"tag":null,"yonetmeliklerList":null,"tebliglerList":null,"sirkulerList":null,"ozelgeList":null,"genelYazilarList":null,"icGenelgelerList":null,"cbkList":null,"bkkList":null,"gerekceList":null,"fileNames":null,"kanunId":433,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":null,"kanunNoTitle":"193 S.K Madde 37 Ticari Kazancın Tarifi","bolum":"ÜÇÜNCÜ KISIM
Gelir Unsurlarının Tesbiti
BİRİNCİ BÖLÜM
Ticari Kazanç","fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null}],"tag":[],"yonetmeliklerList":[],"tebliglerList":[{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.763066","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.763066","id":6913,"title":"36 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

Bilindiği üzere; Gelir Vergisi Kanununun 22 inci maddesinde, gayrimenkullerin ve hakların kiralanmasından elde edilen ve bir takvim yılında toplamı 2500 lirayı aşmayan kiralarla bir takvim yılı içinde 10 000 lirayı aşmayan kiraların 2500 lirası gelir vergisinden nıüstesnadır, denildikten sonra, bu istisnanın Vergi Usul Kanununa göre defter tutmak mecburiyetinde olan gelir vergisi mükellefleriyle gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olan kimselerin iratlarına şümulü olmadığı hükme bağlanmıştır.

Vergi Usul Kanununun 163 üncü maddesinde ise, kimlerin defter tutmak mecburiyetinde oldukları belirtilmiş ve mezkur maddenin 2 inci fıkrasındaki sarahate göre de, ticaret şirketlerinde defter tutmak mecburiyeti, şirket hükmî şahsiyetine tahmil edilmiştir.

Bu hüküm muvacehesinde; kollektif şirketlerle, âdi ve eshamlı komandit şirket ortaklarının anılan şirketlerden alacakları hisseler dolayısiyle, şahsen defter tutmak mechuriyetinde olmadıklarından, bunların, varsa gayrimenkul sermaye iratları dolayısiyle, Gelir Vergisi Kanununun 2 inci maddesindeki istisna hükmünden faydalandırılmaları muvafık görülmüştür. Kaza mercilerinin içtihadı da bu merkezdedir.

Bilgi edinilmesi ve gereğince işlem ifası tamimen tebliğ olunur.

","resmiGazeteSayi":" ","resmiGazeteTarih":"1957-01-25T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":990,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":780,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.762072","updated_at":"2025-05-16T21:48:37.59287","id":6912,"title":"38 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

\n\n\n\n\n\n\n
Bilindiği gibi, Gelir Vergisi Kanununun 22 nci maddesi ile \"Gayri menkullerin ve hakların kiralanmasından elde edilen ve bir takvim yılında toplamı 2500 lirayı aşmayan kiralarla bir takvim yılı içinde toplamı 10000 lirayı aşmayan kiraların 2500 lirası\" gelir vergisindan istisna edilmiştir. Aynı Kanunun 107 nci maddesinde ise, bina ve arazi için ödenen bina, buhran, müdafaa ve arazi vergilerinin maddede belirtilen kayıt ve şartlarla, bina veya arazi iradına isbet eden gelir vergisinden mahsup edileceği hükme bağlanmıştır.
\n

107 nci maddenin mahsuba taalûk eden hükmünün uygulanmasında, 2500 lira istisna haddinden faydalanan binaların hasılatı (iradı) üzerinden hesaplanan gelir vergisinden sadece matraha dahil irat kısmına tekabül eden bina, buhran ve müdafaa vergileri mahsup edilmekte gelir vergisinden müstesna olduğu için vergiye tabi tutulmayan 2500 liralık irada isabet eden bina buhran ve müdafaa vergileri mahsup dışında bırakılmaktadır.

\n

Bu muamele sebebiyle tahaddüs eden ihtilâflar neticesinde Devlet Şûrasınca ittihaz olunan kararlarda \"5421 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 107 nci maddesindeki mahsup hükmü mutlâk olup bu madde metnin de gayri menkul sermaye iratlarında 2500 liralık istisna haddine isabet eden bina, buhran ve müdafaa vergilerinin mahsup edilemiyeceği yolun da bir hüküm bulunmadığı\" mucip sebebine dayanılarak hilâfına müesses işlemler bozulmakta ve bu husustaki kararlar müstakar bir hal almış bulunmaktadır.

\n

Bu itibarla, kaza merciinin içtihadına uyularak, gayri menkul sermaye iratları dolayısiyle Gelir Vergisi Kanununun 22 nci maddesinde yazılı 2500 liralık istisnadan faydalanan mükelleflerin ödedikleri bina, buhran ve müdafaa vergilerinin, istisna haddine isabet eden kısmı da dahil olmak üzere aynı kanunun 107 nci maddesindeki esaslar dairesinde gelir vergisinden mahsup edilmesi uygun görülmüştür.

\n

Badema gereğinin buna göre ifası rica olunur.

\n
","resmiGazeteSayi":" ","resmiGazeteTarih":"1960-06-13T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":1440,"fileNames":[],"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.734534","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.734534","id":6855,"title":"128 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

24.12.1980 gün ve 2361 Sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikliklere ilişkin olarak, ilk anda doğabilecek tereddütleri önlemek amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

I _ İSTİSNA ve MUAFLIKLAR :

a) Dar Mükelleflere İlişkin Menkul Kıymet Satış Kazancı, Mevduat Faizi İstisnaları ve İhracat Muaflığı :

Gelir Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde yer alan, dar mükelleflerin menkul kıymet satışından doğan kazançları ile mevduat faizlerinin Gelir Vergisi dışında bırakılmasına ilişkin hüküm 2361 Sayılı Kanunun 2 nci maddesi ile kaldırılmış bulunmaktadır.

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 7/1 nci maddesinin parantez içi hükmünde yer alan ve ihraç edilmek üzere Türkiye'de satın aldıkları veya imal ettikleri malları Türkiye'de satmaksızın yabancı memleketlere gönderen dar mükelleflerin bu işlerden doğan kazançlarını vergi dışı bırakan hüküm de 2361 Sayılı Kanunun 3 ncü maddesiyle kaldırılmıştır.

Değişikliğin yürürlüğe girdiği 1 Ocak 1981 tarihinden itibaren elde edilecek söz konusu kazanç ve iratlar, Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri gereğince vergiye tabi tutulacaktır.

b) Esnaf Muaflığı :

Gelir Vergisi Kanunun vergiden muaf esnafa ilişkin 9 ncu maddesinde yapılan değişiklikle;

1. Gıda maddelerinin pazar takibi suretiyle satışını yapanlar,

2. Köylerde bir işyeri açmak suretiyle perakende ticaret işiyle uğraşanlar,

3. 60 yaşını doldurmuş küçük sanat ve gezici perakende ticaret erbabı,

esnaf muaflığı kapsamından çıkarılmışlardır.

Yukarıda sayılan işlerle uğraşanlar 1 Ocak 1981 tarihinden itibaren götürü usule tabi olmanın diğer şartlarını taşımaları kaydıyla götürü usulde Gelir Vergisi mükellefi olarak vergiye tabi tutulacaklardır.

Ayrıca, ticaret ve sanat erbabının esnaf muaflığından yararlanabilmeleri için 9 ncu maddenin ilgili bentlerinde yazılı şekil ve surette çalışmaları yanında yıllık alış, satış veya hasılat tutarlarının, götürü usule tabi olmanın özel şartlarını belirleyen 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 48 nci maddesinde yazılı hadlerin yarısını aşmaması gerekir. Buna göre, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 9 ncu maddesindeki şartları taşısalar bile; yıllık alış, satış veya hasılat tutarları 48 nci maddedeki hadlerin yarısını aşanlar esnaf muaflığından faydalanamayacaklar ve götürü usulde vergilendirileceklerdir. Şu kadar ki 9 ncu maddede yazılı şekil ve surette çalışan ticaret ve sanat erbabının yıllık alış, satış veya hasılat tutarlarının 48 nci maddede yazılı hadlerin iki katını aşması durumunda bu mükellefler gerçek usulde vergilendirileceklerdir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununa 2361 sayılı Kanunla eklenen Geçici 2 nci madde hükmü gereğince; 1980 takvim yılında esnaf muaflığından yararlanmakla birlikte alış, satış veya hasılat tutarları değişik 48 nci maddede yazılı hadlerin yarısını aşmayan ticaret ve sanat erbabı; esnaf muaflığına ilişkin şartları taşımaları kaydiyle 1981 yılında da muafiyetten yararlanabileceklerdir. 1980 yılı içindeki alış, satış veya hasılat tutarları mezkûr hadlerin yarısını aşmakla birlikte iki katını aşmayan ticaret ve sanat erbabı 1981 yılında götürü usulde, iki katını aşanlar ise gerçek usulde vergilendirileceklerdir.

Diğer taraftan, 9 ncu maddede sayılan şartları haiz olduğu halde Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine devamlılık ve bağlılık arz edecek şekilde faaliyette bulunanlar da esnaf muaflığından istifade edemeyeceklerdir.

Yapılan değişiklikle esnaf muaflığının kapsamı dışında bırakılan bu mükellefler Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre yukarıdaki açıklamalar gereğince götürü veya gerçek usulde mükellefiyetlerini tesis ettireceklerdir. Ancak, bu mükellefler, Gelir Vergisi Kanununun değişik 117 ve Mükerrer 117 nci maddelerinin uygulanması bakımından takvim yılı içinde işe başlamış kabul edileceklerdir.

c) Küçük Çiftçi Muaflığı :

Bilindiği üzere; 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 11 nci maddesine göre ticari ve mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlar 12 ve 13 ncü maddelerde yazılı muaflık ölçülerinin yarısını aşmamak şartı ile küçük çiftçi muaflığından yararlanabilmekte idiler. 2361 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle getirilen yeni hüküm gereğince bu mükellefler 1.1.1981 den itibaren küçük çiftçi muaflığından faydalanamayacaklardır.

Aynı maddede yapılan bir diğer değişiklik uyarınca bir biçerdöver veya benzeri mahiyetteki bir motorlu araca veya 25 beygir gücünden fazla bir adet traktöre yahut toplam güçleri 25 beygir gücünü aşan birden fazla traktöre sahip olan çiftçiler de küçük çiftçi muaflığından faydalanamayacaklardır. Bu şekilde küçük çiftçi muaflığı kapsamı dışında kalan çiftçiler 1981 yılında götürü gider usulünde veya diledikleri takdirde, gerçek usulde Gelir Vergisine tabi tutulacaklardır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun küçük çiftçi muaflığında İşletme büyüklüğü ölçülerini belirleyen 12 nci maddesinde yapılan düzenleme ile 1.1.1981 tarihinden itibaren zirai mahsul grup sayıları artırılmış ve büyüklükler yeniden tespit edilmiş; satış hasılatı ölçüsünü düzenleyen 13 ncü maddede yapılan değişiklikle de daha önce balıkçılar için 75.000 lira, diğerleri için 60.000 lira olan satış tutarı ölçüsü 250.000 lira olarak belirlenmiştir.

Bilindiği gibi, muaflık şartlarını kaybedenler, müteakip takvim yılından itibaren Gelir Vergisine tabi olmaktaydılar. Ancak, Gelir Vergisi Kanununun muaflıktan mükellefliğe geçişle ilgili 14 ncü maddesinde yapılan değişikliğe göre yıl içinde satış hasılatı veya işletme büyüklüğü yönünden muaflık sınırını aşanlar, o takvim yılı başından itibaren mükellefiyete gireceklerdir. Dolayısıyle 1.1.1981 tarihinden itibaren 250.000 liraya yükseltilmiş bulunan satış tutarı ölçüsünü ve tesbit edilen yeni işletme büyüklüğü ölçülerini aşmayanlar 1981 yılında küçük çiftçi muaflığından faydalanacaklardır. Çiftçilerin gelir vergisi karşısında küçük çiftçi olup olmadıkları Gelir Vergisi Kanununun değişik 12 ve 13 ncü maddelerinde yazılı işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarı ölçüleri ayrı ayrı nazara alınarak tayin edilecektir. Bu ölçülerden herhangi birini aşanlar küçük çiftçi muaflığından faydalanamayacaklardır.

Diğer taraftan Gelir Vergisi Kanununun 11 nci maddesine eklenen son fıkra hükmüne göre küçük çiftçi muaflığı, aynı Kanunun 94 ncü maddesi uyarınca Zirai ürünlerin alış bedelleri üzerinden yapılacak tevkifata şamil bulunmadığından, küçük çiftçi muaflığından faydalanan çiftçilerin sattıkları zirai ürünlerin bedellerinden de sözkonusu tevkifat yapılacaktır.

d) Göçmen ve Mülteci Muaflığı :

Gelir Vergisi Kanununun 17 nci maddesinde yer alan göçmen ve mülteci muaflığında yapılan değişiklik, yalnızca 6.000 liralık haddin 60.000 liraya yükseltilmesine ilişkin olup, bunun dışında daha önce yayınlanmış Tebliğlerde yer alan esaslar gereğince işlem yapılacaktır.

e) Serbest Meslek Erbabında Yaşlılık Muaflığı, Zirai Kazançlarda ve Maden Suları Kazançlarında İstisna :

1. Serbest Meslek Erbabında Yaşlılık Muaflığı :

2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun Mükerrer 17 nci maddesinde yer alan serbest meslek erbabında yaşlılık muaflığına ilişkin hüküm, yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle, 60 yaşını doldurmuş serbest meslek erbabı, götürü usule tabi olmanın şartlarını taşımaları kaydıyla, 1.1.1981 tarihinden itibaren götürü usulde vergilendirilecektir.

2. Zirai Kazançlarda İstisna :

2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun zirai kazançlarda istisnayı düzenleyen 19 uncu maddesi hükmü yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle 10.000 lirayı aşmayan safi zirai kazanca uygulanan 2.500 liralık istisna, 1981 ve takip eden takvim yıllarına ilişkin zirai kazançlara uygulanmayacaktır.

3. Maden Suları Kazançları İstisnası :

2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 20 nci maddesinde yer alan maden suları kazançlarına ilişkin istisna hükmü, kaldırılmıştır. Bu nedenle, maden suları kazançları istisnasından yararlananlar, 1.1.1981 tarihinden itibaren mükellefiyetle ilgili ödevlerini yerine getirmek zorundadırlar.

f) Serbest Meslek Kazançlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek kazançlarında istisnayı düzenleyen 18 nci maddesinde yapılan değişiklikle, istisna kapsamına mucitlerin ihtira beratları ve müelliflerinde fakülte, akademi ve yüksek okullarda yayınlanan bilimsel mahiyetteki makaleleri karşılığında elde ettikleri hasılat eklenmiş; ayrıca istisna edilecek hasılat miktarı, yurt içinde elde edilenler için 10.000 liradan 200.000 liraya; yurt dışında elde edilenler için de 40.000 liradan 400.000 liraya yükseltilmiştir. Yapılan diğer bir değişikliklede, maddede sayılan kazançların arızi olarak elde edilmesi halinde mezkûr istisnadan faydalanılacağı hususuna açıklık getirilmiştir.

g) Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanunu'nun 21. maddesinde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle binaların mesken olarak kiraya verilmelerinden bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 120.000 lirayı aşmayan gayrisafi hasılatın, 40.000 lirası gelir vergisinden istisna edilmiştir. Ancak elde edilen gayrisafi hasılatın 120.000 lirayı aşması halinde tamamı vergiye tabi tutulacaktır.

Vergi Usul Kanununun 156 ncı maddesinde; ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette iş yeri; bu faaliyetlerin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yer olarak tanımlanmıştır.

Bu itibarla, mesken olarak kiraya verilen gayrimenkuller için kabul edilmiş bulunan 40 bin liralık istisnanın aynı zamanda işyeri olarak kiralanan binalar için uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, bu istisna 1 Ocak 1981 tarihinden itibaren elde edilecek gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin olup, 1980 yılında ilde edilen gayrimenkul sermaye iratlarına Gelir Vergisi Kanununa 2361 sayılı Kanunla eklenen Geçici 8 nci madde hükmü saklı kalması kaydıyla değişiklikten önce mevcut eski hükümler uygulanacaktır.

h) Menkul Sermaye İratlarında istisna :

Daha önce Gelir Vergisi Kanunu'nun 22 nci maddesinde tasarruf mevduat faizlerine tanınmış olan yılda 500 liralık istisna yeni düzenleme ile kaldırılmış bulunmaktadır. Bu nedenle tasarruf mevduatlarına 1.1.1981 tarihinden itibaren tahakkuk ettirilecek faizlerin tamamı vergi tevkifatına tabi tutulacak ve anılan istisna uygulanmıyacaktır.

Öte yandan, Döviz Tevdiat Hesapları için ödenecek faizlerin tamamı mezkûr madde ile vergiden istisna edilmiş olup, 1.1.1981 tarihinden sonraki dönemler için bu hesaplara yürütülecek faizlerden vergi tevkifatı yapılmayacaktır.

i) Ücretlerde İstisnalar

1. Halı ve Kilim İmal Eden İşletmelerde Çalışan İşçilerin Ücretleri :

Gelir Vergisi Kanununun 23/1 nci maddesinde 2361 sayılı kanunla yapılan değişiklikle, \"Köylerde veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5000'i aşmayan yerlerde faaliyet gösteren ve münhasıran el ile dokunan halı ve kilim imal eden işletmelerde çalışan işçilerin ücretlerinin\" Gelir Vergisinden müstesna tutulması öngörülmüş ve daha önce bu bentte yer alan sakatlık istisnasına ilişkin hüküm kaldırılmıştir.

Öte yandan, Danıştay'ın müstekar hâl alan kararları ile benimsendiği üzere Gelir Vergisi Kanununda ücret geliri elde eden hizmet erbabından yalnızca bedenen çalışanlara işçi denilmektedir.

Bu durum ve yukarıda belirtilen düzenleme uyarınca 442 sayılı kanuna gere köy sayılan veya son nüfus sayımına göre belediye içi nüfusu 5000'i aşmayan yerlerde münhasıran el ile dokunan halı,ve kilim imal eden işletmelerde ve sadece halı ve kilim dokuyan işçilerin ücretleri Gelir Vergisinden müstesna tutulacaktır. Belirtilen şekilde faaliyet gösteren işletmelerde halı ve kilim dokuma işinde fiilen çalışmayan işçiler ile Gelir Vergisi Kanununu açısından işçi sayılmayan yönetici, müdür, müdür yardımcısı, şef, ressam, muhasebeci, memur ve sair hizmetlerde bulunanlara ödenen ücretler, bu istisnadan yararlandırılmayacaktır.

Öteyandan, bir işletmede el ile dokunan halı ve kilim imalatı yanında makina ile halı ve kilim imalatı da yapılmakta ise, bu tür işletmelerde çalışan işçilerin ücretlerinin (fiilen el ile dokunan halı ve kilim imalatında çalışan işçilerin ücretleride dahil) anılan istisnadan yararlandırılmayarak vergiye tabi tutulması gerekmektedir,

2. Çiftçilerin Yanında Çalışan İşçilerin Ücretleri :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 23/2 nci maddesi uyarınca, \"Gelir vergisinden muaf veya götürü gider usulünde vergiye tabi çiftçilerin ziraat işlerinde bilfiil çalışan işçilerin ücretleri (Bekçi ve çoban ücretleri dahil)\" Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.

Bu bent hükmüne göre, sözkonusu işçi ücretlerinin Gelir Vergisinden müstesna tutulabilmesi için, işçinin Gelir Vergisinden muaf veya götürü gider usulüne göre vergiye tabi olan çiftçinin yanında, fiilen tarım işinde çalışması ve işçi niteliğinde olması şarttır. Fiilen tarım içinde çalışmayan bekçi ve çoban ücretleri de, anılan maddede yer alan parantez içi hükümle istisnaya dahil edilmiştir.

Gelir vergisinden muaf veya götürü gider usulüne göre vergiye tabi çiftçilerin fiilen tarım işinde çalışmayan işçilerinin ücretleri ile şoför ve makinist ücretleri ve işçi niteliğinde olmayan teknisyen, yönetici, kâhya gibi hizmet erbabının ücretleri Gelir Vergisi Kanununun 64/5 nci maddesi uyarınca götürü usulde vergiye tabi tutulacaktır.

Diğer taraftan yapılan düzenlemeye göre gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olan, yani defter tutmak zorunda olan çiftçilerin yanında çalışan hizmet erbabının tamamının ücretleri, ücretlerin gerçek usulde vergilendirilmesine ilişkin genel esaslara göre vergiye tabi tutulacaktır.

3. Toprak Altı Maden İşletmelerinde Çalışanların Ücretleri :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 23/3 ncü maddesinde, \"Toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer bütün işlerde çalışanların münhasıran yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretleri\"nin Gelir Vergisinden müstesna tutulması öngörülmüştür.

Bu bent hükmü uyarınca, toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde, cevher istihsali ve bununla ilgili diğer işlerde çalışan işçi, mühendis, topoğraf, jeolog gibi hizmet erbabının münhasıran yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretleri ile bu tür hizmet erbabına yıllık dönemler itibariyle yapılan ikramiye veya benzeri nitelikteki ödemelerin, yer altında çalışılan süreye isabet eden kısımların Gelir Vergisinden müstesna tutulacaktır. 1.1.1981 tarihinden önceki dönemlere ait bu tür ücretlere ise 105 seri sayılı Tebliğ esasları uygulanacaktır.

4. Hizmetçilerin Ücretleri :

Gelir Vergisi Kanununun, hizmetçi ücretlerinin Gelir Vergisinden istisnasına ilişkin 23/6 ncı maddesinde 2361 Sayılı Kanunla yapılan değişiklik, daha önce istisna kapsamına dahil olan mürebbiye ücretlerinin vergi kapsamına alınmasından ibarettir. Bu tür hizmet erbabının ücretleri 1.3.1981 tarihinden itibaren götürü usulde vergiye tabi tutulacaktır.

5. Hizmet Erbabına Ayın Olarak Yemek Verilmesi Suretiyle Sağlanan Menfaatler :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 23/8 inci maddesinde, \"Hizmet erbabına işyerinde veya müştemilatında bedava yemek vermek suretiyle sağlanan menfaatlerin (Bu amaçla da olsa hizmet erbabına nakit ve ayın olarak yapılan ödemeler vergiye tabi tutulur.)\" Gelir Vergisinden müstesna tutulması öngörülmüştür. Yapılan değişiklikle, hizmet erbabına verilecek yemeğin işveren tarafından hazırlatılması şartı kaldırılmış ve işyerinin müştemilatında verilecek yemekler de istisna kapsamına alınmıştır. Bu hükme göre, hizmet erbabına işyerinde veya işyerinin müştemilatında, ayın olarak yemek vermek suretiyle sağlanan menfaatler Gelir Vergisinden müstesna tutlacak, ancak aynı amaçla dahi olsa nakit olarak veya erzak vermek suretiyle ayın olarak sağlanan menfaatler vergilendirilecektir.

6. Emekli, Dul ve Yetim Aylıkları :

Gelir Vergisi Kanunun 2361 sayılı Kanunla değişik 23/11 nci madesinde, \"Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz bulunan emekli sandıkları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıklarının (Tüzel kişiliği haiz muhtelif emekli sandıkları tarafından ödenen aylıklar toplamı; hizmet süresi ve aylık seviyesi aynı olan Devlet memurlarına ödenen miktardan fazla ise, aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur.) (Genel, katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar dahil) \"Gelir Vergisinden müstesna tutulması öngörülmüştür.

Bu madde hükmüne göre, kanunla kurulmuş bulunan T.C. Emekli Sandığınca, Devlet memurlarına ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları eskiden olduğu gibi Gelir Vergisinden müstesna tutlacaktır. Diğer taraftan, tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları tarafından ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıklarının hizmet süresi ve aylık seviyesi aynı olan Devlet memurlarına ödenen emekli, maluliyet, dul ve yetim aylıkları tutarını aşmayan kısmının vergiden müstesna tutulması; aşan kısmın ise, ücret olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Bu ödemeler vergi tevkifatına tabi tutulmayacak, ancak istisna haddini aşan kısımları, Gelir Vergisi Kanununun 95/3 üncü maddesi uyarınca elde edenler tarafından verilecek yıllık beyannamelerde gösterilecek vergilendirilecektir.

7. Çıraklara Yapılan Ücret Ödemeleri :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 23/12 nci maddesinde, \"2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu hükümlerine tabi çırakların asgari ücreti aşmayan ücretleri\" Gelir Vergisinden müstesna tutulmuştur.

Bu madde hükmü uyarınca, yanında çalıştırdıkları kişilerin Gelir Vergisi karşısındaki durumlarına bakılmaksızın 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanununda çıraklar için öngörülen niteliklere sahip olanlara ödenen ve o gün için geçerli asgari ücreti aşmayan ücretlerin vergiden müstesna tutulması gerekmektedir. Zira 2089 sayılı kanunun çırakların ücretlerini tesbit eden hükümleri, eğitim amacıyla çalıştırılan çıraklar ile fiilen üretime katılan işçilere eş düzeyde ücret ödemesinin mümkün olmadığının Kanun Koyucu tarafından da benimsenmediğini göstermektedir. Başka bir ifade ile bir kişinin üretime katılmak veya eğitilmek amaçları ile çalıştırıldığının tesbitinde en geçerli ölçü 1475 sayılı İş Kanununa göre tesbit edilen asgari ücret tutarıdır. Bu bakımdan, 2089 sayılı Kanunun çıraklar için öngördüğü tüm niteliklere sahip olmakla beraber, geçerli asgari ücret düzeyinin üzerinde ücret alan bir kimsenin o iş yerinde iş veya sanat öğrenmek amacıyla çalıştığı kabul edilemiyeceğinden, çırak sayılması mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle çıraklık niteliğine sahip olmakla beraber asgari ücret düzeyinin üzerinde ücret alanlara yapılan ödemelerin tamamı ile, 2089 sayılı Kanunun hükümlerine göre çırak sayılmayanlara yapılan ödemelerin tamamı vergiye tabi tutulacaktır.

2089 Sayılı Kanunun çıraklar için öngördüğü niteliklere sahip olmayanlarla, bu niteliklere sahip olmakla beraber asgari ücretin üzerinde ücret alanlara yapılan ücret ödemelerinin işverenin tabi olduğu vergilendirme biçimine göre yani işveren gerçek usulde Gelir Vergisine tabi ise, gerçek usulde, götürü usulde vergiye tabi ise götürü usulde vergilendirilmesi gerekmektedir.

8. 60 Yaşını Doldurmuş Hizmet Erbabının Ücretleri :

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 13 numaralı bendinde yer alan ve götürü usulde vergiye tabi ticaret ve serbest meslek erbabının yanında çalışan 60 yaşını doldurmuş hizmet erbabının ücretlerinin vergiden istisna edilmesine ilişkin hüküm, 2361 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

Bu nedenle, söz konusu hizmet erbabının ücretleri 1.3.1981 tarihinden itibaren götürü usulde vergiye tabi tutulacaktır.

j) Gider Karşılıklarında İstisnalar :

1. 6425 Sayılı Kanuna Göre Yapılan Harcırah Ödemeleri :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 24/1 inci maddesine göre \"Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca yapılan ödemeler\" Gelir Vergisinden müstesna tutulmuştur.

Bu hüküm uyarınca, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre \"Memur\" kapsamına giren hizmet erbabına yapılan harcırah ödemeleri vergiden müstesna tutulacaktır. 6245 sayılı Kanun hükümlerine göre, harcamalara mahsup edilmek üzere yapılan avans ödemeleri ise eskiden olduğu gibi vergi tevkifatına tabi değildir.

2. 6245 Sayılı Harcırah Kanunu Kapsamı Dışında Kalan Hizmet Erbabına Yapılan Harcırah Ödemeleri :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 24/2 ncı maddesine göre; Harcırah Kanunu kapsamına girmeyen kamu ve özel kuruluşlarda çalışan hizmet erbabı ile Harcırah Kanunu kapsamına giren sözleşmeli personele verilen harcırah unsurlarından, gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatma giderlerine karşılık olarak verilen gündelikler; her yıl Bütçe Kanunu ile aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya aylık seviyesi, en yüksek Devlet memurunun üstünde olanlar için Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşmamak şartı ile vergiden müstesna tutulacaktır. Harcırah gündelikleri, aynı aylık seviyesindeki Devlet memuruna verilen gündelikleri veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşarsa, aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir.

Bu tür hizmet erbabının gündelikleri içinde düşünülmesi zorunlu olan, fiili yemek ve yatma giderlerinin; mesela, otel ve lokântalarda yaptıkları harcamaların doğrudan veya dolaylı olarak işveren tarafından üstlenilmesi halinde sözkonusu giderler, yukarıda açıklanan mukayesede esas alınacak gündelik tutarına dahil edilecektir.

3. Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 24/3 ncü maddesine göre yalnızca kazai ve idari kararlara dayanılarak tanıklara verilen ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiş olup, daha önce aynı bentle vergiden istisna edilmiş bulunan bilirkişi ücretleri, bu defa istisna kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle, 1.1.1981 tarihinden itibaren bilirkişilere yapılacak ödemeler, Gelir Vergisi Kanunun değişik 61/5 nci maddesine göre ücret sayılarak indirimsiz olarak vergi tevkifatına tabi tutulacaktır.

4. Aynı maddenin 5 numaralı bendinde yapılan değişiklikle daha önce bu bentte mevcut olan ve özel Kanunlarla kurulan komisyonların memur olmayan üyelerine, bu görevleri dolayısiyle yapılan ödemeleri vergiden istisna eden hüküm kaldırıldığı ve bu ödemeler Gelir Vergisi Kanununun 61/3 ncü maddesine göre ücret sayıldığı için mezkür ödemelerinde bilirkişi ücretlerine uygulanan esaslar çerçevesinde vergi tevkifatına tabi tutulması gerekmektedir.

Bu bende 2361 sayılı Kanunla getirilen yeni hükümle, sayım ve seçim işlerinde çalıştırılanlara özel Kanunlarına göre ve bu görevleri sırasında yapacakları zaruri masraflar için verilen gider karşılıkları, Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.

k) Tazminat ve Yardımlarda İstisna :

Gelir Vergisi Kanunun 25/3 ncü maddesinde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe göre, kamu idare ve müesseseleri ile Kanunla kurulan (T.C. Emekli Sandığı, Ordu Yardımlaşma Kurumu, sosyal Sigortalar Kurumu gibi) sosyal güvenlik kurumları dışında kalan tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları tarafından ödenen tazminat ve yardımların toplamı, aynı aylık seviyesi ve hizmet süresine sahip Devlet memurlarına ödenen muktardan fazla olduğu takdirde, aradaki farkın ücret olarak vergiye tabi tutulması öngörülmektedir. Uygulamada kolaylık sağlamak için bu ödemeler vergi tevkifatına tabi tutulmayacak; ancak elde edenler tarafından Gelir Vergisi Kanununun 95/3 ncü maddesi uyarınca verilecek yıllık beyannamede gösterilerek vergilendirilecektir.

1. Teşvik İkramiye ve Mükafatlarında İstisna :

1. Aynı Kanunun 29 ncu maddesinin 2 numaralı bendinde yapılan değişiklikle, uçuş ve dalış hizmetleri karşılığında yapılan ödemelere ilişkin istisnanın kapsamı genişletilmiş, daha önce Türk Silahlı Kuvvetleri dışında yalnızca Türk Hava Yollarında uçuş maksadiyle görevlendirilenler için öngörülen istisna, Türk Hava Kurumu ile kanuni ve iş merkezi Türkiye'de bulunan müesseseler tarafından uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş hizmetleri; deniz altında dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan ödemelere de teşmil edilmiştir.

Sözkonusu istisna fiili uçuş ve dalış hizmetleri karşılığında yapılacak tazminat, gündelik, ikramiye ve zam ödemelerine münhasır bulunmaktadır.

2. Aynı maddenin 3 numaralı bendiyle daha önce spor müsabakalarına iştirak eden profesyonel veya amatör tüm sporculara ödenen ödül ve ikramiyeler için tanınmış olan istisna; 2361 Sayılı Kanunla daraltılarak yalnızca amatör sporculara inhisar ettirilmiş bulunmaktadır. Profesyonel sporcuların elde ettikleri kazançlar, niteliklerine göre genel hükümler çerçevesinde vergiye tabi tutulacaktır.

3. Diğer taraftan, aynı maddenin 4 numaralı bendinde daha önce mevcut spor kulüplerinin kendi mensuplarına gider karşılığı olmak üzere yaptıkları ödemelere ilişkin istisna hükmü de, 2361 Sayılı Kanunla kaldırılmış olup, 1.1.1981 tarihinden itibaren bu tür ödemeler, gider karşılıklarında istisnalara ilişkin 24 ncü madde hükmü gözönüne alınarak vergiye tabi tutulacaktır.

Aynı bentte yer alan ve sadece maç hakemlerine ödenen ücretlere ilişkin istisna hükmü ise yapılan değişiklikle genişletilmiş ve her türlü spor yarışmalarını yöneten hakemlere yapılan ödemeler 61 nci maddeye göre ücret olarak kabul edilmekle birlikte bu bent hükmü ile 1.1.1981 tarihinden itibaren vergiden istisna edilmiştir.

II _ İNDİRİMLER

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 31 nci maddesi hükmüne göre, tam mükellefiyete tabi gerçek kişiler medeni durumlarına göre \"Genel İndirim\"den yararlanacaklardır. Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde mükellefler, ayrıca özel indirimden, sakat hizmet erbabı ise bunlara ek olarak sakatlık indiriminden de yararlanacaktır. Mükelleflerin durumlarına göre yararlanacakları indirim tutarları, ekli cetvelde ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

Verginin hesaplanmasında; indirim tutarları toplamı, kazanç ve iratların safi tutarları toplamından düşülmek suretiyle vergiye tabi kazanç bulunacak ve bu tutar üzerinden mükellefin ödeyeceği vergi hesaplanacaktır.

Ayrıca 2361 Sayılı Kanunun Geçici 4 ncü maddesinde de açıklandığı gibi; Gelir Vergisi Kanunu'nun değişik 31 nci maddesinin 3 ncü bendinde belirtilen sakatlık indirimine ait yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar, daha önce Gelir Vergisi Kanunu'nun 23 ncü maddesinin bu kanunla değiştirilmesinden önceki 1 numaralı bendi hükmüne göre ücretleri vergiden müstesna tutulan mükellefler, Gelir Vergisi Kanununu'nun değişik 31 nci maddesi hükümlerine göre 1 inci derece sakat sayılarak bu dereceye ait indirimden faydalandırılacaktır.

Diğer taraftan, 32 nci madde hükmünde yapılan değişiklikle genel indirimin hesabında dikkate alınacak çocuk sayısı beşten, üçe indirilmiş olduğundan, üçten fazla çocuk sahibi olan mükellefler, ancak üç çocuk için genel indirimden yararlanabilecektir.

II _ TİCARİ KAZANÇ :

a) İnşaat ve Onarma İşleri :

Bilindiği üzere; Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesine göre, birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde, kâr ve zarar işin bittiği yıl tesbit edilerek, mükellefin seçimine göre işin bittiği yılın geliri olarak veya işin devam ettiği yıllara dağıtılmak suretiyle beyan edilmekteydi. Anılan maddede, 2361 Sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, kâr veya zararın işin devam ettiği yıllara dağıtılması usulü kaldırılmış ve işin bittiği yıl beyan edilmesi zorunluluğu getirilmiş bulunmaktadır. Öte yandan, 2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 6 ncı madde ile, 1.1.1981 tarihinden önce taahhüde bağlanmış ve henüz bitmemiş veya bu tarihten önce bitmekle birlikte henüz beyan edilmemiş olan bu tür işlere ait kazançların da işin bittiği yılın geliri olarak beyan edilmesi hükme bağlandığından, 1980 takvim yılı içinde sona eren senelere sari inşaat ve onarma işlerine ait kâr veya zararın 1981 yılı Mart ayında verilecek Gelir Vergisi beyannamelerine 1980 yılı geliri olarak dahil edilmesi ve vergilendirilmesi gerekmektedir.

b) Götürü Usule Tabi Ticari Kazançlar :

Gelir Vergisi Kanununun götürü usule tabi olmayan genel ve özel şartlarını düzenleyen 47 ve 48 nci maddelerinde yapılan değişiklikle 47/2 nci maddesinde mevcut \"işyerlerinin gayrisafi iratlarının 180 Lirayı aşmaması\" şartı, \"işyerlerinin emlâk vergisi tarhına esas olan vergi değerleri toplamı 200.000_ lirayı vergi değeri bilinmeyen hallerde yıllık kira bedeli toplamı 12.000_ lirayı aşmaması\" şeklinde değiştirilmiş ve 48 nci maddede mevcut hadler büyük ölçüde artırılmıştır.

1980 takvim yılı içinde götürü olarak vergilendirilmekte iken değişiklikten önce mevcut götürü usule ilişkin genel ve özel şartları ihlal etmekle birlikte 2361 Sayılı Kanunla değişik yeni genel ve özel şartları taşıyan ticari kazanç sahipleri, Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 3 ncü madde uyarınca, 1981 yılında da götürü usulde vergilendirileceklerdir Bu mükelleflerin diledikleri takdirde gerçek usulü seçebilecekleri tabidir.

Götürülük şartlarını daha önce kaybetmek suretiyle veya kendi talepleri üzerine gerçek usulde vergilendirilmekte olan yükümlüler aynı işe devam ettikleri sürece, durumları 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 47 ve 48 nci maddesinde yazılı şartlara uygun olsa dahi anılan Kanunun 50 nci maddesi uyarınca götürü usulden yararlanamayacaklar ve gerçek usulde vergilendirilmeye devam edeceklerdir.

Diğer taraftan, daha önce götürü usulde vergilendirilen şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığıyla uğraşanlar ile treyler, çekici ve benzerlerinin sahip veya işleticileri ve maden işletmeleri, taş ve kireç ocakları kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları işletenler, 51 nci maddede yapılan değişiklikle götürü usulün dışına çıkarılmış olup, bu faaliyetlerle uğraşanlar süresi içinde defter tasdik ettirmek ve gerçek usulde vergilendirmeye ilişkin mükellefiyetlerini yerine getirmek zorundadırlar. Maddede sözügeçen şehirlerarası yük ve yolcu taşımacılığından kasıt; bir il dahilinden diğer bir il dahiline yapılan yük ve yolcu taşımacılığı olup, aynı il sınırları içinde yapılan yük ve yolcu taşımacılığı 51 nci madde hükmünün uygulanması bakımından şehirler arası taşımacılık sayılmayacaktır.

IV _ ZİRAİ KAZANÇLAR :

a) Götürü Gider Esası :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 53 ncü maddesine göre, yıllık satış hasılat tutarı 1.000.000 liradan aşağı olan çiftçilerin kazançları götürü gider esasına, 1.000.000 lira veya daha fazla olan çiftçilerin kazançları ise, gerçek kazanç esasına (işletme hesabı esası veya dilerlerse bilanço esasına) göre tesbit edilecektir. 2361 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklerle çiftçilerin kolay ve basit usullerle vergilendirilmesi amaçlandığından 1980 takvim yılı için götürü gider esasına göre vergilendirilen ve mezkur yıl satış hasılatları l.000.000 liralık yeni haddi aşmıyan çiftçiler, 1981 yılında da götürü gider usulüne tabi olmaya devam edeceklerdir.

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 54 ve Vergi Usul Kanununun 46 ncı maddelerinde yapılan değişikliklerle, götürü gider emsallerinin % 70 (dahil) nisbetinden fazla olamıyacağı hükme bağlanmış, Gelir Vergisi Kanuna eklenen Geçici 7 nci madde ile de, 1980 takvim yılında elde edilen ve götürü gider usulüne göre vergilendirilecek çifçilerin gayrisafi hasılatlarına % 70 götürü gider emsal nisbetinin uygulanması öngörülmüştür.

b) Gerçek Kazanç Usulü :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 53 ncü maddesi ile, gerçek kazanç usulüne tabi mükellefler için, bilanço esasına göre defter tutmaları yönünden ihtiyarilik getirilmiş bulunmaktadır. Bu mükellefler dilerlerse işletme hesabı esasına; dilerlerse bilanço esasına göre defter tutabileceklerdir.

c) Önceki Yıllardan Devreden Ürünlerin Değerlemesi :

2361 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 54 ncü maddesinin sonuna eklenen yeni bir fıkrayla 1.1.1981 tarihinden itibaren gerçek usulden götürü gider usulüne geçen çiftçilerin önceki yıllardan devreden ürünlerinin satış hasılatına götürü giderin uygulanmaması, devreden ürünlerin maliyet bedelleri ve satıldığı yıl yapılan gerçek giderlerin tevsik edilmek ve beyannamede gösterilmek şartıyla bu ürünlere isabet eden satış hasılatından indirilmesi ve bu suretle bulunacak safi kazancın matraha ilave edilmesi hükme bağlanmıştır

Ayrıca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 57 nci maddesinin sonuna eklenen fıkrayla, muafiyetten veya götürü gider usulünden gerçek usule geçen çifçilerin önceki yıllardan devreden ürünlerinin, Vergi Usul Kanununun 45 inci maddesinde belirtilen ortalama maliyet bedeli esasına göre değerlendirilerek gider yazılması öngörülmüştür.

Bu hükümler uyarınca, zirai kazançlarını işletme hesabı veya bilanço esasına göre tesbit edecek çiftçilerle gerçek kazanç usulünden götürü gider usulüne; yahut muafiyetten veya götürü gider usulünden gerçek usule geçecek çiftçiler, önceki yıllardan devreden ürünlerinin değerlemesinde maliyet bedelini 44 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan usul ve esaslara göre tesbit edeceklerdir.(*)

V _ ÜCRETLER :

a) Ücretin Tanımı :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 61 inci maddesinin 1 nci fıkrasında ücretin genel bir şekilde tanımı yapılmış; ikinci fıkrasında ise, \"ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.\" denilmiştir.

Bu hükme göre; muafiyet ve istisna kapsamına girmeyen ve her ne ad altında yapılırsa yapılsın ücret tanımı içine giren tüm ödemeler, ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır. Diğer taraftan ortaklık ilişkisi niteliğinde olmamak şartıyla, kazancın belli bir yüzdesi şeklinde yapılan ödemeler de Gelir Vergisi Uygulaması açısından ücret sayılmıştır.

b) Kasa Tazminatı Veya Bu Amaca Yönelik Ödemeler :

Bilindiği üzere, kasa tazminatı veya bu amaca yönelik ödemeler, süreklilik kazanan Danıştay kararlarına paralel olarak, daha önce yürürlüğe konulan 111, 117, 120 ve 124 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde önörülen şartlarla vergiye tabi tutulmamaktaydı.

Bu kez, Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 61 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, kasa tazminatlarının (mali sorumluluk tazminatları dahil) ücret sayıldığı açıkca hükme başlanmıştır. Bu nedenle, 2361 sayılı Kanunun hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinden itibaren, hizmet erbabına ödenen kasa tazminatları ile, kasa tazminatı sayılan diğer ödemeler vergiye tabi tutulacaktır.

2361 sayılı Kanun hükümlerinin yürürlüğe girdiği 1.1.1981 tarihinden itibaren 111 sayılı Tebliğin bu konuya ilişkin, hükümleri ile 117, 120 ve 124 sayılı Tebliğ hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, 1.1.1981 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olarak anılan Tebliğler esaslarına göre işlem yapılacağı tabiidir.

c) Evvelce, Yapılan veya Gelecekte Yapılacak Hizmetler Karşılığında Yapılan Ödemeler :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 61 nci maddesinin üçüncü fıkrasının 2 numaralı bendinde, \"Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler\"in ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm uyarınca, hizmet erbabına evvelce yapılan veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığı verilen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Ancak, Gelir Vergisi Kanununun 28 nci maddesinin 1 ve 2 numaralı bentleri uyarınca, bu bentlerde yazılı şartla vergiden müstesna tutulan tahsil ve tatbikat ödemeleri ve bu meyanda burslar; gelecekte yapılacak hizmetler karşılığını teşkil eden ücret ödemesi sayılmakla birlikte, sözkonusu istisna hükmü gereğince Gelir Vergisine tabi tutulmayacaktır.

d) Ücretin Safi Tutarı :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 63 üncü maddesinin 1 numaralı bendi ile Memur Yardımlaşma kurumu (Meyak), Ordu Yardımlaşma Kurumu (Oyak) ve benzeri kamu kurumları için yapılan kanuni kesintilerin, ücretin gayri safi tutarından indirilmesi esası kabul edilmiş olduğundan, 1.1.1981 tarihinden itibaren ücretin vergiye tabi tutarının tesbitinde, anılan kanuni kesintiler ücretin gayri safi tutarından indirilecektir.

VI _ SERBEST MESLEK KAZANÇLARI :

a) Mesleki Giderler :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 68 inci maddesinin 10 numaralı bendi ile, daha önce sayılan bentler dışında kalan işle ilgili şehir dahili nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerin gerçek tutarları veya bu giderlere karşılık olmak üzere 20.000 liradan fazla olmamak ve gayrisafi hasılatın % 10'unu aşmamak üzere tesbit edilecek giderin, mesleki kazancın tesbitinde gider olarak indirilmesi mümkün bulunmaktadır.

b) Götürü Usul Kapsamından Çıkarılanlar :

Gelir Vergisi Kanununun 69 uncu maddesinde yapılan değişiklikle diş protezcileri götürü usulün kapsamından çıkarılarak gerçek usulde vergiye tabi tutulmuşlardır. Bu nedenle, söz konusu serbest meslek erbabının 1981 takvim yılı ile ilgili olarak gerçek usulde vergilendirilmeye ilişkin her türlü mükellefiyetlerini yerine getirmeleri gerekmektedir

Diğer taraftan, bu maddenin sonuna 2361 sayılı kanunla eklenen fıkra hükmü gereğince götürü usule tabi serbest meslek erbabının safi kazançlarının tesbit ve vergilendirilmesi ticari kazançların götürü usulde vergilendirilmesine ilişkin 46 ncı maddede yer alan esaslara göre yapılacaktır.

c) Amortismana Tabi İktisadi Kıymetlerin Satışı :

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 67 ve 68/7 nci maddelerine göre, mesleki faaliyette kullanılan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin 1.1.1981 tarihinden itibaren elden çıkarılması halinde, Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesine göre hesaplanacak kâr veya, zararın, matrahın tesbitinde dikkate alınması gerekmektedir.

VII _ GAYRİMENKUL SERMAYE İRATLARI :

a) Gayrimenkul Sermaye İradının Kapsamı:

Gelir Vergisi Kanununun gayrimenkul sermaye iradını tanımlayan ve kapsamını belirleyen 70 nci maddesinin 5 numaralı bendince, 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, bent kapsamına giren maddi haklara açıklık getirilmiştir. Yeni düzenlemeye göre; arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti farika, marka, ticaret ünvanı, her türlü teknik resim, desen, model plân ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi hakların kiraya verilmesinden elde edilen iratlar ile bu hakların kullanılması için gerekli malzeme ve teçhizat bedelleri gayrimenkul sermaye iradı sayılmıştır.

Diğer taraftan; zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirlerinin gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirileceği konusuna açıklık getirilmiştir.

b) Emlâk Vergisinin Gider Yazılması ve Götürü Gider Nisbeti :

Bilindiği üzere; Gelir Vergisi Kanununun 74/5 ve Mükerrer 122 inci maddelerine göre, gayrimenkul sermaye iradı elde edilen bina ve arazilerin Emlâk Vergileri, bu iratlara tekabül eden Gelir Vergisinden mahsup edilmekteydi. 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucu, Emlâk Vergisinin Gelir Vergisinden mahsubu esası kaldırılmış ve gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının gerçek gider usulüne göre tesbitinde gider olarak indirilmesi esası getirilmiştir. Diğer taraftan 74 ncü Maddede yapılan diğer bu değişikliklede götürü gider usulünü seçtikleri için ödedikleri Emlâk Vergisini gider yazmaları imkânı bulunmayan gayrimenkul sermaye iradı sahiplerinin safi iradın tesbitinde indirecekleri götürü gider oranı % 20 den % 25'e yükseltilmiştir. Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 8 inci madde hükmü ile de, 1980 takvim yılında elde edilen gayrîmenkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde; Emlâk Vergisinin Gelir Vergisinden mahsup edilmemesi, ancak, safi iradın gerçek gider usulüne göre tesbitinde gider olarak indirilmesi hükme bağlanmıştır. Aynı Geçici madde hükmü gereğince, götürü gider usulunü seçmiş olan gayrimenkul sermaye iradı sahipleri de 1980 takvim yılında ödedikleri Emlâk Vergisini Gelir Vergisinden mahsup edemeyecekler; ancak elde ettikleri gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tesbitinde % 25 nisbetinde götürü gider indirebileceklerdir.

VIII _ MENKUL SERMAYE İRATLARI :

Gelir Vergisi Kanununun menkul sermaye iradının tanımına ilişkin 75 inci maddesinde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişikliklere göre :

a) Maddenin ikinci fıkrasının birinci bendi hükmü, \"her nev'i hisse senetlerinin kâr payları (kurucu hisse senetleri ve diğer intifa hisse senetlerine verilen kâr payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler dahil)\" şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre kurucu hisse senetlerine ve intifa hisse senetlerine ödenen kâr payları ile ortaklara hazırlık döneminde ödenen faizler veya başkaca adlar altında yapılan her türlü ödemeler menkul sermaye iradı kabul edilerek vergilendirilecektir.

b) Maddenin ikinci fıkrasının 2 numaralı bendi, daha önce 3 numaralı bent olarak mevcut hükme ilaveten, adi komandit şirketlerde komanditerlerin kâr paylarının, şirket kârının ilişkin bulunduğu takvim yılında elde edilmiş sayılacağı hususuna açıklık getirmektedir.

c) Maddenin 2 nci fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan hüküm, bilindiği üzere, daha önce ücretin tarifi ile ilgili 61 nci maddesinin 3 numaralı bendinde yer almakta ve ücret sayılmaları nedeniyle de Kurumlar tarafından kurum kazancının tesbiti sırasında gider olarak düşülmekte idi. Maddeye ilave edilen bu bent hükmü ile: kurumların idare meclisi başkan ve üyelerine verilen kâr payları, menkul sermaye iradı kabul edilmektedir. Diğer taraftan 2361 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 9 uncu maddenin (a) bendi uyarınca; kurumların, 1980 yılı kârlarından ayırarak, idare meclisi başkan ve üyelerine ücretlerinden ayrı olarak verecekleri kâr payları, mezkür hükme göre menkul sermaye iradı sayılacak ve safi kurum kazancının tesbitinde gider olarak indirilmeyecektir.

d) Maddenin ikinci fıkrasına 4 numaralı bent olarak getirilen hükümle Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık ve özel (münferit) beyanname veren dar mükellefiyete tabi kurumların ticari bilançolarına göre doğan kârdan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısım, menkul sermaye iradı kabul edilmekte ve Gelir Vergisi Kanununun değişik 94/7 ve 105 nci maddeleri uyarınca da Gelir Vergisi tevkifatına tabi tutulmaktadır. Gelir Vergisi Kanununa 2361 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 9 ncu maddenin (b) fıkrası uyarınca bu hüküm dar mükellefiyete tabi Kurumların 1980 takvim yılı kazançları hakkında da uygulanacak ve mezkür kazançlarda tevkifata tabi tutulacaktır.

e) Gelir Vergisi Kanununun 75/5 nci maddesinde yer alan mevduat faizleri ile ilgili hüküm, 7 numaralı bend olarak daha açık bir şekilde yeniden düzenlenmiş olup, bu meyanda bankalara, bankerlere, tasarruf sandıklarına, tevdiat kabul eden diğer müesseselere yatırılan vadeli, vadesiz paralara ödenen faizler yanında, devamlı olarak para toplama işiyle uğraşan kişi ve kuruluşların topladıkları paralara sağladıkları gelir ve menfaatler de mevduat faizi kabul edilerek tevkifat kapsamına dahil edilmiştir.

f) Daha önce 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinde yer alan ve menkul sermaye iradı olarak kabul edilen;

_ Esham ve tahvilatın vadesi gelmemiş kuponlarının satışı,

_ İştirak hisselerinin sahibi namına henüz tahakkuk etmemiş olan kâr hisselerinin devir ve temliki,

_ Her türlü senetlerin iskonto edilmesi karşılığında alınan paralar ve iskonto bedelleri yapılan yeni düzenleme ile menkul sermaye iradını tanımlayan 75 nci madde içine alınmıştır.

g) Daha önce 96 ncı madde gereğince vergi tevkifatına tabi tutulan kâr paylarında tevkifat usulü kaldırılarak kurumlar tarafından ödenen kurumlar vergisinin yarısının kurumlardan kâr payı alan ve 77 nci maddede sayılan kişi ve kuruluşların vergi alacağını teşkil etmesi esası getirilmiş ve 75 nci maddede yapılan değişikliklede vergi alacağının menkul sermaye iradı sayılacağı hükme bağlanmıştır. Esasen Vergi alacağı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı kanunla değişmeden önceki 96 ncı maddesinde yer alan vergi tevkifatının yerini almaktadır. Bu nedenle Kurumlardan kâr payı alan gerçek kişiler bu kâr paylarına nakten tahsil etmemiş olmakla birlikte menkul sermaye iradı sayılan vergi alacağını da ekleyerek elde ettikleri menkul sermaye iradının brüt tutarlarını bulacaklar (veri alacağı dahil) ve bu suretle bulunacak brüt tutarların Gelir Vergisi Kanununun değişik 86 ve 87 nci maddelerine göre diğer gelirleriyle birlikte toplamı 2.000.000 lirayı aştığı takdirde yıllık Gelir Vergisi beyannamesi verecekler ve vergi alacağınıda bu beyannameye dahil edeceklerdir. Mükellefler bu takdirde, beyan ettikleri gelire isabet ederek vergiden vergi alacaklarını mahsup edeceklerdir.

h) Diğer taraftan, maddenin 12 numaralı bendi ile, faizsiz olarak kredi veren kişi ve kuruluşlara, kâr payı adı altında yapılacak ödemeler menkul sermaye iradı sayılmış ve 94 ncü madde ile de tevkifat kapsamına alınmış bulunmaktadır.

IX _ SAİR KAZANÇ VE İRATLAR :

A _ Değer Artışı Kazançları :

Daha önce Gelir Vergisi Kanununun 81 nci maddesinde düzenlenmiş olan gayrimenkullerin ve hakların, menkul kıymetlerin satışından, ortaklık hisselerinin devir ve temlikinden doğan kazançlar, 2361 sayılı Kanunla Mükerrer 80 nci maddede değer artışı kazançları olarak yeniden düzenlenmiştir. Buna göre;

1. İvazsız olarak iktisap edilenler dışında iktisap şekli ne olursa olsun, Gelir Vergisi Kanununun değişik 70 nci maddesinin 1, 2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde yazılı mal ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak dört yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar Gelir Vergisine tabi bulunmaktadır. Bu mal ve hakların iktisap tarihinden itibaren bir yıl içinde elden çıkarılması halinde, elde edilen değer artışı kazancına istisna uygulanmıyacak ve tamamı vergilendirilecektir. İktisap tarihinden itibaren bir tam yıl geçtikten sonra binalar dışındaki mal ve hakların satılması halinde, elde edilen değer artış kazancının 125.000 lirayı aşan kısmı vergiye tabi tutulacaktır. Binaların satılmasında sözkonusu istisna, iktisap tarihinden sonraki yılı takibeden her tam yıl için ayrı ayrı uygulanacaktır. Meselâ iktisap edildiği tarihten 3 tam yıl geçtikten sonra satılan bir binadan elde edilen değer artış kazancına, her tam yıl için ayrı ayrı 125.000 lira istisna uygulanarak kazancın 375.000 lirayı aşan kısmı vergiye tabi tutulacaktır.

2. Her ne şekilde olursa olsun edinilen menkul kıymetlerin, edinme tarihinden önce veya sonra elden çıkarılmasından sağlanan ve bir takvim yılındaki tutarı 50.000 lirayı aşmayan kazançlar, vergi dışı bırakılmıştır.Anılan kazançların bir takvim yılındaki tutarının 50.000 lirayı aşması halinde, aşan kısım değer artışı kazancı olarak vergiye tabi tutulacaktır. Diğer taraftan, maddenin 2 numaralı bendinin parantez içi hükmü ile, kurucu hisse senetleri ile diğer her türlü intifa hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançların da değer artışı kazancı olarak vergilendirileceği hükme bağlanmıştır.

3. Gelir Vergisi Kanununun 70 nci maddesinin değişik 5 numaralı bendinde yer alan hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların 50.000 lirası vergi dışı bırakılacak, aşan kısmı ise, değer artışı kazancı olarak vergiye tabi tutulacaktır.

4. Telif haklarının ve ihtira beratlarının müellifleri, mucitleri ve bunların kanuni mirascıları dışında kalan kimseler tarafından elden çıkarılmasından doğan kazançların 50.000 liralık kısmı vergi dışı bırakılacak, aşan kısmı ise değer artışı kazancı olarak vergiye tabi tutulacaktır.

5. Ortaklık haklarının ve hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların tamamı, değer artışı kazancı olarak vergiye tabi tutulacaktır.

6. Faaliyeti durdurulan bir işletmenin kısmen veya tamamen elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazancı sayılarak, vergilendirilecektir.

7. 2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa Mükerrer 80 nci madde olarak getirilen maddenin son fıkrasına göre, faaliyetine devam eden ticari bir işletmenin kısmen veya tamamen satılmasından veya ticari işletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerle, 70 nci maddenin 1, 2, 4 ve 7 numaralı bentlerinde sayılan mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar, ticari kazanç olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Anılan madde ile ayrıca, elden çıkarma deyimine açıklık getirilerek, bu maddede yer alan mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması elden çıkarma sayılmıştır.

b) Safi Değer Artışı :

2361 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa Mükerrer 81 nci madde olarak yeni getirilen hükme göre, vergiye tabi tutulacak değer artışında safi kazanç, elden çıkarılan mal ve hakların iktisap bedeli ile elden çıkarma karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan ve para ile temsil edilebilen her türlü menfaatlerin tutarı arasındaki müsbet farktır. Hasılatın ayın veya menfaat olarak sağlanan kısmı, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümlerine göre tayin ve tesbit edilecektir.

Anılan mal ve hakların iktisap bedeli ise, bu mal ve hakların iktisap edilmesi için yapılan her türlü ödemeler, giderler ve ödenen vergi, resim ve harçların toplamıdır. Ancak, bazı hallerde, bu iktisap bedeli yerine, aşağıdaki açıklanan iktisap bedelleri esas alınacaktır.

_ Gayrimenkullerde iktisap bedeli; bina ve arazinin Emlâk Alım Vergisine esas olan değerine, yapılan giderlerle, ödenen ayni vergi, resim ve harçların ilavesi suretiyle hesaplanacaktır.

_ Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasında; iktisap bedelinin tevsik edilememesi halinde, Vergi Usul Kanununun 266 ncı maddesine göre saptanacak itibari değer iktisap bedeli kabul edilir. Menkul kıymetlerin ivazsız olarak iktisap edilmesi halinde, Veraset ve İntikal Vergisi tarhına esas olan matraha, bu tür iktisap nedeniyle ödenen vergilerin eklenmesi suretiyle bulunan miktar, iktisap bedeli olacaktır.

Menkul kıymetlerin iktisap tarihinden sonra elden çıkarılması halinde, vergiye tabi değer artışı kazancı, iktisap tarihinden elden çıkarma tarihine kadar geçen ilk tam yıldan sonraki her tam yıl için istisna tutarı düşüldükten sonra kalan safi kazancın % 40'ı ayrıca indirilerek hesaplanacaktır. Ancak, bu şekilde her tam yıl için indirilecek miktar, istisna düşüldükten sonra kalan safi kazancın % 80'ini geçemiyecektir. İktisap tarihinden elden çıkarma tarihine kadar geçen sürenin hesabında yıl kesirleri nazara alınmayacak ve elden çıkarılan menkul kıymetlerin iktisap tarihleri tevsik edilemediği takdirde, bu menkul kıymetler satışın yapıldığı yıl iktisap edilmiş sayılacaktır.

c) Vergilendirilmeyecek Değer Artışı Kazançları :

Gelir Vergisi Kanununun gayrimenkullerin ve hakların, menkul kıymetlerin satışından, ortaklık hisselerinin devir ve temlikinden doğan kazançların vergilendirilmesine ilişkin 81 nci maddesi, 2361 sayılı Kanunla, vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları olarak yeniden düzenlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı kanunla değişik 81 nci maddesine göre, vergilendirilmeyecek değer artışı kazançları aşağıda açıklanmıştır.

1. Ferdi bir işletmenin sahibinin ölümü halinde kanuni mirasçıları tarafından işletmenin faaliyetine devam olunması ve mirasçılar tarafından işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin kayıtlı değeri ile, bilânço esasına göre defter tutulmakta ise, bilânçonun aktif ve pasifi ile aynen bütün halinde devir alınması halinde, bu devir işleminden dolayı değer artışı kazancı hesaplanmayacaktır.

2. Kazancı bilânço esasına göre tesbit edilen ferdi bir işletmenin bilânçosunun bir sermaye şirketine, aktif ve pasifi ile bütün halinde devir edilmesi, devralan şirketin bilânçosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten devir bilânçosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması ve ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şartıyla değer artışı kazancı hesaplanmayacaktır.

3. Kollektif veya adi komandit şirketlerin nevi değiştirerek, sermaye şirketi haline dönüşmesi; yeni oluşan sermaye şirketinin bilânçosuna eski şirketin bilânçosunun aynen geçirilmesi ve şekil değiştiren şirket bilânçosuna göre hesaplanan öz sermaye tutarında ortaklara ortaklık payı verilmesi halinde de değer artışı kazancı hesaplanmaz. Ancak, Anonim şirkete dönüşme halinde ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.

d) Arızi Kazançlar :

Gelir Vergisi Kanununun arızi kazançların tanımını yapan ve vergilendirilme biçimini belirleyen 82 nci maddesi 2361 Sayılı Kanunla değiştirilerek arızi kazançların kapsamı genişletilmiş ve istisna hadleri yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre ;

1. Yeni düzenlemede daha önce 2 numaralı bent hükmünde yer alan ticari bir faaliyetin durdurulmasından elde edilen kazançların yanısıra, zirai bir işletmenin faaliyeti ile serbest meslek faaliyetinin durdurulması veya terk edilmesi, henüz başlanılmamış ticari, zirai veya mesleki faaliyete hiç girişilmemesi, ihale, artırma ve eksiltmelere iştirak edilmemesi karşılığında elde edilen hasılat arızi kazanç olarak vergi kapsamına alınmıştır. Ancak, ticari veya zirai bir işletmenin veya serbest meslek faaliyetinin durdurulması karşılığında elde edilen hasılatın 10.000 lirası vergi dışı bırakılmış olup, bu miktarı aşan kısım vergiye tabi tutulacaktır. (Henüz başlamamış olan ticari, zirai veya mesleki bir faaliyete hiç girişilmemesi ile ihale, artırma ve eksiltmelere iştirak edilmemesi karşılığında elde edilen hasılatın tamamı vergiye tabidir.)

2. 3 numaralı bent hükmüne yeni getirilen parantez için hükümle, kiracıya ait tesisat ve malların tahliye ve devri sırasında kiralayana veya yeni kiracıya devrinden doğan kazançların, bu bentte yer alan diğer hasılatla birlikte toplamı 10.000 lirayı aşan kısmı, arızi kazanç sayılarak vergilendirilecektir.

3. Yeni getirilen 5 numaralı bent hükmü ile, gerçek usulde vergiye tabi mükelleflerin terk ettikleri işleriyle ilgili olarak sonradan elde ettikleri kazançlar ile daha önce gider yazılan değersiz alacaklar ve karşılık ayrılan şüpheli alacakların tahsil edilmesi halinde, bu kazançların tamamı arızi kazanç olarak vergiye tabi tutulacaktır.

4. Dar mükellefiyete tabi olanların 45 inci maddede yazılı ulaştırma ve ihracat işlerini arızi olarak yapmalarından doğan kazancın tamamı arızi kazanç olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Diğer taraftan, arızi kazançların safi miktarlarının saptanması sırasında aşağıdaki hususlar gözönünde bulundurulacaktır.

1. Maddenin birinci fıkrasının 1 numaralı bendine giren alım satım işlerinde safi kazanç, satış bedelinden, maliyet bedeli ve satış dolayısiyle yapılan giderler indirilmek suretiyle tesbit edilecektir. Bu bentte sözü geçen tavassut işinden sağlanan kazanç ise tavassut ve hizmet karşılığında alınan para ve ayınlarla sağlanan menfaatlerin toplamından, bu iş dolayısiyle yapılan giderler indirilmek suretiyle esaplanacaktır.

2. Maddenin birinci fıkrasının 2, 3, 4 ve 5 numaralı bentlerinde yazılı işlerde safi kazanç; elde edilen hasılattan belgeyle tevsik edilen giderler indirilmek suretiyle tesbit edilecektir.

Buradaki elde edilen hasılat deyimi para ve ayınlar ile diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerin toplamını ihtiva etmektedir.

3. Dar Mükellefiyete tabi gerçek kişilerin, ulaştırma ve ihracat işlerini arızi olarak yapmalarından sağlamış oldukları kazançlar ise, Kurumlar Vergisi Kanunun 18, 19 ve mükerrer 19 uncu maddeleri hükümlerine göre tesbit edilecektir.

X _ VERGİ TEVKİFATI VE ESASLARI :

a) Vergi tevkifatı :

Gelir Vergisi Kanununun vergi tevkifatına ilişkin 94, 96 ve 105 nci maddeleri, 2361 sayılı Kanunla değiştirilerek, anılan maddelerde yer alan vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratlar ile tevkifat esasları ve tevkifat nisbetleri yeniden düzenlenmiştir.

Bu düzenlemelere göre ;

1. Serbest meslek işleri dolayısiyle, bu işleri yapan tam mükelleflere yapılan ödemelerden önceden olduğu gibi % 15 vergi tevkifatı yapılacaktır. Dar mükelleflere yapılan bu tür ödemelerde ise, vergi tevkifatı nisbeti 1.1.1981 tarihinden itibaren % 30'a yükseltilmiştir.

2. Senelere sari inşaat ve onarma işlerini yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden yapılacak vergi tevkifatı nisbeti % 5'e yükseltilmiş olduğundan, 1.1.1981 tarihinden itibaren yapılan istihkak ödemelerinden % 5 oranında vergi tevkifatı yapılacaktır.

3. Dar mükellefiyete tabi olanlara, telif ve patent haklarının satışı dolayısiyle yapılan ödemelerden yapılacak tevkifatın nisbeti, 1.1.1981 tarihinden itibaren % 35'e yükseltilmiştir.

4. Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 70 nci maddesinde yer alan mal ve hakların 94 ncü maddede sayılanlar tarafından kiralanması halinde, bunlar tarafından kira bedeli olarak ödenen ve elde eden yönünden gayrimenkul sermaye iradı sayılan ödemelerden vergi tevkifatı yapılması esası getirilmiştir. Buna göre, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıflar iktisadi işletmeleri, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tesbit eden çiftçiler; yaptıkları kiralamalar nedeniyle, 1.1.1981 tarihinden itibaren kira sözleşmesinde kira bedeli olarak tesbit edilen tutar üzerinden, kira sözleşmesi yoksa söz konusu gayrimenkul sermaye iratlarını elde edenlere fiilen ödenen kira miktarı üzerinden % 25 nisbetinde vergi tevkifatı yapacaklardır.

Anılan 94 ncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olan gerçek ve tüzel kişiler aynı zamanda işyeri olarak kiraladıkları binalar için ödeyecekleri kira miktarının tamamı üzerinden % 25 nisbetinde vergi tevkif edeceklerdir. Ancak tüccar, serbest meslek erbabı ve çiftçiler yalnızca ticari, mesleki veya zirai faaliyetlerine ilişkin olarak kiraladıkları mal ve haklar için ödedikleri kira bedellerinden tevkifat yapacaklardır. Daha önce Gayrimenkul sermaye iratlarında İstisnalara ilişkin bölümünde açıklandığı üzere, aynı zamanda hem işyeri hem ikametgah olarak kiralanan gayrimenkuller vergi mevzuatımız açısından işyeri olarak kabul edildiğinden bu gayrimenkuller için ödenecek kiraların tamamı üzerinden tevkifat yapılacaktır. Yapılan ödemenin 1.1.1981 tarihinden önceki veya sonraki bir döneme ilişkin olması önemli olmayıp, 1.1.1981 tarihinden sonra ödeme yapılması tevkifat için yeterlidir. Anılan madde hükmü uyarınca tevkifat gerçek kişilerin gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin gelir vergilerine mahsuben yapılacağından, bu hükmün kurumlar vergisine tabi mükelleflerle bir ilgisi bulunmamaktadır. Bu itibarla kurumların elde ettiği bu mahiyetteki iratlardan ödeme yapanlar tarafından tevkifat yapılmayacaktır. Diğer taraftan herhangi bir işletmenin aktifinde kayıtlı gayrimenkul veya hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen gelir, Gelir Vergisi Kanunu yönünden ticari kazanç olarak kabul edildiğinden, gayrimenkul sermaye iradı niteliğinde olmayan bu tür ödemelerden de söz konusu tevkifat yapılmayacaktır.

5. Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 75 nci maddesinin 2 nci fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan ve Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren dar mükellefiyete tabi kurumların ticari bilançolarına göre doğan kârdan, Kurumlar Vergisi düşüldükten sonra kalan kısım (bu hüküm 2361 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 9 uncu maddesi uyarınca söz konusu kurumların 1980 takvim yılı kazançları hakkında da uygulanacaktır.) ve dar mükellefiyete tabi gerçek kişilerle, Türkiye'de işyeri veya daimi temsilcisi bulunmayan ve Kurumlar dışında kalan tüzel kişilere ödenen kâr paylarından % 20 vergi tevkifatı yapılacaktır.

6. 94 ncü maddenin birinci fıkrasının 8 numaralı bendinde dağıtılsın veya dağıtılmasın, Kurumların yabancı ülkelerde elde ettikleri kazançlar ile Türkiye'de elde ettikleri iştirak kazançları dışında kalan Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna kazanç ve iratlarından % 33.1/3 oranında tevkifat yapılması öngörülmektedir. Kabul edilmiş bulunan % 50 Kurumlar Vergisi oranı ve \"Vergi alacağı\" sisteminin işleyişinde (Kurumlar yönünden vergiden muaf ve müstesna kazanç ve iratlar ortakları yönünden menkul sermaye iradı olarak vergiye tabi bulunduğundan) ortakların alacakları kâr paylarının kaynağı ile ilgilenmeyip uygulamada kolaylık sağlamak ve vergi alacağı mahsubunun aksaksız ve anlaşmazlık yaratmıyacak bir şekilde işlenmesini sağlamak için, bu hüküm getirilmiştir.

Bilindiği gibi Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna tutulan kazançlar Kurumlar Vergisi matrahına dahil edilmemekte ve Kurumlar Vergisine tabi tutulmamaktadır. Ancak, bu kazançlar daha sonra dağıtıldıkları zaman elde edenler yönünden kâr payı olarak Gelir Vergisi sistemimize dahil olmakta ve bunlar üzerinden de Kurumlar Vergisine tabi kazançlarla birlikte vergi alacağı hesaplanmaktadır. Kurumlar Vergisi alınmadan vergi alacağı fiilen mevcut olamıyacağı için uygulamada bu aksaklığı önlemek amaciyle, ileride bu ¨har paylarını elde ederek vergi alacağından yararlanacakları için ödenmemiş verginin mahsubuna imkân vermemek üzere bu kazançlar üzerinden % 33 1/3 oranında tevkifat yapılması esası getirilmiştir. mükellefin bu tür kazançlarından doğan kâr paylarına ilişkin mahsup ve iade işlemleri de Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik mükerrer 122 nci maddesi hükümlerine göre yapılacaktır.

Tevkifatın yapılması için kazancın dağıtılıp dağıtılmaması önem arzetmektedir. Kurumlar, Vergisi matrahlarını tesbit ettikten sonra, bu matrah dışında kalan ve yukarıda belirtilen kazanç ve iratlar üzerinden Kurumlar Vergisi beyannamesinin verilme süresi içinde mezkür tevkifatı yapacaklar ve ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile vergi dairesine yatıracaklardır. söz konusu kazanç ve iratların dar mükelleflere dağıtılması halinde daha önce yapılan tevkifat % 60 nisbetinde tamamlanacaktır.

Öte yandan, yatırım indiriminden faydalanan kurumlara tanınmış olan ve ortaklara intikali mümkün bulunmayan yatırım indirimi istisnası, Kurumlar Vergisinin hesaplanması sırasında kurum kazancından indirilmesi nedeniyle, indirilen bu kısım, ortaklar bakımından menkul sermaye iradı vasfını kazanmakta, dolayısiyle kurum kazancından indirilen söz konusu kâr hisselerinden de % 33 1/3 oranında tevkifat yapılarak vergi Dairesine yatırılması gerekmektedir.

İştirak kazançlarının bu tevkifatın dışında bırakılmasının nedeni iştirakçi kurumun elde ettiği bu tür kazançların daha önce kendisine iştirak olunan kurum tarafından % 50 Kurumlar Vergisine tabi tutulmuş olması ve vergi alacağının mahsubu açısından hiç bir aksaklığın mevcut bulunmamasıdır.

Bilindiği üzere, kurumların yabancı memleketlerde elde ettiği kazançlar Türkiye'de Kurumlar Vergisi matrahına dahil edilerek üzerinden Kurumlar Vergisi hesaplanmakta ve ödenmektedir. Ancak, bu kazançların genellikle daha önce elde edildikleri ülkelerde vergiye tabi tutulmaları nedeniyle 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 43 ncü maddesi uyarınca yabancı memleketlerde Kurumlar Vergisi ve benzeri vergiler, bu kazançlar üzerinden Türkiye'de alınacak Kurumlar Vergisinden fazla olmamak şartıyla mahsup edilmektedir. Bunun tek istisnası, kambiyo mevzuatı gereğince Türkiye'de getirildiğinin tevsik edilmesi kaydıyla yurtdışında yapılan inşaat, onarma ve montaj işleriyle teknik hizmetlerden sağlanan kazançlar olmaktadır.

Kurumların, yabancı memleketlerde yaptığı inşaat, onarma ve montaj işleri ile teknik hizmetlerden sağladığı ve kambiyo mevzuatı gereğince döviz olarak Türkiye'ye getirildiği tevsik edilen kazançlar üzerinden tevkifat yapılmayacaktır.

Diğer taraftan, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2362 Sayılı Kanunla değişik mükerrer 8 nci maddesinde yer alan, finansman fonu tamamen Kurumlar Vergisinden istisna edilmiş bir kazanç olmayıp emanet bir para ve geçici bir istisna olduğu ve kurum kazancından ayrıldığı yılı takip eden yıl yatırım indirimine dönüşüp tevkifata tabi tutulacağından, yukarıda yazılı tevkifat finansman fonu olarak kurum kazancından ayrılan bu kazançlar için de söz konusu değildir.

7. Tahvilat ve mevduat faizleri ile faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylarından yapılacak tevkifat oranı % 25 dir. Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 105 inci maddesinin 7 numaralı bendini parantez içi hükmünde tahvilat ve mevduat faizleri ile faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylarından yapılacak vergi tevkifatı oranını % 30'a kadar yükseltmeye Bakanlar Kurulu yetkili kılınmış olmakla beraber, bu yetki kullanılmadığından, mezkür ödeneklerden % 25 vergi tevkifatı yapılacaktır.

8. 94 ncü maddeye yeni getirilen 12 numaralı bent hükmü ile zirai kazançlarda ziraii ürünlerin alış bedeli üzerinden % 5 tevkifat yapılması esası getirilmektedir. Sözkonusu bent hükmüne göre Gelir Vergisi Kanununun 94 ncü maddesi uyarınca tevkifat yapmak zorunda olanlar, zirai kazanç ölçülerini tesbit eden kararnamelerde yer alan zirai mahsülleri çiftçilerden satın aldıkları esnada nakten veya hesaben ödeyecekleri alış bedelleri üzerinden, bu çiftçilerin Gelir Vergilerine mahsuben % 5 vergi tevkifatı yapmak ve kestikleri ve vergileri süresi içinde muhtasar beyanname ile vergi dairesine bildirerek ödemek zorundadır. Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 11 nci maddesinin son fıkrası hükmüne göre gerçek usulde veya götürü gider usulde vergiye tabi zirai ka-zanç sahipleri ile küçük çiftçi muaflığından faydalanan çiftçilerin sattıkları zirai ürünlerin bedelleri üzerinden de bu tevkifat yapılacaktır. Söz konusu zirai ürünlerin ticari kazanç sahipleri veya kurumlar tarafından satılması halinde herhangi bir zirai kazanç mevcut olmadığı için tevkifat yapılmayacaktır.

Diğer taraftan yaş meyva sebze komisyonculuğu ile uğraşanlar her ne kadar komisyoncu adı altında faaliyet göstermekteyseler de müstahsilden aldıkları ürünler için müstahsil makbuzunu bizzat kendileri düzenledikleri ve satın alan kimseye bu ürünleri kendi faturaları ile devrettiklerinden, Vergi Kanunları yönünden yaptıkları iş bir alım-satım faaliyeti niteliğinde bulunmaktadır. Bu nedenle komisyoncu adı altında çalışmakla beraber faaliyeti alım-satım niteliğinde olan bu şahıslarda çiftçilerden satın alacakları zirai ürünlerin bedellerinden tevkifat yapmak zorundadırlar. Vergi Usul Kanununda yapılan değişiklikle vergilemede vergiyi doğuran olayın gerçek niteliği esas alındığı ve canlı hayvanların müstahsilleri tarafından kestirilerek et olarak satılması hali gerçek yönüyle canlı hayvan satışı niteliğinde olduğundan bu halde de tevkifat yapılacaktır.

Diğer taraftan; 1980 ve daha önceki yıllarda satın alınarak satıcı lehine tahakkuk ettirilmiş, ancak henüz ödenmemiş olan zirai ürün bedellerinin 1981 ve daha sonraki yıllarda ödenmesi halinde ödeme sırasında vergi tevkifatı yapılmayacaktır.

Tevkifat yapılacak zirai ürün türlerini gösteren Zirai Kazanç Ölçülerine ilişkin kararname 16.3.1979 gün ve 16580 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış bulunmaktadır.

b) Vergi Tevkifatı Esasları :

Gelir Vergisi Kanununun iratlarda vergi tevkifatını düzenleyen 96 ncı maddesi hükmü kaldırılarak, bu hüküm yerine 2361 sayılı Kanunla vergi tevkifatında uyulacak esaslara ilişkin hükümler getirilmiştir.

1. Yeni hükümle, 94, 104 ve 105 nci maddelere göre yapılacak vergi tevkifatı, nakten veya hesaben yapılacak ödemelere uygulanacaktır.

2. Hesaben ödeme, vergi tevkifatına tabi tutulacak kazanç ve iratları ödeyenleri istihkâk sahibine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri veya bu istihkâkları ödeyenlerin hesaplarına gider kaydedilmeyi ifade etmektedir.

3. Ücretler dışında kalan ödemelerden vergi tevkifatı, ödemenin gayrisafi tutarı üzerinden yapılacaktır.

Ücretler ve diğer vergi tevkifatına tabi tutulacak ödemelerde kesilmesi gereken vergiyi ödemeyi yapan üstlenmiş ise, ödemenin brütü bulunacak ve bulunan brüt üzerinden vergi tevkifatı yapılacaktır.

4. Diğer taraftan, 94 ncü madde gereğince tevkifat yapmak zorunda olanların, anılan maddede yazılı ödemelerden gerekli tevkifatı yapmamaları ve vergi dairesine yatırmamaları halinde, vergi sorumlusu sıfatiyle tevkif etmeleri gereken verginin ve uygulanacak cezanın genel hükümler çerçevesinde öncelikle tevkifat yapmakla yükümlü bu kişilerden aranacağı tabiidir.

4. Bakanlar Kurulu Kararlarına Dayanılarak Net Ödenen Ücretler :

Bakanlar Kurulu Kararlarına dayanılarak, 657 ve 926 Sayılı Kanunlara tabi olanlar aylıklarının % 20 si oranında ve avans olarak yapılan ödemelerin bu konuda yeni düzenlemeler yapılıncaya kadar net ödenmesine devam edilecektir.

5. Vergi tevkifatı sırasında, tevkif edilen verginin lira kesirleri nazara alınmayacaktır.

XI _ VERGİNİN HESAPLANMASI :

Gelir Vergisi Kanununun 104 üncü maddesi 2361 Sayılı Kanunla değiştirilerek, verginin hesaplanmasından cetvel uygulaması kaldırılmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 104 üncü maddesine göre, verginin nasıl hesaplanacağı aşağıda açıklanmıştır.

a) Yıllık Beyanname Veren veya Götürü Kazanç ve Ücreti Olan Mükelleflerin Vergilerinin Hesabı :

Yıllık Beyanname ile beyan edilen kazanç ve iratlar ile götürü usulde tesbit edilen kazanç ve ücretler için yıllık vergi, matrahtan mükellefin medeni durumuna göre 2361 Sayılı Kanunla değiştirilen 31 inci maddede öngörülen indirim tutarları toplamı düşülmek suretiyle bulunacak miktara, Gelir Vergisi Kanununun aynı Kanunla değişik 103 üncü maddesinin yer alan vergi nisbetleri uygulamak suretiyle hesaplanacaktır.

b) Ücretlerde Verginin Hesaplanması :

Yukarıda da belirtildiği üzere; ücretlerin vergilendirilmesinde de, 1.1.1981 tarihinden itibaren vergi cetveli kullanılmayacaktır.

Vergi, ücretin ödeme dönemine göre, yıllık, aylık ve günlük ücret matrahından, bu dönemler için öngörülen genel, özel ve varsa sakatlık indirimleri tutarı düşüldükten sonra, 103 üncü maddede yer alan vergi oranı uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.

Gelir Vergisi Kanununun 2361 Sayılı Kanunla değişik 104 üncü maddesine göre, ücretlerin vergilendirilmesinde esas prensip, ücretin yıllık tutarının vergisinin hesaplanması ve ödeme dönemlerine göre, aylık ödemelerde bu vergi 12'ye bölünerek, günlük ödemelerde ise aylık vergi 30'a bölünerek tevkif edilecek verginin tesbitidir.

Diğer taraftan 36 ncı maddede belirtildiği üzere, indirimler, aile durumu sual varakasının ibraz edildiği veya vergi karnesini muhafaza eden işveren tarafından yapılan ödemelere uygulancak, bunun dışında kalan işverenler tarafından yapılan ödemelere uygulanmayacaktır.

Aile durumu sual varakası veya vergi karnesini muhafaza eden işveren tarafından yapılan ücret ödemelerinde; Gelir Vergisi Kanununun 36 ncı maddesine göre, günlük dönemler itibariyle ücret ödenmekte ise, günlük olarak belirlenen genel özel ve varsa sakatlık indirimi ücret matrahından düşülmek suretiyle; aylık dönemler itibariyle ücret ödenmekte ise, bu dönem için öngörülen genel, özel ve varsa sakatlık indirimi ücret matrahından düşülmek suretiyle kalan miktar üzerinden vergi tarifesine göre vergi hesaplanacaktır. İndirimleri uygulayan işverenler tarafından, indirimlerin uygulandığı dönemin dışında yapılan ödemelere, indirim uygulanmayacaktır.

İşverenler, özel indirimden tam olarak faydalanacak evli hizmet erbabı kadından, eşinin ücretli olarak çalışmadığını gösterir, eşi ve kendisi tarafından imzalanmış bir belge almak, bunları saklamak ve istenildiğinde ibraz etmek zorundadırlar.

Hizmet erbabının bu konudaki değişiklikleri anında işverene bildirmek zorunda olduğu tabiidir.

Ancak uygulamada hizmet erbabına çeşitli ödeme dönemleri itibariyle çeşitli adlar altında muayyen ve gayrimuayyen ücret ödemeleri yapıldığı gözönünde tutularak vergilemede basitlik sağlanabilmesi için ücretlerde vergi tevkifatı hizmet erbabına takvim yılı başından itibaren yapılan her türlü ücret ödemelerinin safi tutarları toplamı değişik 103 ncü maddede yer alan tarifenin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece o nisbeti, aştığı anda ise aşan kısım sonra gelen dilimin nisbeti üzerinden yapılabilecektir.

Bu takdirde işverenlerin ücret ödemelerine ilişkin olarak, düzenleyecekleri ücret bordrolarında, hizmet erbabına o takvim yılı içinde daha önce yaptıkları ücret ödemelerinin safi tutarları toplamına göstermeleri zorunludur.

XII _ HİZMET ERBABININ NET ÜCRETLERİNDE GELİR VERGİSİ KANUNUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER NEDENİYLE MEYDANA GELECEK ARTIŞIN ÖDENMESİ :

Bilindiği gibi, Gelir Vergisi Kanununda 2361 sayılı kanunla yapılan değişiklikler sonucu, hizmet erbabının net ücretlerinde meydana gelecek artışların nasıl ödeneceği, aynı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 13 ve 14 ncü maddelerde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Buna göre :

a) Geçici 14 ncü madde kapsamı dışında kalan tüm hizmet erbabın 1981 takvim yılı Ocak ve Şubat ayları net ücretlerinde Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklikler dolayısıyle meydana gelecek artışlar, işverenler tarafından hizmet erbabına 1981 mali yılı içinde Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek tarihlerde ve tayin edilecek usul ve esaslara göre ödenecektir. İşverenler, bu aylara ilişkin olarak yapacakları her türlü ücret ödemelerini eski ve yeni hükümlere göre düzenleyecekleri iki ayrı bordroda gösterecekler; net ücretlerinde artış olan hizmet erbabına eski hükümler üzerinden hesapladıkları, artış olmayan hizmet erbabına ise (meselâ, daha önce sakatlık istisnasından faydalananlar gibi), yeni hükümlere göre hesapladıkları net ücretleri ödeyeceklerdir.

Şu kadar ki, hizmet erbabına aynı dönemde günlük veya aylık ücret ödemeleri dışında ikramiye gibi başkaca ücret ödemeleri de yapılmışsa, net ücretlerde artış, yapılan ücret ödemelerinin tamamının, eski hükümlere göre bulunacak vergilerinin toplamı ile yeni hükümlere göre bulunacak vergilerin toplamı mukayese edilerek tesbit edilecektir.

İşverenler, yeni hükümlere göre teşekkül eden vergi matrahını ve kestikleri vergileri muhtasar beyannamelerle süresi içinde vergi dairelerine bildirecekler ve ödeyeceklerdir.

Geçici 14 ncü madde kapsamı dışında kalan tüm hizmet erbabının net ücretlerinde Gelir Vergisi Kanununda yapılan ve 1.1.1981 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikler nedeniyle meydana gelen artışlar 1.3.1981 tarihinden itibaren hizmet erbabına ödenecektir. 1981 yılının Ocak ve Şubat aylarına ilişkin olup hizmet erbabına ödenmeyen farklar ise, işverenler tarafından emanet hesabına alınarak daha önce belirtildiği gibi 1981 mali yılı içinde Bakanlar Kurulunun tesbit edeceği tarihlerde ve gene Bakanlar Kurulunca tayin edilecek usul ve esaslara göre istihkak sahiplerine ödenecektir.

Öte yandan; 657, 926 ve 1765 sayılı Kanunlara tabi olan hizmet erbabı ile Milli Güvenlek Konseyinin 3 numaralı kararı uyarınca % 70 zam alan hizmet erbabının ücretlerine Geçici 13 ncü madde hükümlerinin uygulanacağı açıktır.

b) 12.9.1980 tarihinden önce yürürlüğe girmiş olan ve halen de uygulanmakta bulunan toplu iş sözleşmelerinden Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişiklikler dolayısıyla meydana gelecek artışlar, toplu iş sözleşmeleri sona erinceye kadar, işverenler tarafından hizmet erbabına ödenmeyecek ve işverenler bu farkları ücretin ödendiği aynı takip eden ay sonuna kadar T.C. Merkez Bankasında açılacak hesaba, T.C. Merkez Bankası şubesi bulunmayan yerlerde T.C. Merkez Bankasına aktarılmak üzere T.C. Ziraat Bankası şubelerine yatıracaklardır. İşverenler söz konusu farkları anılan hesaba yatırırken, istihkak sahibi hizmet erbabının adlarını ve hesaba yatırılan ücret artışı tutarlarını gösterir bir listeyi de ilgili banka şubesine tevdi edeceklerdir, Toplu iş sözleşmesine tabi olmamakla birlikte (toplu iş sözleşmelerinde kapsam dışı olduğu belirtilen personel ile toplu iş sözleşmesini imzalayan sendikaya tabi olmayan hizmet erbabı ve yönetici, büro personeli gibi) aynı işyerinde toplu iş sözleşmesine paralel olarak zam alan kapsam dışı hizmet erbabının net ücretlerinde meydana gelen artışlar da aynı esasa tabi olacaktır. Kapsam dışı hizmet erbabı açısından sözkonusu zammın toplu iş sözleşmesinden önceki veya sonraki bir tarihte yapılmış olması ve toplu iş sözleşmesi ile aynı miktar veya oranda olmaması önemli değildir.

Hizmet erbabının net maaşlarında meydana gelecek artış, önceki (a) bölümünde açıklanan esaslar çerçevesinde tesbit edilecektir. İşverenler yeni hükümlere göre teşekkül eden stopaj matrahı ile kestikleri vergi tutarlarını süresi içinde muhtasar beyanname ile vergi dairelerine beyan ederek ödeyeceklerdir.

Diğer taraftan T.C. Merkez Bankasında toplanacak bu farklar, 1982 mali yılı sonuna kadar Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacak tarihlerde ve tesbit edilecek usul ve esaslara göre hak sahiplerine ödenecektir.

T.C. Merkez Bankasına yatırılması gereken farkları süresi içinde yatırmayan işverenler hakkında, yatırılması gereken farkların iki misli ceza hükmolunacak; farkların ve cezanın tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü hakkında kanun hükümleri uygulanacaktır.

c) Genel Bütçe'ye Dahil Dairelerde Çalışan Hizmet Erbabının Ücretlerinde Meydana Gelen Artışın Ödenmesi :

Genel Bütçe'ye dahil dairelerde görevli Geçici 13 ncü madde kapsamına giren hizmet erbabına eski esaslara göre hesaplanarak ödenen ücretler için, işverenler ayrıca 28.2.1981 tarihine kadar yeni esaslara göre ücret bordrosu düzenleyeceklerdir. Bu şekilde ücretli lehine doğacak farklar, bilahare Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek esaslar dahilinde ödenmek üzere Bütçe Gelirleri Hesabına zimmet Adi Emanetler Hesabına matlup kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilecektir.

Geçici 14 ncü madde kapsamına giren hizmet erbabından bu tebliğin yayınlandığı tarihe kadar eski esaslara göre net ücretleri hesaplanıp ödenenler için de yukarıdaki açıklamalara göre işlem yapılacaktır. Bu tebliğin yayınlandığı tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise yeni esaslara göre hesaplanacak miktarlar bütçe Gelirleri Hesabına matlup, bu miktar ile eski hükümlere göre hesaplanacak miktar arasındaki fark bilahare Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek esaslar dahilinde ödenmek üzere Adi Emanetler Hesabına matlup kaydedilecektir.

d) Katma Bütçeli Daielerde Çalışan Hizmet Erbabının Ücretlerinde Meydana Gelen Artışın Ödenmesi :

Katma bütçeli dairelerde görevli Geçici 13 ncü madde kapsamına giren hizmet erbabının yeni esaslara göre hesaplanan Gelir Vergisi vergi dairesi adına; bu miktar ile eski esaslara göre hesaplanacak gelir vergisi miktarı arasındaki fark bilahare Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek esaslar dahilinde ödenmek üzere kuruluşlar adına, Adi Emanetler Hesabına matlup kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilecektir. Vergi dairesi adına Adi Emanetler Hesabına alınan Gelir Vergisi süresi içinde ilgili vergi dairesine yatırılacaktır.

Geçici 14 ncü madde kapsamına giren hizmet erbabından bu tebliğin yayınlandığı tarihe kadar eski esaslara göre net ücretleri hesaplanıp ödenenler için de yukarıdaki açıklamalara göre işlem yapılacaktır. Bu tebliğin yayınlandığı tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise, yeni esaslara göre hesaplanacak Gelir Vergisi miktarı süresinde ilgili vergi dairesine yatırılmak üzere, vergi dairesi adına; bu miktar ile eski esaslara göre hesaplanacak miktar arasındaki fark bilahare Bakanlar Kurulunca tesbit edilecek esaslar dahilinde ödenmek üzere ilgili kuruluşlar adına Adi Emanetler Hesabına matlup kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilecektir.

Katma bütçeli saymanlıklarca eski esaslara göre hesaplanan Gelir Vergisi bu tebliğin yayınlandığı tarihe kadar ilgili vergi dairesine muhtasar beyanname ile beyan edilip yatırılmış ise, bu miktar ile yeni esaslara göre hesaplanacak Gelir Vergisi arasındaki fark miktarı Vergi Usul Kanununun düzeltme ile ilgili hükümlerine göre, toplu düzeltme yolu ile vergi dairelerince katma bütçeli saymanlıklara iade edilecek ve bu saymanlıklarca da bilahare hak sahiplerine ödenmek üzere ilgili kuruluşlar adına Adi Emanetler Hesabına matlup kaydedilecektir.

e) Yukarıda (b) bölümünde belirtilen hizmet erbabının ücretleri, toplu iş sözleşmesi hükümlerinin sona erdiği tarihten itibaren, yeni esaslara göre tesbit edilecek net tutarlar üzerinden ödenecektir.

XIII _ GÖTÜRÜ USULDE TESBİT EDİLEN TİCARİ VE SERBEST MESLEK KAZANÇLARINDA VERGİNİN TAHAKKUKU ve ÖDENMESİ :

2361 Sayılı Kanunun 73, 74 ve 82 nci maddeleri ile götürü usulde tesbit olunan ücretlerin vergilendirilmesine paralel olarak, götürü usulde tesbit edilen ticari ve serbest meslek kazançlarının da, faaliyetin icra olunduğu takvim yılının Nisan ayında tahakkuk ettirilmesi ve tahakkuk eden verginin Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere üç eşit taksitte ödenmesi öngörülmüştür.

Takvim yılı içinde işe başlayanlar (muaflık şartlarını kaybedenler dahil), diledikleri takdirde işe başladıkları takvim yılına ait tahakkuk eden vergileri, ertesi yılın Gelir Vergisi ile birlikte üç eşit taksitte ödeyebileceklerdir.

XIV _ ORTALAMA KAR HADDİNDE YENİ ESASLARIN UYGULANMASI :

2361 Sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi gereğince Gelir Vergisi Kanununun anılan Kanunla değişik 111 nci maddesinin (B) fıkrasında yeralan \"Asgari Gayrisafi Hasılat Esası\", bu fıkra kapsamına giren mükelleflerin 1980 takvim yılı kazançlarına da uygulanacaktır.

XV _ GEÇMİŞ YILLARA AİT VERGİLER :

2361 Sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa Geçici 1 nci madde olarak getirilen hükümle, 1981 takvim yılından önceki dönemlerde elde edilen kazanç ve iratlar (götürüler dahil) ile ücretlere ve 1981 mali yılından önceki dönemlerde elde edilen götürü ücretlere ait vergilerin, aksine hüküm olmadıkça eski hükümlere göre alınması öngörülmüştür.

Bu hüküm uyarınca, 1980 takvim yılına ilişkin olarak elde edilen ve 1981 yılı Mart ayında yıllık beyanname ile beyan edilerek vergilendirilecek olan kazanç ve iratlar, aksine hüküm olmadıkça Gelir Vergisi Kanununun 1.1.1981 tarihinden önceki hükümleri uyarınca vergiye tabi tutulacaktır. Ayrıca, 1.1.1981 tarihiden önceki dönemlerde hak kazanılan ve gerçek usulde vergiye tabi tutulacak olan ücretlerin vergilerinin de, 1.1.1981 tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanması gerekmektedir.

Öte yandan, 1980 takvim yılına ait olan ve 1981 yılı Nisan ayında vergileri tahakkuk ettirilecek olan götürü ticari kazançlar ile götürü serbest meslek kazançları hakkında, Gelir Vergisi Kanununun 1.1.1981 tarihinden önceki hükümleri uygulanacaktır.

Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederim.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

","resmiGazeteSayi":" ","resmiGazeteTarih":"1981-01-31T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":4660,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.731526","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.731526","id":6848,"title":"135 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

Bilindiği gibi, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunununda 24.12.1980 gün ve 2361 sayılı, 1.5.1981 gün ve 2454 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler hakkında çıkartılan çeşitli tarihli Genel Tebliğlerle gerekli açıklamalar yapılmış bulunmaktadır.

Bu defa, Gelir Vergisi Kanununda 31.12.1981 gün ve 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile bu güne kadar Bakanlığımıza intikal eden tereddüt konusu olaylarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

I _ İSTİSNA VE MUAFLIKLAR :

A _ Dar Mümelleflere İlişkin İhracat Muaflığı :

Gelir Vergisi Kanununun 7/1 inci maddesinin parantez içi hükmünde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önce mevcut ihracat muaflığı müessesesi, 2574 sayılı Kanunun 1 nci maddesi ile yeniden ihdas edilmiş bulunmaktadır.

Değişikliğin yürürlüğe girdiği 1 Ocak 1982 tarihinden itibaren, dar mükelleflerden iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlar, ihraç edilmek üzere Türkiye'den satın aldıkları veya imal ettikleri malları Türkiye'de satmaksızın yabancı memleketlere gönderdikleri takdirde bu işlerden sağladıkları kazançları Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükmü gereğince vergiye tabi tutulmayacaktır.

Ancak, 1 Ocak 1981 ile 31 Aralık 1981 tarihleri arasında dar mükellefler tarafından elde edilen söz konusu kazançlar, bu mükellefler tarafından verilecek yıllık beyanname ile beyan edilecek ve Kurumlar Vergisi Kanununun 18, 19 ve 2573 sayılı Kanunla kaldırılmadan önce mevcut mükerrer 19 uncu maddeleri hükümlerine göre vergilendirilecektir.

B _ Serbest Meslek Kazançlarda İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun serbest meslek kazançlarında istisnayı düzenleyen 18 nci maddesinde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, daha önce bu istisnanın uygulanabilmesi için gerekli olan \"eserlerin kitap, resim, heykel ve nota halinde olması veya bilimsel makalelerin fakülte, akademi ve yüksek okullarca yayınlanması\" esası, daha geniş kapsamlı bir düzenlemeye tabi tutulmuştur. Buna göre; şiir, hikaye, roman, makale, röportaj, karikatür, film, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerin gazete, dergi, radyo ve televizyonda yayınlanmasından elde edilen kazançlarda 1.1.1982 tarihinden itibaren istisna kapsamına alınmıştır.

Söz konusu istisnanın uygulanmasında, aşağıda yer alan şartların topluca mevcudiyeti zorunlu olup, bu şartlardan herhangi birisini taşımayan gelirlerin istisnadan faydalanması mümkün bulunmamaktadır.

1. Elde edilen gelir serbest meslek kazancı olmalıdır. Sözlü veya yazılı bir hizmet sözleşmesi ile herhangi bir işverene bağlı olan kişinin, hizmet sözleşmesi kapsamına giren faaliyetleri 18 nci madde belirtilen faaliyetlerden olsa dahi, söz konusu faaliyetlerden sağladığı gelir serbest meslek kazancı olmayıp ücret olduğundan, bu maddede yer alan istisnadan faydalanması mümkün bulunmamaktadır.

2. Söz konusu serbest meslek kazancı; müellif, mütercim, heykeltraş, ressam bestekar ve mucitler veya bu sayılanların kanuni mirasçıları tarafından elde edilmiş olmalıdır.

3. Kazanç yukarıda açıklanan kişiler tarafından;

a) Şiir, hikaye, roman, makale, röportaj, karikatür, film, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerinin gazete, dergi, radyo ve televizyonda yayınlanması,

b) Kitap, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmaları veya bunlar üzerinde mevcut haklarını devir ve temlik etmeleri veya kiralamaları,

karşılığında elde edilmiş olmalıdır.

4. Yukarıda sözü edilen eserlerin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Hakkındaki Kanun hükümlerine göre, eser niteliğinde olması ve ihtira beratlarının da tescil edilmiş bulunması gereklidir.

Bilindiği gibi, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Hakkındaki Kanunun 1 nci maddesine göre, eser tabiri \"sahibinin hususiyetini taşıyan ve kanun uyarınca ilim, edebiyat, musiki, güzel sanatlar ve sinema eserleri sayılan her nev'i fikir ve sanat mahsulleri\" olarak tanımlanmış, aynı Kanunda eser sayılan fikir ve sanat mahsulleri ile bunların kapsamına giren eserler ilim ve edebiyet eserleri ile musiki eserleri, güzel sanat ve sinema eserleri olmak üzere dört grup halinde sayılmıştır.

Diğer taraftan, ihtira beratlarına konu olan buluşların ticari veya sınai bir faaliyete bağlı olarak değerlendirilmesi, yani her hangi bir işletmeye dahil ihtira beratının satılması, devir ve temliki veya kiralanması yada ihtira beratına konu olan buluşun üretilerek satılması hallerinde de elde edilen kazanç, serbest meslek kazancı kapsamına girmeyeceğinden söz konusu istisnadan yararlanamayacaktır.

Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekar ve mucitler ile bunların kanuni mirasçılarının yukarıda sayılan şartları topluca taşıyan serbest meslek faaliyetine ilişkin olup bir takvim yılı içinde elde ettikleri hasılatın 200.000 lirası, yurt dışında elde ettikleri hasılatın ise ayrıca 400.000 lirası Gelir Vergisinden müstesnadır.

Söz konusu eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi veya bu kazançların arızi olarak elde edilmesi halinde de istisna uygulanacaktır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 94/3 üncü maddesinin parantez içi hükmüne göre, vergi tevkifatı yapmakla yükümlü olanlar tarafından 18 nci madde kapsamına giren serbest meslek kazançları dolayısıyle hak sahiplerine yapılacak ödemelerden ödemenin miktarına bakılmaksızın vergi tevkifatı yapılmayacak; ancak bu kazançların istisna haddini aşan miktarları elde edenler tarafından yıllık beyanname ile bildirilmek suretiyle vergiye tabi tutulacaktır.

C _ Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun 21 nci maddesinin birinci fıkrasında, 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, mesken olarak kiraya verilen gayrimenkullerin gayrisafi hasılatının 40.000 liralık kısmının vergiden istisna edilmesine ilişkin 120.000 liralık hasılat üst sınırı kaldırılmıştır.

Böylece, 1.1.1982 tarihinden sonra elde edilen söz konusu iratların gayrisafi tutarına bakılmaksızın 40.000 liralık kısım vergiden istisna edilecektir.

D _ Ücretlerde İstisnalar :

1. Toprak Altı Maden İşletmelerinde Çalışanların Ücretlerine Uygulanacak İstisna :

Bilindiği gibi, bu konuya ilişkin açıklamaların yapıldığı 128 Seri Sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer işlerde çalışan işçi, mühendis, jeolog, topoğraf gibi hizmet erbabının münhasıran yer altında çalıştıkları zamanlara ait ücretleri ile bu tür hizmet erbabına yıllık dönemler itibariyle yapılan ikramiye ve benzeri nitelikteki ödemelerin yer altında çalışılan süreye isabet eden kısımlarının Gelir Vergisi Kanununun 23/3 ncü maddesi gereğince vergiden istisna edileceği açıklanmıştır.

Buna göre, toprak altı işletmesi halinoe bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer bütün işlerde çalışan hizmet erbabına hafta tatili ve genel tatil günleri için ödenen ücretlerin de yer altında geçen zamana isabet eden kısımları vergiden müstesna tutulacak; resmi tatil günleri dışında kalan izin günlerine ilişkin olarak ödenen ücretler ise, istisna kapsamına dahil edilmeyerek vergiye tabi tutulacaktır. Bu tür hizmet erbabının istisna kapsamına dahil bulunmayan ve vergiye tabi tutulacak ücretlerinin vergilendirilmesinde ücretin ödeme dönemine göre genel, özel ve varsa sakatlık indirimleri uygulanacaktır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 98 nci maddesine göre, işverenler bir ay içinde yaptıkları ödemeler ile bunlardan kestikleri vergilere ilişkin muhtasar beyannamelerini ertesi ayın 20 nci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine vermek zorundadırlar. Bu nedenle, toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde cevher istihsali ve bununla ilgili diğer işlerde çalışanların ücretlerinin peşin ödenmekte olması halinde ücretin ödenmesi anında söz konusu istisna uygulanmayacak, ancak ay sonunda bu kişilerin yer altında çalıştıkları süreler tesbit edilerek, bu sürelere ilişkin ücretlerin vergiden istisna edilecek ve muhtasar beyannamede istisna uygulandıktan sonra tesbit edilen vergi beyan edilecektir.

İstisnanın (Hafta tatili ücreti dahil) hesaplanmasına ilişkin örnek :

Altınca derecenin üçüncü kademesinde bulunan ve yan ödemesi 6.000._ lira olan bir devlet memuru günde üç saat toprak altı işletmesi halinde bulunan madenlerde yer altında çalışmaktadır. Evli iki çocuklu olan bu memurun yer altında çalıştığı süreye ilişkin istisna miktarı aşağıda hesaplanmıştır.





































Aylık bürüt ücret (700 x 30)..................................................
21.000._TL.
Yan ödeme..................................................
6.000._TL.
Toplam Bürüt ücret..................................................
27.000._TL.
Bir günlük çalışma süresi..................................................
8 saat
Bir haftalık çalışma süresi (8x5)..................................................
40 saat
Bir aylık çalışma süresi (40x4)..................................................
160 saat
Bir saatlik ücret tutarı (27.000/160)..................................................
168.75._TL.
Yer altında çalışılan süre (3x4x5)..................................................
60 saat
Bu süreye isabet eden ücret (60x16x75)..................................................
10.125._TL.
Toplam bürüt ücret..................................................
27.000._TL.
Vergiden istisna edilecek tutar..................................................
10.125._TL.
Vergiye tabi tutulacak ücret tutarı..................................................
16.875._TL.
Emekli keseneği....... (21.000x%10) .............
2.100._TL.
Ücretin safi tutarı..................................................
14.775._TL.
Gelir Vergisi..(14.775-5850x%39) ...........
3.480._TL.
Mali Denge Vergisi.. (14.775-5.850x%2)............
178._TL.
Damga Vergisi..................................................
108._TL.
Net ele geçen............(27.000-5.866) ........
21.134._TL.


Bu hesaplamada yer alan esasların yıllık dönemler itibariyle ödenen ikramiyeler veya diğer ödemelerin vergiden istisna edilecek bölümünün tesbitinde de aynen uygulanması gerekir.

D _ Hizmet Erbabına Konut Tedariki Suretiyle Sağlanan Menfaatler :

2574 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 23 ncü maddesinin 9 numaralı bendinde yapılan değişiklikle aynı bentde daha önce yer alan hüküm aynen muhafaza edilmekte, ancak mülkiyeti işverene ait olan ve vergi değeri iki milyon lirayı aşmayan gayrimenkullerin hizmet erbabına konut olarak tahsisi suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına dahil edilmiş bulunmaktadır.

Bu nedenle, 1.1.1982 tarihinden itibaren mülkiyeti işverene ait olan ve emlak vergisi tarhına esas son vergi değeri iki milyon lirayı aşmayan gayrimenkullerin konut olarak tahsisi suretiyle hizmet erbabına sağlanan menfaatler Gelir Vergisine tabi tutulmayacaktır. Ancak bu şekilde konut tedariki suretiyle sağlanan menfaatin yanı sıra konutun ısıtılması, aydınlatılması suyunun temini v.b. diğer menfaatler var ise bu şekilde sağlanan menfaatler istisna kapsamına dahil bulunmadığı için ücret olarak vergiye tabi tutulacaktır.

Diğer taraftan, mülkiyeti işverene ait olan, ancak kat mülkiyeti esasına tabi olmadığından emlak vergisi değeri tamamı için beyan edilmiş gayrimenkullerin bağımsız bölümler halinde hizmet erbabına tahsisi halinde iki milyon liralık haddin mukayesesinde; beyan edilen vergi değeri değil, her bağımsız bölümün toplam kullanma alanına olan oranın söz konusu vergi değerine uygulanması ile bulunacak miktar esas alınacaktır.

E _ Gider Karşılıklarında İstisnalar :

1. Harcırah Ödemeleri :

2574 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanununun 24/1 nci maddesinde yapılan ve 1.1.1981 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişiklikle, 6245 sayılı Harcırah Kanununa tabi kurumlar tarafından ödenen harcırah ve yollukların, miktarları başka bir kanunla tesbit edilmiş olsa dahi vergiden müstesna tutulacağı konusuna açıklık getirilmiş bulunmaktadır.

2. Bilirkişilere Yapılan Ödemeler :

2574 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanununun 24/3 ncü maddesi değiştirilerek vergiden istisna edilecek ücretler arasına bilirkişi ücretleri de dahil edilmiştir.

Bu nedenle, değişikliğin yürürlüğe girdiği 1.1.1982 tarihinden itibaren tahakkuk ettirilecek bilirkişi ücretleri, Gelir Vergisine tabi tutulmayacaktır.

II _ İNDİRİMLER :

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun indirimlere ilişkin hükümlerinde 2361 ve 2454 sayılı Kanunlarla değişiklikler yapılmış ve bu değişikliklere ilişkin açıklamalar 128 ve 131 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yapılmıştı.

Bu konuda aile reisine uygulanacak genel indirim ile gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde uygulanacak özel indirim ve sakatlık indirimlerinin miktarına ve uygulanmasına ilişkin olarak 128 ve 131 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerindeki açıklamalara göre sürdürülmekte olan uygulamaya devam edilecektir.

Ancak, uygulamada bazı konularda tereddütlerin doğduğunun görülmesi ve 2574 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 34, 35 ve geçici 15 nci maddelerinde yapılan değişiklikler nedeniyle aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli bulunmuştur.

A _ Aile Gelirlerinde İndirim :

Gelir Vergisi Kanununun indirimlerin aile fertlerinin gelirlerin hangi sıra ile ve ne şekilde uygulanacağını düzenleyen 34 ncü maddesinin üçüncü fıkrasında, 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklik, uygulamaya ilişkin olmayıp, madde metninin lafzen düzeltilmesine yöneliktir.

B _ Gerçek Ücretlerin Vergilendirilmesinde İndirim Uygulaması :

Gelir Vergisi Kanunu, esas olarak yıllık gelir toplamının vergilendirilmesi esasını kabul etmiş olup bu esasa uygun olarak indirimlerin de yıllık gelirler için yıllık tutarları üzerinden uygulanması gerekir. Ancak, zorunluluklar nedeniyle, gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde yıllık gelir prensibinden ayrılınarak aylık ve günlük vergilendirme dönemleri kabul edilmiş; aynı Kanunun 108 nci maddesinin 4 numaralı bendinde de, yıllık beyanname verilmesi gerekmeyen hallerde bu dönemlere göre yapılacak vergilendirmelerin yıllık vergilendirme yerine geçeceği ve bu dönemlerin nihai vergilendirme dönemi kabul edileceği belirtilmiş bulunmaktadır.

Bu nedenlerle, gerçek usulde tesbit edilen ücretlerin vergilendirilmesinde indirimler, uygulanacağı ödemenin dönemine göre, ödeme aylık dönemler itibarıyle yapılmakta ise, indirimler aylık tutarları ile, ödeme günlük dönemler itibariyle yapılmakta ise, indirimler günlük tutarları ile uygulanacaktır.

Öte yandan, ücret saat veya parça başına göre hesaplanmakla beraber fiili ödeme dönemi aylık ise, aylık indirimler tutarı, günlük ise, günlük indirimler tutarı dikkate alınacaktır.

1. Eşlerin ve Çocukların Gerçek Ücretlerine Uygulanacak Özel İndirim :

Bilindiği üzere, özel indirim ile sakatlık indirimi gerçek ücretlerin vergilendirilmesine uygulanacak indirim olup, gerçek ücret geliri elde eden çocukların bu ücretlerine de vergi karnesi alıp işverene tevdi etmeleri veya aile durumu sual varakası vermeleri ve durumlarını açıkça bu belgelerde belirtmeleri şartıyla özel indirim (günde 150, ayda 4500 ve yılda 54.000 lira olarak) ve varsa sakatlık indirimi uygulanacaktır.

Diğer taraftan aile reisi durumunda bulunmayan eşlerden gerçek ücret geliri elde edenler yukarıda yer alan esaslara uygun olarak alacakları ve durumlarını gösterir vergi karnesini veya aile durumu sual varakasını işverene tevdi etmeleri şartı ile özel indirimden (günde 75, ayda 2.250 ve yılda 27.000 lira) faydalanabileceklerdir. Eşi ücretli olarak çalışmayan kadın, bu durumu gösteren ve kendisi ve eşi tarafından imzalanmış bir belgeyi işverene tevdi etmesi halinde özel indirimden tam olarak yararlanabilecektir.

2. Vergi Karnesi Uygulaması :

2574 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanununun 35 nci maddesinin (B) bendi ve geçici 15 nci maddesi değiştirilerek, vergi karnesi esasının uygulama usul ve esasları ile zamanının tesbiti Bakanlığımıza bırakılmıştır.

Söz Konusu değişikliğe göre, vergi karnesi esası Bakanlığımızca uygulamaya konuluncaya kadar, daha önce aile durumu sual varakası ile indirimlerin uygulandığı yerlerde bu belge ile indirimlerin uygulanmasına devam olunacaktır.

3. Vergiden Müstesna Emekli Maaşı Alan ve Ayrıca Gereçek Ücreti Bulunan Hizmet Erbabında İndirim Uygulanması :

Bilindiği üzere, Gelir Vergisi Kanununun 23/11 nci maddesi uyarınca vergiden müstesna tutulan emekli aylığı alan hizmet erbabının, ayrıca gerçek usulde tesbit edilen ücreti var ise emekli maaşı vergiye tabi bir gelir olmadığından bu ücretlerinin vergilendirilmesinde işverene vergi karnesi veya aile durumu sual varakası tevdi etmesi şartıyla genel, özel ve varsa sakatlık indirimleri uygulanacaktır.

III _ GÖTÜRÜ USULE TABİ TİCARİ KAZANÇLAR :

A _ Tesbit Şekli :

1. Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesinde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle götürü olarak tesbit edilecek safi kazanç miktarları beş derece halinde belirlenmiş ve belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki götürü mükellefler için, bu miktarların 1/3 oranında uygulanacağı hükme bağlanmıştı.

Ancak, uygulamada belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki götürü mükelleflerin kimler olduğu ve ne şekilde tesbit edilecekleri hususunda tereddütler doğduğu görüldüğünden, söz konusu hüküm 2574 sayılı Kanunla değiştirilerek açıklığa kavuşturulmuş bulunmaktadır. 1.1.1981 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe giren söz konusu hükme göre, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde işyeri bulunan ve faaliyet icra eden götürü mükellefler için anılan miktarlar 1/3 nisbetinde uygulanacaktır. Görüldüğü üzere, bu hükümden yararlanabilecek götürü mükelleflerin;

a) Münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde işyerinin bulunması,

b) Söz konusu mükelleflerin faaliyetlerini belediye teşkilatı bulunmayan köylerde icra etmeleri,

gerekmektedir.

Belediye teşkilatı bulunmayan bir köyde işyeri olan mükellef, belediye teşkilatı bulunan bir yerde ayrıca bir işyerinin bulunması veya faaliyetinin belediye teşkilatı bulunan yerlere de taşması halinde anılan hükümden yararlanamayacaktır. Diğer taraftan mükellefin ikametgahının bulunduğu yer önemli olmayıp, belediye teşkilatı bulunmayan köylerde ikamet etse dahi, yukarıda açıklanan şartları taşımayan götürü mükellefler için anılan miktarlar 1/3 nisbetinde değil tam olarak uygulanacaktır.

2. Aynı Kanunun 46 ncı maddesinin beşinci ve yedinci fıkralarında 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ise, fıkra metinlerinde yer alan \"gayrisafi irat\" deyimlerinin 47 nci maddenin 2 numaralı bendinde 2361 ve 2454 sayılı kanunlarla yapılan değişikliklere paralel olarak tedyininden ibarettir.

Diğer taraftan, ortaklık halindeki işletmeye ait veya ortağın şahsi işletmesine ait işyerlerinden birinin emlak vergisi tarhına esas vergi değerinin bilinmemesi halinde, söz konusu mükellefin 47/2 nci maddedeki genel şartı taşıyıp taşımadığının tesbitinde ikinci sıraya başvurularak her iki işyerinin yıllık kira bedelleri toplamı mukayesede esas alınacaktır. Bu uygulamada emlak vergisi değeri bilinen işyerinin kira bedelinin mevcut olmaması halinde emsal kira bedeli esasının uygulanacağı tabiidir.

B _ Genel ve Özel Şartlar :

Gelir Vergisi Kanununun götürü usule tabi olmanın genel şartlarını düzenleyen 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde, 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle iş yerlerinin emlak vergisi tarhına esas vergi değerleri toplamı 700.000 lirayı, vergi değeri bilinmeyen hallerde yıllık kira bedeli toplamı 48.000 lirayı aşmayan mükelleflerin, diğer şartları da taşımaları kaydıyle götürü usulden faydalanmaları sağlanmış bulunmaktadır.

Aynı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun götürü usule tabi olmanın özel şartlarını düzenleyen 48 nci maddesinde yapılan değişiklikle de, madde yer alan alış, satış ve hasılat hadleri üçte bir nisbetinde artırılmış bulunmaktadır.

Gerek genel, gerekse özel şartlarda yapılan değişiklikler halen götürü usulde vergilendirilmekte olan mükellefler için söz konusu olup, daha önce her hangi bir nedenle gerçek usule geçmiş olan mükelleflerin aynı işe devam etmeleri halinde yeni getirilen hadlerin altında kalsalar dahi götürü usule tekrar geçmeleri aynı Kanunun 50 nci maddesi hükmüne göre mümkün bulunmamaktadır. Ancak, 2574 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 21 nci madde hükmüne göre, 1981 takvim yılında götürü usulde vergilendirilmekte iken, söz konusu değişiklikten önceki genel ve özel şartlarda mevcut eski hadleri yıl içinde aşmakla birlikte yeni getirilen hadleri aşmamış olan mükellefler 1982 takvim yılında da götürü usulde vergilendirilmeye devam olunacaklardır.

IV _ MENKUL SERMAYE İRATLARI :

A _ Yatırım Fonları Katılma Belgeleri Karşılığında Ödenen Kar Payları :

Gelir Vergisi Kanununun menkul sermaye iradının tanımına ilişkin 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci bendinde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bend hükmü \"her nevi hisse senetlerinin kar payları (kurucu hisse senetleri ve diğer hisse senetlerine verilen kar payları ve pay sahiplerine hazırlık dönemi için faiz olarak veya başka adlarla yapılan her türlü ödemeler ile Menkul Kıymetler Yatırım Fonları katılma belgelerine ödenen kar payları dahil)\" şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan bu değişiklikle 2499 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca, kurulmuş olan Menkul Kıymetler Yatırım Fonlarının, Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde sermaye şirketleri addolunmasına paralel olarak, bu fonlar tarafından ödenen kar payları da menkul sermaye iradı kabul edilmektedir.

B _ VERGİ ALACAĞI :

Gelir Vergisi Kanununda 2361 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle, vergi sistemimize getirilmiş olan vergi alacağı hakkında 128 seri sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Bu açıklamalara ilave olarak uygulamada tereddüte yol açan bazı hususlarla Gelir Vergisi Kanununun 77 nci maddesinde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler konusunda aşağıdaki hususların belirtilmesine gerek duyulmuştur.

1. Tam mükellefiyete tabi kurumlarca ödenen Kurumlar Vergisinin yarısı, bu kurumlardan kar payı alan ve 77 nci maddede sayılan kişi ve kuruluşların vergi alacağını teşkil etmekte olup, bu kişi ve kuruluşlar tarafından mükerrer 122 nci maddede açıklanan esaslara göre mahsup edilecek veya geri alınacaktır.

Bilindiği gibi, kurum tanımı Kurumlar Vergisine tabi olan kişileri kapsamakta olup, Kurumlar Vergisine tabi olmayan adi komandit şirketlerin dağıttıkları kârdan vergi alacağı ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Adi komandit şirketlerden alınan kar payları komandite ortak için ticari kazanç; komanditer ortak için ise tevkif suretiyle vergisi alınmamış menkul sermaye iradı olup, elde eden gerçek kişiler tarafından şirket karının ilişkin bulunduğu takvim yılında elde edilmiş gelir olarak, yıllık beyanname ile beyan edilmesi zorunludur.

2. Vergi alacağı miktarının hesabı 77 nci maddede açıklanmış bulunmaktadır. Buna göre, vergi alacağı esas itibariyle kurumlar tarafından ödenen kurumlar vergisinin yarısı olmakla birlikte, bu miktar anılan kurumlardan kar payı elde edenler tarafından, elde edilen kar payının yarısı olarak hesaplanacaktır. Ancak, kurumlar Vergisi Kanununda 2573 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, kurumlar vergisi nisbetinin 1.1.1983 trihinden sonra verilecek Kurumlar Vergisi beyannamelerinde gösterilecek kurum kazançları için % 40 indirilmesine paralel olarak, vergi alacağı da Gelir Vergisi Kanununun 77 nci maddesinin son fıkrasında 2574 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe göre, bu kazançların dağıtılması suretiyle elde edilen kar paylarının üçte biri olarak hesaplanacaktır.

V _ DEĞER ARTIŞ KAZANÇLARI :

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 nci maddesinin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yer alan 50.000 liralık istisna miktarları 2574 sayılı Kanunla 1.1.1982 tarihinden sonra elde edilen söz konusu kazançlara uygulanmak üzere 100.000 liraya yükseltilmiş bulunmaktadır.

Aynı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 81 nci maddesinin ikinci fıkrasına eklenen 4 numaralı bent hükmü ise, ticari kazancı bilanço esasına göre tesbit edilen işletmelerde iktisap bedeli yerine o işletmenin son bilançosunda yazılı değerlerin esas alınacağına ilişkin olup, söz konusu bent hükmü 1.1.1981 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş ulunmaktadır.

Diğer taraftan, 2588 sayılı Kanunun 18 nci maddesinin (C) bendi ile yürürlükten kaldırılan \"gayrimenkullerin elden çıkarılmasından doğan değer artış kazançları ile bu kazançların tesbiti\"ne ilişkin Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 ve mükerrer 81 nci maddelerindeki yer alan hükümler, söz konusu 18 nci maddenin yürürlüğe gireceği (Emlak Vergisi 1980 genel beyan dönemini izleyen ilk genel beyan döneminin rastladığı bütçe yılının başı) na kadar yürürlükte olup, bu tarihe kadar söz konusu hükümler uyarınca işlem yapılacağı tabiidir.

VI _ GELİRLERİN TOPLANMASI VE ZARAR MAHSUBU :

Bilindiği gibi, aile reisi durumunda olan mükellefler ilke olarak kendileri ve aile reisi beyanına tabi eş ve çocukları tarafından bir takvim yılı içinde elde edilen kazanç ve iradları yıllık beyannamede toplayarak beyan etmek zorundadırlar. Gelir Vergisi Kanununun 85 nci maddesinde yer alan bu esasa istisna teşkil eden, yıllık beyanname verilmeyecek haller veya verilen beyannameye dahi edilmeyecek gelirlerin neler olduğu da 86 ve 87 nci maddelerde açıklanmış bulunmaktadır.

A _ Toplama Yapılmayacak Haller :

Gelirin toplanmasına ve yıllık beyannamenin verilmesine gerek olmayan halleri düzenleyen Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesi hükmünde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

Söz konusu değişikliklere göre; tam mükellefiyete tabi gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri gelir;

1. Tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarından, götürü usulde tesbit edilen ticari ve mesleki kazanç ve ücretten ya bunların bir kaçından veya tamamından ibaret ise ve,

2. Anılan gelirlerin gayrisafi tutarları toplamı üç milyon lirayı aşmamakta ise,

Bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecektir.

Diğer taraftan, yukarıda sözü edilen üç milyon liralık haddin hesabında mevduat ve tahvilat faizleri ile faizsiz olarak verilen krediler karşılığında alınan kar payları dikkate alınmayacaktır. Başka bir ifade ile, geliri yukarıdaki (1) numaralı bentte sayılanlardan ibaret olmak ve mevduat faizleri ve tahvilat faizleri ile faizsiz olarak verdiği krediler karşılığında aldığı kar payları dışındaki kısmının gayrisafi tutarları toplam üç milyon lirayı aşmamak şartı ile mükellefler yıllık beyanname vermeyeceklerdir.

B _ İhtiyari Toplama ve Beyan :

Yıllık Beyanname verilmesi halinde, hangi gelirin bu beyannameye dahil edilmeyerek toplama dışında bırakılabileceği hususu da Gelir Vergisi Kanununun 87 nci maddesinde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Anılan 87 nci maddenin son olarak 2574 sayılı Kanunla değişik hükümlerine göre, vergiye tabi yıllık kazanç ve iratlarının toplamı üç milyon lirayı aşmayan tam mükelleflerin, bu kazanç ve iratlarından vergisi tevkif suretiyle kesilmiş ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile götürü usulde vergilendirilmiş bulunan ticari ve mesleki kazanç ve ücretlerini verecekleri yıllık beyannamelerine dahil etmeleri kendi isteklerine bırakılmıştır. Bu seçimlik haktan yararlanabilmeleri için tam mükelleflerin :

1. Ticari, zirai veya mesleki kazançları dolayısıyle yıllık beyanname vermek zorunda olmaları (zirai kazançlarını götürü gider usulünde beyan edenler, ihtiyari toplama ve beyan hakkından faydalanacaktır),

2. Vergiye tabi yıllık gayrisafi kazanç ve iratlarının toplamı üç milyon lirayı aşmaması (istisna hadleri içinde kalan gelirler bu haddin hesabında nazara alınmayacaktır),

gerekmektedir.

Ancak, yukarıda yer alan şartlarla sınırlı olmaksızın elde ettiği kazanç ve iratların miktarı ve nev'i dikkate alınmaksızın her mükellefin, tahvilat faizleri ve mevduat faizleri ile faizsiz olarak verdikleri krediler karşılığında aldıkları kâr paylarını verecekleri yıllık beyannamelerle dahil etmeleri ihtiyarlarına bırakılmıştır.

C _ Gelir Vergisi Kanununun 93 ncü maddesinde yer alan aile reisi beyanı esasına göre, aile fertlerinden her birinin gelirlerinin 85 nci, 86 ncı ve 87 nci maddeler uyarınca yıllık beyana tabi olup olmadığı veya ihtiyari toplamadan faydalanamayacağı, aile fertlerinden her birinin durumu müstakilen mütalâa edilerek tesbit edilmesi gerektiğinden, yukarıda (A) ve (B) bentlerinde açıklanan hususlar da geliri olan aile fertlerinin her biri için ayrı ayrı nazara alınacaktır.

D _ Gelir Vergisi Kanununun 2361 sayılı Kanunla değişik 86 ncı ve 87 nci maddelerinde yer alan iki milyon liralık had 2574 sayılı Kanunla üç milyon liraya çıkarılmış bulunmaktadır. Gene 2574 sayılı Kanunla, aynı maddelere eklenen hükümlerle, mevduat ve tahvilat faizleri ile faizsiz olarak verilen krediler karşılığında alınan kâr payları için söz konusu üç milyon liralık had dikkate alınmaksızın yıllık beyanname verilmemesi ve bu gelirlerin verilecek yıllık beyannameye ithalinin ihtiyari olması esası getirilmiş bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı ve 87 nci maddelerinde yer alan yıllık beyannamenin verilmesine ve bu beyannameye dahil edilecek gelirlere ilişkin söz konusu değişiklikler 1.1.1982 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, gelirlerin ait oldukları dönemde yürürlüktü olan hükümlere göre vergilendirmeleri esas prensip olduğundan, 1981 takvim yılında elde edilip 1982 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2574 sayılı Kanunla değişmeden önceki 86 ncı ve 87 nci maddeleri hükümlerinin uygulanacağı nci maddesinde açıktır.

E _ Zararların Kârlara Takas ve Mahsubu :

Gelir Vergisi Kanununun 88 nci maddesinde 2361 sayılı Kanunla yapılan değişiklikde beş yıldan üç yıla indirilen zarar mahsubu süresi 2574 sayılı Kanunla 1.1.1981 tarihinden geçerli olmak üzere yeniden 5 yıla çıkarılmıştır.

VII _ VERGİ TEVKİFATI VE VERGİ TÜRLERİ :

A _ Zirai Kazançlar ve Menkul Sermaye İratlarında Vergi Tevkifatı :

Gelir Vergisi Kanununun kazanç, ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarında vergi tevkifatına ilişkin 94 ncü maddesinin birinci fıkrası ile aynı fıkranın 7, 8 ve 12 numaralı bentleri, 2574 sayılı Kanunla değiştirilmiş bulunmaktadır.

1. Maddenin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle tevkifat yapmak zorunda olan gerçek ve tüzel kişiler arasına, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca menkul kıymetler yatırım fonlarını yönetmekle yükümlü olanlar da dahil edilmiştir.

2. Aynı maddenin birinci fıkrasının 7 numaralı bendinde yapılan değişiklikle de, Gelir Vergisi Kanununun 75 nci maddesinin ikinci fıkrasının 4 numaralı bendi ile menkul sermaye iradı sayılan \"Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yıllık veya özel beyanname veren dar mükellefiyete tabi kurumların ticari bilançolarına göre doğan kârdan kurumlar vergisi düşüldükten sonra kalan kısmın \"kurum ortaklarına dağıtılsın dağıtılmasın söz konusu bent hükmüne göre tevkifata tabi olduğu konusuna açıklık getirilmiştir.

Diğer taraftan söz konusu tevkifatın Kurumlar Vergisi Kanununun 1 nci maddesine göre kazançları Kurumlar Vergisi konusuna giren her dar mükellef kurum tarafından yapılması gerekmektedir.

Söz konusu menkul sermaye iradı üzerinden yapılacak tevkifat, Kurumlar Vergisi beyanname verme süresi (ek süre hariç) içinde yapılarak, muhtasar beyanname ile beyan edilecektir.

3. 94 ncü maddenin birinci fıkrasının 8 numaralı bendine 2574 sayılı Kanunla eklenen parantez içi hükümle, Kurumlar Vergisi Kanununda menkul kıymet portföyü işletmeciliğinden doğan kazançları Kurumlar Vergisinden istisna edilmiş olan menkul kıymetler yatırım ortaklıkları ve menkul kıymetler yatırım fonlarının söz konusu kazançlarının, anılan bent hükmüne göre vergi tevkifatına tabi tutulması sırasında, bu kazanç tutarlarına isabet eden giderlerinin tevkifat matrahından indirilmesi esası getirilmiş bulunmaktadır.

Öte yandan, her hangi bir kurumun kârı esas itibariyle Kurumlar Vergisine tabi kazançları ile Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna kazançlarından oluşmaktadır.

Bilindiği gibi, Kurumlar Vergisi Kanununun 13 ncü maddesinde safi kurum kazancının tanımı yapılmış ve aynı Kanunun 7 nci ve 8 nci maddelerinde de bu vergiden muaf veya müstesna tutulan kazançlar tadat edilmiş bulunmaktadır. Söz konusu kazançlardan Kurumlar Vergisine tabe olmayanlar (daha önce Kurumlar Vergisine tabi tutulmuş bir kazanç olan iştirak kazançları ile Kurumların yabancı memleketlerde elde ettikleri kazançlar hariç) Gelir Vergisi Kanununun 94/8 nci maddesi hükmü uyarınca vergi tevkifatına tabi tutulmaktadırlar. Görüldüğü gibi, Kurumların Kurumlar Vergisine tabi olan kazançları ile Kanunun emredici hükümleri uyarınca Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna tutularak Gelir Vergisi Kanununun 94/8 nci maddesine göre vergi tevkifatına tabi tutulan kazançları vergilendirme açısından ayrı ayrı ele alınmış bulunmaktadır. Bu nedenle, uygulamada Kurumlar Vergisine tabi kazancın bulunmaması ve zarar söz konusu olması halinde dahi, bu zarar Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna olup, Gelir Vergisi Kanununun 94/8 nci maddesine göre vergi tevkifatına tabi kazançlarla ilgilendirilmeyecektir. Ancak kurumlar söz konusu zararı daha sonraki yıllarda, Kurumlar Vergisi Kanununun ilgili hükümleri uyarınca Kurumlar Vergisine tabi kazançlarından indirebileceklerdir. Diğer taraftan, Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna kazançlar üzerinden ise Gelir Vergisi Kanununun 94/8 nci ve 105 nci maddeleri uyarınca gerekli vergi tevkifatı yapılacaktır. Bu tevkifat, kurumların Kurumlar Vergisi beyannamelerini vermeleri gereken süre (ek süre hariç) içinde yapılacak muhtasar beyanname ile beyan edilecektir.

4. 94 ncü maddeye 2361 sayılı Kanunla getirilen 12 numaralı bent hükmünde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, zirai kazançlarda vergi tevkifatının, zirai kazanç ölçülerini tesbit eden kararnamelerde yer alan zirai ürünlerin alış bedeli üzerinden yapılması usülü terk edilmiş olup, 1.1.1982 tarihinden itibaren çiftçilerden satın alınan zirai mahsullerin alış bedelleri üzerinden tevkifat yapılması usülü getirilmiş bulunmaktadır. Buna göre, 1.1.1982 tarihinden itibaren zirai mahsul bedellerinden yapılacak tevkifat sırasında, söz konusu zirai mahsulün zirai kazanç ölçüleri kararnamelerinde yer alıp almaması önemli olmayıp, Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesi hükümlerine göre \"zirai mahsul\" sayılması vergi tevkifatı yapılması için yeterli olacaktır.

Diğer taraftan, söz konusu tevkifatın nisbetine ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununun 105/8 nci maddesinde 2574 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle de, daha önce % 5 olan vergi tevkifatı nisbeti, 1.1.1982 tarihinden geçerli olmak üzere; büyük ve küçük baş hayvanlar (kümes hayvanları dahil) ve bunların mahsulleri ile kara ve su avcılığı mahsulleri için yapılan ödemelerde % 2, diğer zirai mahsuller için yapılan ödemelerde ise % 5 olarak tesbit edilmiştir.

B _ Vergi Tarifesi :

2574 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 103 ncü maddesinde yer alan vergi tarifesi değiştirilmiş ve bu değişiklik 1.1.1982 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmakla birlikte, aynı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa ekli geçici 12 nci maddede yapılan değişiklikle de, 1982, 1983 ve 1984 yılları gelirlerine uygulanacak vergi tarifeleri tesbit edilmiş olduğundan, söz konusu vergi tarifesi ancak, 1.1.1985 tarihinden sonraki dönemlere ilişkin gelirler için uygulanacaktır.

Yukarıda açıklanan değişiklikler uyarınca ;

1. 1981 takvim yılına ilişkin olarak, 1982 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2574 sayılı Kanunla değişmeden önceki 103 ncü maddesinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

2. 1982 takvim yılına ilişkin gerçek ücretlerle götürü usulde tesbit olunan kazanç ve ücretlere ve bu takvim yılına ait olup 1983 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2574 Sayılı Kanunla değişik geçici 12 nci maddesinin (A) bendinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

3. 1983 takvim yılına ilişkin gerçek ücretlerle götürü usulde tesbit olunan kazanç ve ücretlere ve bu takvim yılına ait olup 1984 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2574 Sayılı Kanunla değişik geçici 12 nci maddesinin (B) bendinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

4. 1984 takvim yılına ilişkin gerçek ücretlerle götürü usulde tesbit edilen kazanç ve ücretlere ve bu takvim yılına ait olup 1985 takvim yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2574 sayılı Kanunla değişik geçici 12 nci maddesinin (C) bendinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

5. 1.1.1985 tarihinden sonraki dönemlere ilişkin kazanç ve iratlara ise Gelir Vergisi Kanununun 2574 sayılı Kanunla değişik 103 ncü maddesinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

Öte yandan, 1981, 1982, 1983 ve 1984 takvim yıllarına ilişkin olarak daha sonraki tarihlerde yapılacak tarhiyatlara da yukarıdaki esaslar uygulanacaktır.

VIII _ GAYRİMENKUL SERMAYE İRAD SAHİPLERİNİN SERVET BEYANI :

Bilindiği gibi, Gelir Vergisi Kanunu'nun 2361 Sayılı Kanunla değişik 114 ncü maddesinin ikinci fıkrasında, gayrimenkul sermaye iratları nedeniyle yıllık beyanname vermek mecburiyetinde olan gelir vergisi mükelleflerinden söz konusu iratlarının gayrisafi tutarı 120.000._ lirayı aşmayanların servet beyanına tabi olmadıkları hükme bağlanmıştır.

2574 Sayılı Kanunla söz konusu fıkra hükmü değiştirilerek servet beyanına tabi olmamak için gerekli olan beyan edilecek gayrimenkul sermaye iradının gayrisafi tutarının 120.000._ lirayı aşmaması şartı kaldırılmıştır.

Bu durumda vergilendirme ile ilgili olmayıp usule ilişkin olan söz konusu hükümde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 1.1.1982 tarihinden sonra gayrimenkul sermaye iratları nedeniyle yıllık beyanname vermek zorunda olan mükellefler, gayrimenkul sermaye iratlarının tutarı 120.000._ lirayı aşmış olsa dahi servet beyanında bulunmayacaklardır.

IX _ PEŞİN ÖDEME ESASLARI :

Gelir Vergisi Kanununun \"Beyan Esasına Tabi Mükelleflerde Peşin Ödeme\"ye ilişkin mükerrer 117 nci maddesi, 2574 Sayılı Kanunla değiştirilerek peşin ödeme yeni esas ve usullere bağlanmış bulunmaktadır.

Yeni getirilen peşin ödeme esas ve usulleri aşağıda açıklanmıştır.

A _ Peşin Ödeme Beyanında Bulunmakla Mükellef Olanlar :

Gerçek usulde Gelir Vergisine tabi ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı peşin ödeme beyanında bulunmak ve beyan ettikleri peşin vergiyi ödemekle mükelleftirler. Ancak 18 ve 42 nci madde kapsamına giren kazançlarla noterlik görevini ifa ile mükellef olanların ve ev pansiyonculuğu ile iştigal edenlerin bu işlerden sağladıkları kazançlar peşin hesabında dikkate alınmayacaktır.

1. Ticari Kazanç Sahipleri :

Gelir Vergisi Kanunu'nun 37 nci maddesinde her türlü ticari faaliyetten doğan kazançlar ticari kazanç olarak tanımlanmıştır. Buna göre ticari kazancı gerçek usulde tespit edilen mükellefler peşin ödemede bulunmak zorundadırlar. Ancak Kanun'un 42 nci maddesinde yer alan, \"Senelere sari inşaat ve onarma işlerinde kâr veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tesbit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılır.\" yönündeki hüküm bu madde kapsamına giren işleri yapanların gerçek gelirlerinin her yıl tesbitinin mümkün olmadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca 105 nci madde uyarınca söz konusu kazançları elde edenlere ödenen istihkak bedellerinden Gelir Vergisi tevkifatı zaten yapılmaktadır. Belirtilen nedenlerle 42 nci madde kapsamına giren kazançlar peşin ödeme kapsamı dışında bırakılmıştır.

Öte yandan, 16.1.1980 gün ve 16871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turizm Müesseseleri ve Nitelikleri Yönetmeliğinin 61 nci maddesinde; tamamı veya bir kısmı devamlı konaklamaya yeterli ve istenildiğinde yeme-içme hizmetlerini de karşılayan konaklama tesisleri pansiyon olarak tanımlanmıştır. Bu pansiyonlardan hangilerinin turistik pansiyon kapsamına girdiği ise, aynı yönetmeliğin 62 nci maddesinde açıklanmıştır. Maddede belirlenen nitelikleri haiz olan pansiyonlara yönetmeliğin 2, 4 ve 26 ncı maddelerine göre, \"Turizm Müessesesi Kuruluş Belgesi\", \"Turizm Müessesesi İşletme Belgesi\" ve \"Özel Turizm Müessesesi Belgesi\" verilmektedir.

Yeni düzenlenen mükerrer 117 nci maddede peşin ödeme kapsamı dışında tutulan ev pansiyonculuğu ise, yukarıda belirtilen türden belgelerin hiçbirini haiz olmayan kişilerin, devamlı oturmakta oldukları evlerinin bir veya bir kaç odasını turizm mevsimi boyunca normal bir ev düzeni içinde işletmeleriyle kendini gösteren pansiyonculuktur.

Bu durumda, Turizm Müessesesi Belgesine haiz pansiyonları çalıştıranlar peşin ödemeye tabi olup, Turizm Müessesesi Belgesine haiz olmayan ev pansiyoncularının ise yalnızca bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları peşin ödemeye tabi tutulmayacaktır.

2. Serbest Meslek Erbabı :

Gelir Vergisi Kanunu'nun 65 inci maddesinde, \"Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır. Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.\" denilmiş, aynı kanunun 66 ncı maddesinde ise, \"Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır.\" hükmü yer almıştır.

Yeni düzenlemeye göre, esas olarak kazançları gerçek usulde tespit edilen serbest meslek erbabı peşin ödemeye tabi olmakla birlikte;

a) Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekar ve mucitler ile bunların kanuni mirasçılarının Gelir Vergisi Kanununun 18 nci maddesindeki istisnadan faydalanan kazançları,

b) Adalet Bakanlığının emri üzerine noterlik bulunmayan yerlerde, noterlik görevini ifa ile mükellef olanların, bu iştin elde ettikleri kazançlar,

Peşin ödeme kapsamı dışında olup, kişiler, peşin ödeme kapsamına giren başkaca bir ticari ve mesleki kazançları mevcut değilse peşin ödeme beyanında bulunmayacaklardır.

B _ Peşin Verginin Hesabı ve Ödenmesi :

Kazançları gerçek usulde tespit edilen ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı beyan ettikleri gelirleri için hesapladıkları Gelir Vergisinin mahsuplardan önceki tutarının ticari veya mesleki kazanca isabet eden bölümünün % 30 unu beyannamede göstermek suretiyle, bir önceki yılın Gelir Vergisi ile birlikte ve normal taksit süreleri içinde üç eşit taksitte peşin vergi olarak ödemek zorundadırlar.

Şu kadar ki, bu suretle peşin olarak ödenecek miktar ticari kazanç sahipleri için 30.000._ liradan serbest meslek erbabı için 50.000._ liradan az ve üç milyon liradan çok olamaz.

C _ Aile Reisi Beyanında Peşin Ödeme :

Gelir Vergisi Kanunu'nun 93 ncü maddesinde; \"Tam mükellefiyette, eşlerin ve velayet altındaki çocukların yıllık beyanname ile bildirilmesi icabeden gelirleri (Medeni Kanunun cevaz verdiği hallere münhasır olmak üzere ayrı yaşayan eşlerin gelirleri hariç) aile reisi tarafından tek beyanname ile bildirilir.\" denilmektedir. Bu maddede yer alan ilke, aile gelirinin tek beyannamede toplanmasıdır.

Mükerrer 117 nci maddede yer alan yeni düzenleme ile de uygulamada birliğin sağlanması amaçlanmaktadır.

Buna göre, aile reisi ile eş ve velayet altındaki çocukların beyannamede toplanan ticari ve serbest meslek kazançları peşin ödemeye tabi olacaktır. Bu kazançlara isabet eden Gelir Vergisinin % 30'u peşin vergiyi oluşturacak ve beyan üzerine, bir önceki yılın Gelir Vergisi ile birlikte normal taksit süreleri içinde ödenecektir. Ancak peşin verginin asgari miktarı, beyannameye dahil ticari ve mesleki kazançlar toplamına ve bir defa uygulanacaktır.

D _ Takvim Yılı İçinde İşe Başlıyanlarda Peşin Ödeme :

Bilindiği gibi, 1981 yılında yürürlükte bulunan uygulamaya göre, takvim yılı içinde işe başlayan mükelleflerden işe başlanılan yıl için peşin ödeme alınmamaktaydı. Yeni değişiklikle gerçek usulde Gelir Vergisine tabi olanlardan, Peşin ödemede bulunması gerekenler için de götürü usulde mükelleflere ötedenberi uygulanmakta olan esasların uygulanması benimsenmiş bulunmaktadır. Bu uygulama, hem doğabilecek tereddütleri, hemde mükellefler arasındaki eşitsizlikleri giderecektir.

Buna göre, takvim yılı içinde işe başlayanlarda asgari peşin verginin işe başlanan ay hariç tutulmak suretiyle çalışılan aylara isabet eden miktarı bu yıl ödenecek peşin vergiyi oluşturacaktır. Söz konusu peşin vergi mükellefin işe başlama dilekçesinin kabulü ile birlikte hesaplanarak mükellefe bildirecektir.

E _ Takvim Yılı İçinde İşi Bırakanlarda Peşin Ödeme :

1981 yılındaki uygulamada, takvim yılı içinde işi bırakanların peşin vergileri, yıl 360 gün esas alınarak çalışılan günlere isabet eden miktar olarak hesaplanmaktaydı.

Yapılan değişiklikle yeni bir düzenleme getirilmektedir.

Buna göre, takvim yılı içinde işi bırakan mükelleflerin peşin vergileri beyanname üzerinden % 30 esasına göre hesaplanan verginin işin bırakıldığı ay tam sayılmak üzere hesaplanan ve çalışılan aylara isabet eden miktarı olacaktır.

Ancak, takvim yılı içinde işi bırakıp daha sonra tekrar aynı işe başladığını beyan eden mükelleflerde asgari peşin vergi esas alınarak hesaplanan peşin vergi değil; geçmiş yıl vergisinin % 30'una dayanılarak ve çalışılan ay sayısına göre hesaplanan peşin vergi alınacaktır. Bu şekilde hesaplanan peşin verginin, asgari peşin verginin çalışılan aylara isabet eden kısmından daha düşük olamıyacağı tabi idi.

Peşin Verginin Vergi Dairesince Tarhı :

1. Peşin Ödeme Beyan Satırının Boş Bırakılması Halinde Yapılacak İşlem :

Mükellef beyannamesini vermekle birlikte peşin ödeme beyanına ilişkin sütunu doldurmamışsa, beyan olunan gelir üzerinden hesaplanan Gelir Vergisinin ticari veya mesleki kazanca isabet eden bölümünün % 30'u vergi dairesince hesaplanarak mükellefe bildirilecektir.

2. Peşin ödeme tutarının yanlış hesaplanması halinde yapılacak işlem :

Bu durumda yukarıda yer alan açıklamaya göre peşin vergi hesaplanarak mükellefe bildirilecektir.

3. Mükellefin Beyanname Vermemesi halinde yapılacak işlem :

Bu durumda mükellefin bir önceki yıl ödediği peşin vergiden az olmamak üzere, asgari peşin verginin iki katı (ticari kazanç sahipler için 60.000._ lira serbest meslek erbabı için 100.000._ lira) vergi dairesi tarafından peşin vergi olarak mükellefe bildirilecektir.

4. Mükellefin Gelir Vergisi Beyannamesinin verileceği aydan önce işi bırakması halinde yapılacak işlem :

Bu durumda vergi dairesince Gelir Vergisi beyannamesinin verilmesinin bekleneceği ve yukarıda açıklanan esaslara göre işlem yapılacağı tabiidir.

Bu bölümde açıklanan esaslara göre vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilen peşin vergilere ayrıca herhangi bir ceza uygulanmayacaktır.

G _ Peşin Ödemeye İtiraz :

Bilindiği üzere, 1981 yılına ilişkin olan uygulamada peşin ödemeye itiraz, derece tesbitini yapan komisyon aracılığı ile Markez Özel Komisyonuna yapılabilmekteydi. Yeni düzenleme ile mükellefler, ödeyecekleri peşin vergi miktarını ticari ve mesleki kazançlarını gözönünde bulundurarak hesaplayacak ve beyannamelerinde göstereceklerinden kendi beyan ettikleri bu miktara itiraz etmeleri söz konusu olmayacaktır. Ancak peşin ödeme beyanında bulunmayan mükellefler, kendileri için vergi dairesince Mükerrer 117 nci maddede belirtilen kanuni ölçüler üzerinden yapılan tarhiyata, yetkili yargı organları nezdinde itiraz edebileceklerdir. Ancak bu itiraz, peşin verginin tahakkuk ve tahsilini durdurmayacaktır.

H _ Mahsuplar :

Cari vergilendirme döneminde elde edilen ticari ve mesleki kazanç üzerinden tevkif edilen Gelir Vergisi belgelendirilmek şartıyla peşin vergiye mahsup edilir. Bu şekilde mahsup edilen vergi, beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisine ayrıca mahsup edilmez. Senelere sari inşaat ve onarma işleri nedeniyle, bu işleri yapanlara ödenen istihkak bedellerinden tevkif edilen Gelir Vergisinin peşin vergiden mahsubu mümkün değildir.

Mükelleflerin peşin olarak ödenen vergilere ilgili takvim yılına ait beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisine mahsup edilir. Mahsubu yapılan miktarın hesaplanan Gelir Vergisinden fazla olması halinde, aradaki fark müteakip döneme ilişkin olarak ödenmesi gereken peşin vergiye mahsup edilir. Bu iki mahsuba rağmen arta kalan kısım var ise bu miktar vergi dairesince mükellefin bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine red ve iade olunur.

Bilgi edinilmesini ve gereğince işlem yapılmasını rica ederim.

","resmiGazeteSayi":" ","resmiGazeteTarih":"1982-02-25T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":5010,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.729533","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.729533","id":6845,"title":"138 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

31/12/1960 gün ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunununda Değişiklik Yapılması ile 1598 sayılı Mali Denge Vergisi Kanununun Yürürlükten Kaldırılması Hakkında 31/12/1982 gün ve 2772 Sayılı Kanun 31/12/1982 gün ve 17915 (2. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. 1/1/1983 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş bulunan bu Kanunla yapılan değişiklikler, götürü usulde vergilendirmeye ve hayat standardı esasına ilişkin hükümler hariç olmak üzere aşağıda açıklanmıştır.

1. Serbest Meslek Kazançlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun 18 nci maddesinde yer alan 200.000._ ve 400.000._ liralık istisna miktarları 2772 sayılı Kanunun 1 nci maddesiyle 300.000._ ve 600.000._ liraya yükseltilmiştir. Yeniden tesbit edilen bu miktarlar anılan Kanunun geçici 1 nci maddesi uyarınca 1/1/1983 tarihinden itibaren elde edilen hasılata uygulanacaktır. 1982 takvim yılında elde edilen hasılata ise anılan maddede değişiklik yapılmadan önce yer alan istisna miktarları uygulanacaktır.

Diğer taraftan, istisnanın uygulanmasında 135 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar gözönünde bulundurulacaktır.

2. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun 21 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan 40.000._ liralık istisna 2772 sayılı Kanunun 2 nci maddesi 120.000._ liraya yükseltilmiştir. Ancak, artırılan istisna miktarı geçici birinci madde uyarınca, mesken olarak kiraya verilen gayrimenkullerden 1/1/1983 tarihinden itibaren elde edilen hasılata uygulanacaktır. Bu sebeple, 1982 yılında elde edilmeş bulunan hasılata 40.000._ liralık istisna uygulanması gerekmektedir.

3. Fiili Yemek ve Yatmak Giderleri :

2772 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile değişik Gelir Vergisi Kanununun 24 üncü maddesinin 2 numaralı bendine göre, Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından hizmet erbabına ödenen fiili yemek ve yatmak giderleri 1/1/1983 tarihinden itibaren Devlet Memurlarına ödenen gündeliklerle mukayesede dikkate alınmayacaktır. Ancak, yemek ve yatmak giderlerinin tevsik edilmemesi halinde, bu giderlere karşılık olarak verilen gündeliklerin aynı aylık seviyesindeki Devlet memurlarına verilen miktarı veya Devletçe verilen gündeliklerin en yüksek haddini aşan kısmının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekir.

Diğer taraftan, anılan personele fiili yemek ve yatmak giderleri dışında gündelikde ödendiği takdirde bu gündeliklerin tamamının ücret olarak vergiye tabi tutulması gerekecektir.

4. Çalışan Eşlere Uygulanan Özel İndirim :

2772 sayılı Kanunun 4 ncü maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 31 nci maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendinin parantez içi hükmü kaldırıldığından, karı ve kocanın ücretli olarak çalışması halinde, genel indirimden istifade etmeyen eşin gerçek ücretine de 1/1/1983 tarihinden itibaren anılan bentde belirlenen özel indirim miktarları uygulanacaktır.

Öte yandan, 135 Seri No.'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de açıklandığı üzere, ücretli olarak çalışan kadının ücretlerine özel indirimin uygulanabilmesi için, aile durumu sual varakası veya vergi karnesi ibraz etmesi gerekli bulunmaktadır.

5. Belediyelere Ödenen Vergilerin Gider Yazılması :

2772 sayılı Kanunun 5 ve 6 ncı maddeleri ile değişik Gelir Vergisi Kanununun 40 ncı maddesinin 6 numaralı ve 68 nci maddesinin 2 numaralı bentleri uyarınca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununa göre tahakkuk eden işletmeyle ilgili belediye vergileri ticari kazancın tesbitinde, anılan Kanuna göre ödenen meslek, ilan ve reklam vergileri de mesleki kazancın tesbitinde gider olarak indirilecektir.

6. Menkul Kıymet Satışından Doğan Kazançlar :

2772 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle değişik Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendi uyarınca, her ne şekilde olursa olsun menkul kıymetlerin iktisap tarihinden itibaren bir yıl içinde veya iktisaptan evvel elden çıkarılmasından sağlanan kazançların 100.000,_ liranın vergiden istisna edilmesi, 100.000,_ lirayı aşan kısmın ise değer artışı kazancı olarak vergiye tabi tutulması gerekmektedir. Menkul kıymetlerin iktisap tarihinden itibaren bir yıl geçtikten sonra elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar ise vergilendirilmeyecektir.

Öte yandan, 1982 takvim yılında menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar 1983 yılı Mart ayında beyan edilecek ve bu kazançların vergilendirilmesinde Gelir Vergisi Kanununun 2772 sayılı Kanunla değişmeden önceki mükerrer 80 inci maddesi ve mükerrer 81 inci maddesinin ilgili hükümleri ile 128 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin konuya ilişkin açıklamaları gereğince işlem yapılacaktır.

7. Toplama Yapılmayacak Haller :

2772 sayılı Kanunun 8 nci maddesiyle değiştirilen Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinin (a) fıkrasına göre, tam mükellefiyete tabi gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri gelir;

a) Birden fazla işverenden ücret alınması ve bu ücretlerin yıllık gayrisafi tutarları toplamının üç milyon lirayı aşması hali hariç, sadece ücretlerden,

b) Tamamı tevkif yolu ile vergilendirilmiş bulunan ve gayrisafi tutarları toplamı üç milyon lirayı aşmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarından,

c) Götürü usulde tesbit edilen ticari ve mesleki kazançlardan veya bu kazançlarla yukardaki bentlerde sayılanların bir kaçından yahut tamamından ibaret olması halinde,

Yıllık beyanname verilmeyecektir.

Bu durumda, birden fazla işverenden ücret alanların, bu ücretlerinin yıllık gayrisafi tutarları toplamının üç milyon lirayı aşması veya elde edilen gelirin tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarından oluşması ve bu iratların yıllık gayrisafi tutarları toplamının üç milyon lirayı aşması halinde beyanname verilecektir.

Gelirin birden fazla işverenden alınan ücretler ile vergisi tevkif suretiyle ödenmiş bulunan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarından teşekkül etmesi halinde ise, sözkonusu ücret ve iratlar ayrı ayrı nazara alınarak herbirinin üç milyon liralık haddi aşıp aşmadığına bakılacaktır.

Diğer bir ifade ile, birden fazla işverenden alınan ücretler ile menkul ve gayrimenkul sermaye iratları toplamının ayrı ayrı üç milyon lirayı aşmaması halinde bunların yıllık gayrisafi tutarları toplamları üç milyon lirayı aşsa dahi beyanname verilmeyecektir.

Ancak, götürü usulde tesbit edilen ticari kazançlar, mesleki kazançlar ve ücretler ile tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ve bir işverenden alınan ücretler yukarıda yeralan üç milyon liralık hadlerin hesabında nazara alınmayacaktır.

8. İhtiyari Toplama ve Beyan :

2772 sayılı Kanunun 9 ncu maddesi ile değiştirilen G.V.K. nun 87 nci maddesi hükmüne göre, gerçek usulde vergilendirilen ticari, zirai ve mesleki kazanç sahipleri dışında kalan ve gelirlerini yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olan mükelleflerin elde ettikleri kazanç ve iratların yıllık gayrisafi tutarları toplamının üç milyon lirayı aşmaması halinde, bu kazanç ve iratlarından tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile götürü usulde vergilendirilmiş bulunan ticari, mesleki kazançlarını ve ücretlerini, verecekleri yıllık beyannamelerine ithal etmeleri ihtiyaridir.

Ticari, zirai (götürü gider usulüne göre tesbit edilen zirai kazançları için beyanname verenler hariç) veya mesleki kazançları dolayısiyle yıllık beyanname vermek mecburiyetinde olan mükellefler, ihtiyari toplama hakkından faydalanamadıklarından, elde ettikleri tüm gelirlerini beyannamelerinde toplamak zorundadırlar.

Üç milyon liralık haddin hesabında ise, bir işverenden alınan veya birden fazla işverenden alınmakla birlikte yıllık gayrisafi tutarları toplamı üç milyon lirayı aşmayan ücretler ile götürü usulde tesbit edilen ticari ve mesleki kazançlar ile kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısımları dikkate alınmıyacaktır.

Öte yandan, vergisi tevkif yoluyla ödenmiş bulunan mevduat ve tahvilat faizleriyle faizsiz olarak verilen kredilere karşılık alınan kâr paylarının hiçbir şartla kayıtlı olmaksızın beyanını ihtiyari kılan hükümlerin 86 ve 87 nci maddelerden çıkarılmış olması nedeniyle, bu iratlarda diğer menkul sermaye iratları gibi genel hükümler uyarınca işleme tabi olacaklardır.

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı ve 87 nci maddelerinde yer alan yıllık beyannamenin verilmesine ve bu beyannameye dahil edilecek gelirlere ilişkin söz konusu değişiklikler 1/1/1983 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, gelirlerin ait oldukları dönemde yürürlükte olan hükümlere göre vergilendirilmeleri esas prensip olduğundan, 1982 takvim yılında elde edilip 1983 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 2772 sayılı Kanunla değişmeden önceki 86 ncı ve 87 nci maddeleri hükümlerin uygulanacağı açıktır.

9. Kurumlar Vergisinden İstisna Edilen Menkul Kıymetlerin Temettü, Faiz ve İkramiyelerinden Yapılacak Vergi Tevkifatı :

Kurumlar Vergisi Kanununun 8 nci maddesinin 3 numaralı bendinde \"İhraç kanunlarına veya Devletin kanunların verdiği yetkiye dayanarak aktettiği mukavelenamelere göre mevcut ve çıkacak vergilerden muaflığı kabul edilmiş olan menkul kıymetlerin temettü, faiz ve ikramiyeleri\"nin kurumlar vergisinden müstesna olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu hükümler uyarınca, Kurumlar Vergisinden müstesna tutulan Devlet tahvili faizi ile diğer menkul kıymetlerin faiz, temettü ve ikramiyelerinin dağıtılmaması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 2772 sayılı Kanunla değişik 94/8 nci maddesine göre tevkifat yapılmayacaktır. Ancak, sözkonusu kazançların dağıtılması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 105 nci maddesinin 6 numaralı bendi hükümlerine göre vergi tevkifatına tabi tutulacağı tabiidir.

Şu kadarki, kurum kârının kısmen dağıtılması durumunda, yukarıda dağıtılmaması halinde vergi tevkifatına tabi tutulmayacağı belirtilen kazançların, o yıla ait kurum kazancı içindeki payı oranında dağıtılan kurum kazancı içinde de yer aldığının kabul edilmesi gerekmektedir.

10. Kurumlara Ödenen Tahvil Faizlerinin Vergi Tevkifatı :

Gelir Vergisi Kanununun 94 ncü maddesinin 9 numaralı bendine, 2772 sayılı Kanununun 10 uncu maddesi ile eklenen hüküm gereğince, tam mükellef kurumlara ödenen tahvil faizlerinden de vergi tevkifatı yapılacaktır. Ancak, 2772 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca bu tevkifat, 1/1/1983 tarihinden sonra ihraç edilmiş olan tahvil faizleri için sözkonusudur.

11. Hesaben Ödeme Deyimi :

Gelir Vergisi Kanununun 2772 sayılı Kanunla değişik 96 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenlerin, sözkonusu kazanç ve iratları hesaplarına gider kayıt etmeleri, 1/1/1983 tarihinden itibaren hesaben ödeme kavramı içinde mütalâa edilmeyecektir.

Zira, anılan maddede yapılan değişiklikle, hesaben ödeme deyimi; vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren hertürlü kayıt ve işlemlerle sınırlandırılmış bulunmaktadır.

Bu nedenle, bankalar ve tahvil ihraç eden kurumlar açtıkları mevduat hesapları ile ihraç ettikleri tahvillere dönem kâr veya zararlarının tesbiti amacıyla takvim yılı sonlarında tahakkuk ettirdikleri faizleri hesaplarına gider kaydetmeleri nedeniyle bu faizler üzerinden vergi tevkifatı yapmayacaklardır. Ancak, sözkonusu faizlerin nakden veya hesaben ödenmesi halinde vergi tevkifatına tabi tutulacağı tabiidir.

Öte yandan, 2772 sayılı Kanunun geçici 3 ncü maddesi ile değişik 96 ncı maddesi hükmünün, 1/1/1983 tarihinden önce gider yazılmak suretiyle hesaben ödeme kapsamına giren ve tevkifata tabi tutulmamış bulunan ödemeler hakkında da uygulanacağı hükme bağlandığından, anılan tarihten önce gider yazılmış olan mevduat ve tahvil faizleri ödendikleri tarihte tevkifata tabi tutulacaktır.

Ancak, 1/1/1983 tarihinden önce tevkif edilerek vergi dairelerine yatırılmış bulunan vergiler iade edilmiyecektir. Ayrıca, anılan tarihten önce sözkonusu faizleri gider yazmakla birlikte bu faizler üzerinden vergi tevkifatı yapmamış bulunan bankalar ile tahvil ihraç eden şirketler adına yapılmış olan tarhiyatların terkin edilmesi ve bu konuda yargı mercilerinde mevcut uyuşmazlıklardan vazgeçilmesi gerekmektedir.

12. Muhtasar Beyannamelerin Verilme Zamanı :

2772 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle değişik Gelir Vergisi Kanununun 98 nci maddesinde yapılan değişiklikle, mevduat faizlerinden tevkif edilen vergilerin muhtasar beyanname ile bildirilmesine ilişkin bir aylık ek sürenin yıl sonlarında tahakkuk ettirilen mevduat faizlerine ait olduğu açıklığa kavuşturulmuştur. Bu nedenle, yıl içinde nakten veya hesaben ödenen mevduat faizlerine ilişkin muhtasar beyannameler normal sürelerinde verilecektir.

Öte yandan, çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı yirmi veya daha az olan işverenler, yaptıkları bilcümle tevkifatla ilgili muhtasar beyannamelerini önceden haber vermek kaydıyla, her ay yerine Şubat, Mayıs, Ağustos ve Kasım aylarının 20 nci günü akşamına kadar verebileceklerdir.

13. Vergi Tevkifat Nisbetleri :

a) 94/8 nci Maddede Yer Alan Ödemelerden Yapılacak Tevkifat Nisbetleri ve Tevkif Edilecek Vergilerin Yatırılması :

Gelir Vergisi Kanununun değişik 105 nci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak, çıkarılan ve 31/12/1982 gün ve mükerrer 17916 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6/12/1982 gün ve 8/5759 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla aynı maddenin 6 numaralı bendinde yer alan % 33 1/3 nisbeti % 25'e, % 60 nisbeti % 52'ye indirilmiş bulunmaktadır.

Bu karar uyarınca, kurumların yabancı memleketlerde elde ettikleri kazançlar ile iştirak kazançları dışında kalan ve Kurumlar Vergisinden muaf veya müstesna kazançların dağıtılmaması halinde % 20 vergi tevkifatı yapılacak, sözkonusu kazançların nakten veya hesaben ödenmesi halinde ise, bu tevkifat % 25'e, dar mükelleflere ödenmesi halinde de % 52'ye tamamlanacaktır.

Öteyandan, 2772 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle değişik Gelir Vergisi Kanununun 119 uncu maddesi hükmüne göre, kurumlar vergisinden muaf veya müstesna kazançların dağıtılmaması halinde yapılacak vergi tevkifatının, ilk taksidi muhtasar beyannamenin verilme süresi içinde, diğerleri kurumlar vergisinin 2 nci ve 3 ncü taksitleriyle birlikte olmak üzere üç eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.

Şu kadar ki, bu kazançların sonradan dağıtılması halinde, ödenmiş taksitlerin, 105 nci maddenin birinci fıkrasının 6 ncı bendinin parantez içi hükmü uyarınca yapılacak ek vergi tevkifatı ile birlikte ödenmesi gerekmektedir.

b) 94 ncü Maddenin 9, 10 ve 11 Numaralı Bentlerinde Yer Alan Ödemelerden Yapılacak Vergi Tevkifat Nisbetleri :

Gelir Vergisi Kanununun 105 nci maddesinin 7 numaralı bendi 2772 sayılı Kanunla değiştirilerek, \"......... 94 ncü maddenin;

a) 9 numaralı bendinde yazılı ödemelerden,

aa) Nama yazılı mevduat hesaplarına yürütülen faizlerden % 40,

bb) Diğerlerinden % 40,

b) 10 numaralı bendinde yazılı ödemelerden,

aa) Nama yazılı tahvilat faizlerinden % 40,

bb) Diğerlerinden % 40,

c) 11 numaralı bendinde yazılı ödemelerden % 40 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Öteyandan, 105 inci maddenin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan ve 3/1/1983 gün ve 17917 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1/1/1983 gün ve 8/5861 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nda, \"193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 105 nci maddesinin 7 numaralı bendinin a/aa, b/aa ve c işaretli hükümlerinde yer alan vergi tevkifat nisbetleri % 20; anılan bendin a/bb ve b/bb işaretli hükümlerinde yer alan vergi tevkifat nisbetleri % 30 olarak...\" tesbit edilmiş ve bu tevkifat nisbetlerinin 1/1/1983 tarihinden sonraki dönemlere ait faizlere uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu durumda, 31/12/1982 tarihi itibariyle hesaplanacak faizler ve faizsiz olarak verilen kredilere ilişkin kâr payları üzerinden % 25, bu tarihten sonra nama yazılı mevduat hesapları ile nama yazılı tahvillere ait faizler ve faizsiz olarak verilen kredilere ilişkin kâr payları üzerinden % 20, diğerlerinden % 30 oranında tevkifat yapılması gerekmektedir.

14. Gelir Vergisi Ödeme Süreleri :

Gelir Vergisi Kanununun 117 nci maddesinde yapılan değişiklikle, yıllık beyanname ile bildirilen gelir üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisinin ödeme süreleri Mart, Haziran ve Eylül ayları, götürü usulde tesbit edilen ticari kazançlar ile serbest meslek kazançları üzerinden tahakkuk ettirilen gelir vergisinin ödeme süreleri ise Nisan, Ağustos ve Kasım ayları olarak belirlenmiştir.

Bu nedenle, 1983 yılı Mart ayında verilecek yıllık beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilecek gelir vergisi Mart, Haziran ve Eylül aylarında, 1983 yılına ilişkin götürü ticari ve mesleki kazançlar üzerinden tahakkuk ettirilecek gelir vergisi ise Nisan, Ağustos ve Kasım aylarında olmak üzere üç eşit taksitte ödenecektir.

15. Vergilendirilmeyecek Değer Artışı Kazançları :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 81 nci maddesi hükmüne göre, ferdi bir işletmenin bilançosunun sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devir olunması, devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketin devir bilançosuna göre hesaplanan özsermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.) durumunda, değer artışı kazancı hesaplanmamakta ve vergilendirilme yapılmamaktadır.

Kollektif ve adi komandit şirketlerin aynı şekilde nev'i değiştirerek sermaye şirketi haline dönüşmesi halinde de değer artışı kazancı hesaplanmamakta ve vergilendirme yapılmamaktadır.

2772 sayılı Kanunla söz konusu maddede herhangi bir değişiklik yapılmamakla birlikte, aynı Kanunun geçici 4 üncü maddesi hükmüne göre; 1/1/1983 tarihinden 31/12/1983 tarihine kadar sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmeler ile nev'i değiştirmek suretiyle sermaye şirketine dönüşen kollektif ve adi komandit şirketlerin bilançoları 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesinde belirlenen şartlar dahilinde ve anılan maddede yazılı emsaller esas alınmak suretiyle değerlemeye tabi tutulacak ve bu değerleme dolayısiyle Türk Ticaret Kanununun değerlemeye ilişkin hükümleri uygulanmayacaktır.

Bu şekilde sermaye şirketine devrolunan ferdi işletmenin sahip veya sahipleri ile sermaye şirketi haline dönüşen kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarına, değerlendirilmiş bulunan bilançolarına göre hesaplanan öz sermayeleri tutarında ortaklıklar payı verilecektir. Devralan ve nev'i değiştirme suretiyle kurulan sermaye şirketinin Anonim şirket olması halinde, ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması gerekmektedir.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 11 nci maddesine göre bilançoları yeniden değerlemeye tabi tutulan ferdi işletmelerle kollektif ve adi komandit şirketlerin 31/12/1983 tarihinden sonra sermaye şirketine devrolunması veya nev'i değiştirmeleri halinde, ferdi işletmelerin sahip veya sahipleriyle kollektif ve adi komandit şirketlerin ortaklarına yeniden değerleme katsayıları uygulanmamış bilançolarına göre hesaplanan öz sermayeleri tutarında ortaklık payı verilmesi gerekmektedir.

Anılan tarihten sonra ferdi işletmeleri devralan veya nev'i değiştirme suretiyle kurulan sermaye şirketlerinin bilançolarında yer alan aktif kıymetler, yeniden değerlemeye tabi tutulmadan önceki değerleri üzerinde amortismana tabi tutulacaklardır. Bu şirketlerin bilançolarında gösterilen değer artış fonları ise, yeniden değerlemeye tabi tutulmuş bulunan aktif kıymetlerin satışı veya şirketlerin tasfiyesi halinde birikmiş amortismanlar gibi işleme tabi tutulacaklardır.

16. Uygulamadan Kaldırılan Peşin Ödeme :

2772 sayılı Kanununun 20 nci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 117 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak, 1982 takvim yılına ilişkin olarak yapılan peşin ödeme, 1983 yılı Mart ayında verilecek yıllık beyannameler üzerinden tahakkuk ettirilecek gelir vergisinden, daha önce yayımlanan 17/3/1982 gün ve GEL : 2490604-14/22111 sayılı genel yazıda yer alan esaslar uyarınca mahsup edilecektir.

17. Yürürlükten Kaldırılan 1598 Sayılı Mali Denge Vergisi Kanunu :

2772 sayılı Kanununun 20 nci maddesinin 1 nci fıkrası ile, 1598 sayılı Mali Denge Vergisi Kanunu 1/1/1983 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu nedenle, 1/1/1983 tarihinden itibaren Mali Denge Vergisi uygulaması söz konusu olmayacaktır. Ancak, 1982 takvim yılına ilişkin olarak 1983 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirler üzerinden vergiyi doğuran olayın 1982 yılı içinde vuku bulması ve bu dönemde Mali Denge Vergisi Kanunu hükümlerinin yürürlükte olması nedeniyle % 2 oranında Mali Denge Vergisi tahakkuk ettirilecektir.

Öte yandan, Mali Denge Vergisi Kanunu kapsamına giren olay ve hukuki durumlar için anılan Kanununun yürürlükte olduğu yıllara ilişkin olarak 1/1/1983 tarihinden sonra yapılacak tarhiyetlere da ilgili dönemde yürürlükte olan hükümlerin uygulanacağı tabiidir.

18. 1982 Takvim Yılı Gelirlerine Uygulanacak Vergi Tarifesi :

1982 takvim yılına ait gelirlere uygulanacak gelir vergisi tarifesi aşağıda gösterilmiştir.

1.000.000 liraya kadar % 39

3.000.000 liranın 1.000.000 lirası için 390.000 lira; fazlası % 44

5.000.000 liranın 3.000.000 lirası için 1.270.000 lira; fazlası % 49

10.000.000 liranın 5.000.000 lirası için 2.250.000 lira; fazlası % 59

15.000.000 liranın 10.000.000 lirası için 5.200.000 lira; fazlası % 69

25.000.000 liranın 15.000.000 lirası için 8.650.000 lira; fazlası % 74

25.000.000 liradan fazlasının 25.000.000 lirası için 16.050.000 lira; fazlası % 65

Tebliğ olunur.

","resmiGazeteSayi":"17951","resmiGazeteTarih":"1983-02-06T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":5220,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.717986","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.717986","id":6821,"title":"167 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"
Bilindiği gibi, 20.12.1990 günlü ve 20731 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 3689 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanununun bazı hükümleri değiştirilmiş ve Gelir Vergisi Kanununda yer alan bazı maktu had ve miktarlar artırılarak yeniden tespit edilmiştir.

3689 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununda yapılan bu düzenlemeler ve götürü usulde vergilendirmeye ilişkin hükümlerde yapılan değişiklikler ile diğer bazı konularda aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

A _ ARTIRILARAK YENİDEN TESPİT EDİLEN BAZI MAKTU HAD VE MİKTARLAR :

3689 sayılı Kanunun 7. maddesiyle Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 36. madde ile Gelir Vergisi Kanununun 13, 17, 21, 24/3, 53, 68, mükerrer 80, 86, 87, 111 ve 112. maddelerinde yazılı maktu had ve miktarlar artırılarak yeniden tespit edilmiştir.

Yeniden tespit edilen hadler aşağıda açıklanmıştır.

1. Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yıllık Satış Tutarı Ölçüsü ve Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirilmeye İlişkin Had:

a) Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Artırılarak Yeniden Tespit Edilen Satış Tutarı Ölçüsü :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 13. maddesinde, küçük çiftçi muaflığına ait olan satış tutarı ölçüsü 10 milyon lira olarak belirlenmiş ve daha sonra bu tutar, 16.6.1989 tarih ve 89/14258 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1989 yılı hasılatına da uygulanmak üzere 16 milyon liraya yükseltilmişti.

Küçük Çiftçi muaflığına ilişkin l6 milyon liralık satış tutarı ölçüsü, 3689 sayılı Kanunla 25 milyon liraya yükseltilmiş olup, bu ölçü 1990 yılı gelirlerine de uygulanacaktır. Buna göre; 1990 yılındaki zirai ürünlerinin satışları tutarı 25 milyon lirayı aşmayan çiftçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla, 1990 yılı itibariyle de küçük çiftçi muaflığından yararlanmaya devam edeceklerdir.

b) Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirilmeye İlişkin Yeniden Tespit Edilen Had :

Gelir Vergisi Kanununun 53. maddesinde, yıllık hasılatı 4 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin zirai kazançlarının götürü gider usulüne göre tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Bakanlar Kurulu Kararları ile bu had çeşitli defalar artırılmış ve son olarak da 16.6.1989 tarih ve 89/14258 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 20 milyon liraya yükseltilmişti. Bu tutar, 3689 sayılı Kanunla 50 milyon lira olarak tespit edilmiştir. Bu çerçevede, 1990 yılındaki hasılatı 50 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin, götürü gider usulüne göre vergilendirilmelerine devam edilecektir.

Öte yandan, satış hasılatının tamamı üzerinden tevkif yoluyla gelir vergisi alınan Çiftçilerin, satış hasılat tutarlarına bakılmaksızın götürü gider usulünde vergilendirilmelerine devam edileceği tabiidir.(*)

2. Göçmen ve Mülteci Muaflığına Ait Artırılarak Yeniden Tespit Edilen Tutar :

Gelir Vergisi Kanununun göçmen ve mülteci muaflığı ile ilgili 17. maddesinde, yıllık muafiyet tutarı 60.000 lira olarak hükme bağlanmıştır. Bu tutar, 1.1.1990. tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere, 27.12.1989 tarih ve 89/14913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yıllık 120.000 liraya yükseltilmişti. Dolayısıyla, 1990 yılına ait kazanç ve iratlara yıllık 120.000 liralık muafiyet tutarı uygulanacaktır. 3689 sayılı Kanunla söz konusu muafiyet tutarı, yıllık 600.000 lira olarak yeniden tespit edilmiştir. Bu tutar, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilecek kazanç ve iratlara uygulanacaktır.

Bu muafiyetten, kazanç ve ücretleri götürü usulde tespit edilen mükelleflerin de yararlanacağı tabiidir.

3. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Tutarı :

Gelir Vergisi Kanununun 21. maddesinde mesken olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen iratların yıllık 120.000 liralık kısmının vergiden müstesna tutulacağı hükme bağlanmıştır. Bu tutar, 1989 yılında elde edilecek iratlara uygulanmak üzere 89/14913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 600.000 liraya yükseltilmişti. 3689 sayılı Kanunla, 1990 yılında elde edilen gayrimenkul sermaye iratlarına da uygulanmak üzere, bu istisna tutarı, yıllık 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, gayrimenkul sermaye iradına ait istisnadan yararlanabilecek mükelleflerin, mesken olarak kiraya verdikleri gayrimenkullerden elde ettikleri gayrisafi kira gelirlerinin yıllık 1.000.000 liralık kısmı vergiden istisna edilecektir.

4. Bilirkişilere, Tanıklara ve Resmi Arabuluculara Ödenen Ücretlere Ait İstisna Tutarı :

Kanunun 24/3. maddesi ile bilirkişilere, tanıklara ve resmi arabuluculara, bu sıfatları dolayısıyla ödenen ve yıllık tutarı 360.000 lirayı aşmayan ücretler, gelir vergisinden istisna edilmiştir. Bu tutar, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilecek ücretlere uygulanmak üzere 500.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, bilirkişi, resmi arabulucu ve tanıkların 1990 yılında, bu sıfatları dolayısıyla elde ettikleri ücretlerin yıllık tutarının 360.000 lirayı aşması halinde, bu ücretlerin Gelir Vergisi Kanununun 95. maddesine göre yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, bilirkişilere ve resmi arabuluculara bu sıfatları dolayısıyla ödeme yapanlar, ödemenin yapıldığı yılı izleyen yılın Ocak ayında il defterdarlıklarına, yaptıkları ödemeleri (herhangi bir miktarla sınırlı olmaksızın) bildirmeye devam edeceklerdir.

5. Serbest Meslek Kazançlarında Götürü Gider Tutarı :

Gelir Vergisi Kanununun 68. maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler belirtilmiştir. Aynı maddenin 10 numaralı bendinde ise serbest meslek erbabının, işle ilgili şehir içi nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerine karşılık 20.000 liralık tutarı belgesiz olarak gider yazma imkanı sağlanmıştır. Maddedeki bu tutar, 1989 ve müteakip yıllarda dikkate alınmak üzere 89/14913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 60.000 lira olarak tespit edilmiştir. 3689 sayılı Kanunla da bu miktar, 1990 yılı kazancına da uygulanmak üzere yıllık 90.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu durumda, serbest meslek erbabı, 1990 yılına ait kazançlarının tespitinde, sözü edilen giderlere karşılık olmak üzere, yıllık 90.000 liralık tutarı herhangi bir belgeye bağlı olmaksızın gider olarak kayıt edebileceklerdir

6. Değer Artışı Kazançlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80. maddesinde, maddenin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentleri kapsamına giren kazançların yıllık 100.000 liralık kısmının vergiden istisna edileceği belirtilmiştir. Sözü edilen istisna tutarı, 3689 sayılı Kanunla yıllık 200.000 liraya yükseltilmiştir. Bu tutarlar, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilen kazançların tespitinde dikkate alınacaktır.

7. Gelirin Toplanması ve İhtiyari Toplama ve Beyanla İlgili Hadler :

Gelir Vergisi Kanununun 86. maddesinde, gelirin hangi hallerde toplanmayacağı, 87. maddesinde ise gelirin toplanmasının hangi hallerde ihtiyari olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu maddelerde, gelirin toplanmaması, ihtiyarı toplama ve beyan ile ilgili hadler, 9 milyon lira olarak tespit edilmişti. Sözü edilen 9 milyon liralık hadler, 1990 yılı gelirlerine uygulanmak üzere, 89/14913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 24 milyon liraya yükseltilmiştir. 1990 yılına ait olup, 1991 yılında beyan edilecek gelirler için 24 milyon liralık hadler dikkate alınacaktır. Bu hadler, 3689 sayılı Kanunla, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 36 milyon liraya yükseltilmiştir. Dolayısıyla, 1991 yılına ait olup, 1992 yılı Mart ayında beyan edilecek gelirlere yeni hadler uygulanacaktır.

8. Ortalama Kâr Haddine Ait Had :

Gelir Vergisi Kanununun 111. maddesinde, mükelleflerin beyan ettikleri kazançların, ortalama kâr haddi esasına göre belirlenen kazançtan 10.000 liradan daha fazla tutarda bir düşüklük göstermesi halinde, mükelleflerden bu düşüklüğün izahı istenilmektedir. Bu tutar, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere 100.000 liraya çıkartılmıştır.

9. Asgari Zirai Kazanç Esasına Ait Had :

Gelir Vergisi Kanununun 112. maddesinde, mükelleflerin beyan ettikleri zirai kazançların, asgari zirai kazanç esasına göre belirlenen kazançtan 10.000 liradan daha fazla tutarda bir düşüklük göstermesi halinde, mükelleflerden bu düşüklüğün izahı istenilmektedir. Bu tutar, 1 Ocak 1991 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere 100.000 liraya çıkartılmıştır.

B _ GÖTÜRÜ USULE TABİ OLMAYA İLİŞKİN HADLERDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELER :

1. Götürülüğün Genel Şartlarına Ait Hadler :

Gelir Vergisi Kanununun götürülüğün genel şartlarını belirleyen 47. maddesinde, faaliyetin ifa edildiği iş yerine ait emlak vergisi tarhına esas olan vergi değeri 700.000 lira, emlak vergisi tarhına esas olan vergi değerinin bilinmediği hallerde esas alınan kira bedeli de 48.000 lira olarak belirlenmiştir. Bu tutarlar, çeşitli defalar Bakanlar Kurulu Kararı ile artırılmış ve son olarak da 19.12.1986 tarih 86/11307 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile işyerinin vergi değeri 2.800.000 liraya, kira tutarı da 192.000 liraya yükseltilmişti. 3689 sayılı Kanunun 7. maddesiyle, Gelir Vergisi Kanununun 47. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendindeki işyerleri ile ilgili 700.000 liralık vergi değeri 7.000.000 liraya, 48.000 liralık yıllık kira tutarı da 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Bu nedenle, 1990 yılında kazançları götürü usulde vergilendirilen ticaret ve sanat erbabının işyerlerinin emlâk vergisi tarhına esas olan vergi değerleri toplamı, 31.12.1990 tarihi itibariyle 7.000.000 lirayı aşmadığı takdirde, bu mükelleflerin götürü usule tabi olmanın, diğer şartlarını da taşımaları kaydıyla, Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 34. madde hükmü gereğince, 1991 yılında da götürü usulde vergilendirilmelerine devam edilecektir.

Bu uygulamada, öncelikli işyerlerinin emlak vergisi değeri esas alınacak, emlâk vergisi tarhına esas olan vergi değerinin bilinmediği hallerde ise, yıllık kira bedeli olan 1.000.000 liralık had dikkkate alınacaktır.

Öte yandan, Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 52. maddesinde belirtilen mahallerdeki sabit işyeri olarak kabul edilmesi gereken yerlerde, belediyelere işgaliye harcı ödeyerek devamlı olarak ticari faaliyette bulunan mükelleflerin ödedikleri işgaliye harcının kira olarak kabul edilip edilmeyeceği konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.

Açık sahalara, pazar yerlerine, yol kenarlarına ve benzeri yerlere İmar Kanunu hükümlerine göre yapılan geçici bina sayılan yerlerde ilgili belediyelere işgaliye harcı ödemek suretiyle ticari faaliyette bulunan mükelleflerin, belediyelere ödedikleri \"işgaliye harcı\", Gelir Vergisi Kanununun 47/2. maddesinin uygulanması bakımından \"işyeri kirası\" sayılacaktır.

Sözü edilen yerler için ayrıca kira da ödenmekte ise işgaliye harcı ile kira bedelinin topluca dikkate alınacağı tabiidir.(*)

Diğer taraftan, sözü edilen yerler için ilgili belediyelerce emlak vergisi beyannamesi verilmiş ise, mükelleflerin işgal ettiği yerlere ait öncelikle emlak vergisi değeri esas alınacak ve kira bedeli dikkate alınmayacaktır. Öte yandan, emlak vergisi beyannamesinin gayrimenkulün tamamı için verilmesi halinde, gayrimenkulün tamamı için verilen emlak vergisi beyannamelerindeki vergi değerinden, mükellefin veya ortaklığın faaliyet gösterdiği bağımsız bölüme veya sınırlandırılmış alana isabet eden vergi değeri esas alınacaktır.

2. Götürü Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarına Ait Hadler:

3689 sayılı Kanunun 4. maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun götürü usulde vergiye tabi olmanın özel şartlarını belirleyen 48. maddesindeki yıllık alış, satış ve hasılat tutarları yeniden belirlenmiştir.

Buna göre, 48. maddenin;

1 numaralı bendinde yazılı 600.000 liralık had 15.000.000 liraya,

2 numaralı bendinde yazılı 720.000 liralık had 20.000.000 liraya,

3 numaralı bendinde yazılı 120.000 liralık had 5.000.000 liraya,

4 numaralı bendinde yazılı 450.000 liralık had 15.000.000 liraya,

5 numaralı bendinde yazılı 680.000 liralık had 20.000.000 liraya,

6 numaralı bendinde yazılı 600.000 liralık had 15.000.000 liraya,

7 numaralı bendinde yazılı 450.000 liralık had 15.000.000 liraya,

8 numaralı bendinde yazılı 120.000 liralık had 5.000.000 liraya,

9 numaralı bendinde yazılı 400.000 liralık had 10.000.000 liraya,

yükseltilmiştir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun özel şart gösterilmeyen işlerle uğraşanların, götürü usulden yararlanıp yararlanamayacaklarının 47. maddede yazılı genel şartlara göre tayin edileceğine ilişkin 49. maddesi, 3689 sayılı Kanunun 12. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Ayrıca, yine aynı Kanunun 4. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 48. maddesine 10 numaralı bent hükmü eklenmiştir. Bu hükme göre, Gelir Vergisi Kanununun.48. maddesinin 1 ila 9 numaralı bentlerinde özel şart gösterilen işler kapsamına girmeyen işleri yapanlar için de özel şart getirilmiştir. Buna göre, hizmet işletmelerine ait özel şart 48. maddenin 8 numaralı bendinde yazılı 5.000.000 liralık hasılat; diğer işleri yapanlar için de 48. maddenin 1 numaralı bendinde yazılı 15.000.000 liralık alış ve 2 numaralı bendinde yazılı 20.000.000 liralık satış haddi esasına bağlanmıştır.

Ayrıca, ötedenberi götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabının 1990 yılına ait yıllık alış, satış ve hasılat tutarları yukarıdaki miktarları aşmadığı ve götürü usule tabi olmanın diğer şartlarını da taşıdıkları takdirde, bu mükelleflerin Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 34. maddenin (b) fıkrası uyarınca, 1991 yılında da götürü usulde vergilendirilmelerine devam edilecektir.

Diğer taraftan, sigara, içki, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine nazaran bariz şekilde düşük olarak tesbit edilmiş bulunan emtia için, 136 seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen yıllık alış, satış ve hasılat tutarları, 48. maddede yeralan hadlerdeki yeni düzenleme dikkate alınarak, 31.12.1990 tarihi itibariyle geçerli olmak üzere Bakanlığımızca aşağıdaki miktarlarda yeniden tespit edilmiştir.


CETVEL:I


Ayrıca alım satım ölçüsü tayin olunan emtia:

_ Damga pulu ve kıymetli kağıtlar,

_ Şeker,

_ Milli piyango bileti ve hemen kazan,

_ Spor-toto ve spor-loto,

_ İçki (Bira ve şarap hariç),

_ İspirto,

_ Sigara-tütün,

_ Çay,

_ Akaryakıt (LPG hariç).


CETVEL : II

Münhasıran I No'lu cetvelde yazılı emtia alım-satımı ile uğraşanlar :


Emtianın Cinsi :
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yıllık Satış Ölçüsü (TL.)
Damga Pulu-Kıymetli Kağıt
75.000.000
80.000.000
Şeker
37.000.000
42.000.000
Milli Piyango bileti ve hemen kazan
37.000.000
42.000.000
Spor-toto ve spor-loto
40.000.000
45.000.000
İçki (Bira ve şarap hariç)
37.000.000
42.000.000
İspirto
50.000.000
55.000.000
Sigara-Tütün
42.000.000
47.000.000
Çay
42.000.000
47.000.000
Akaryakıt (LPG hariç)
100.000.000
105.000.000

Bu emtiaların alım satımı ile uğraşanlar hakkında götürülüğün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

C _ GÖTÜRÜ TİCARET VE SANAT ERBABI İLE GÖTÜRÜ SERBEST MESLEK ERBABININ 1991 YILINA AİT GELİR VERGİSİNİN TARHI SIRASINDA GÖZÖNÜNDE BULUNDURULACAK HUSUSLUR :

1. 1991 Yılında Uygulanacak Safi Kazanç Tutarları

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun, tarh zamanına ilişkin l09. maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendinde, götürü usulde tespit edilen ticari kazançlar iie serbest meslek kazançlarına ait verginin faaliyetin, icra olunduğu takvim yılının nisan ayı içinde tarh edilecei hükme bağlanmıştır.

3689 sayılı Kanunun 3. maddesinde, Gelir Vergisi Kanununun 46. maddesindeki safi kazanç tutarlarının, takvim yılı başında geçerli olan sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçilere uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının;

5. dereceye giren mükellefler için % 15'inden,

4. dereceye giren mükellefler için % 25'inden,

3. dereceye giren mükellefler için % 30'undan,

2. dereceye giren mükellefler için % 45'inden,

az olamayacağı belirtilmiş ve birinci dereceye giren mükellefler için bu tutarın % 70 olacağı hükme bağlanmıştır. Aynı maddede ayrıca, bu şekilde tespit edilen safi kazanç tutarlarının kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde % 50, kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40, öncelikli normal yörelerde ise % 25 oranında indirilerek uygulanacağı belirtilmiştir.

Maddede ayrıca, götürü safi kazanç tutarlarının tespitinde 10.000 liraya kadar olan tutarların dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hükümler ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için 1 Ocak 1991 tarihinde geçerli olan yıllık (414.000 x 12=) 4.968.000 liralık asgari ücret de dikkate alınmak suretiyle hesaplanan safi kazanç tutarları aşağıda gösterilmiştir. Bu tutarların hesaplanmasında 10.000 liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmamıştır.

DERECELER
 
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL)
 
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL)
 
Öncelikli Normal Yörelerde (TL)
 
Normal Yörelerde (TL)
5.derece karşılığı 
370.000
 
440.000
 
550.000
 
740.000
4.derece karşılığı 
620.000
 
740.000
 
930.000
 
1.240.000
3.derece karşılığı 
740.000
 
890.000
 
1.110.000
 
1.490.000
2.derece karşılığı 
1.110.000
 
1.340.000
 
1.670.000
 
2.230.000
1.derece karşılığı 
1.730.000
 
2.080.000
 
2.600.000
 
3.470.000

2. 1991 Yılında Uygulanacak Götürü Matrahlar:

Bilindiği üzere, 1990, 1991 ve 1992 yıllarında uygulanacak götürü matrahlar daha önce takdir komisyonlarınca takdir edilmişti. Bilahare 1991 yılı için bu matrahlar, 1989 yılında uygulanan safi kazanç tutarlarına göre 27.12.1989 tarih ve 89/14913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1990 yılına ait safi kazanç tutarlarında yapılan artışlar kadar artırılarak uygulanmıştı. 1990 yılında uygulanan götürü matrahlar, 1991 yılında da 3689 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 34/a maddesine göre 1990 yılına ait götürü safi kazanç tutarlarında, 3689 sayılı Kanunla yapılan artışlar oranında artırılarak uygulanacaktır.

Mükellef bazındaki yapılacak tarhiyat bakımından; götürü matrahların tespitinde, matrahın safi kazanç olmaması nedeniyle 10.000 liraya kadar olan tutarlar atılmayacak ve bu tutarlar da dikkate alınacaktır.

Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun 69. maddesinin son fıkrası gereğince, bu suretle bulunacak matrahın götürü usulde vergilendirilen serbest meslek erbabı için de geçerli olacağı tabiidir.

Buna göre, götürü usulde vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılına ait tarhiyatı sırasında bölgeler itibariyle aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

a) Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Götürü Matrahların Tespiti :

Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde faaliyette bulunan ve götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılı götürü matrahları, 1990 yılına ait götürü matrahların, aşağıda gösterilen oranlarla çarpılması suretiyle tespit edilecektir. Birinci dereceye giren mükelleflerde ise 1.730.000 liralık safi kazanç tutarı, matrah olarak dikkate alınacaktır.

_ Beşinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 102,77
_ Dördüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 112,72
_ Üçüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 101,36
_ İkinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 100.91
_ Birinci dereceye giren mükellefler için  1.730.000 lira.

ÖRNEK :

Kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunan Van İlinde berberlik yapan ve ötedenberi götürü usulde vergilendirilen mükellef (A)nın, 1990 yılına ait 3. derece karşılığı matrahı 900.000 liradır. Bu durumda, anılan mükellefin 1990 yılına ait matrahı, yüzde 101.36 oranı ile çarpılarak, 1991 yılına ait matrahı (900.000 x % 101.36=) 912.240 lira olarak bulunacaktır. Vergi bu matrah üzerinden hesaplanacaktır.

b) Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Götürü Matrahların Tespiti :

Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerde faaliyette bulunan ve götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılı götürü matrahları, 1990 yılına ait götürü matrahların, aşağıda gösterilen oranlarla çarpılması suretiyle tespit edilecektir. Birinci dereceye giren mükelleflerde ise 2.080.000 liralık safi kazanç tutarı matrah olarak dikkate alınacaktır.


_ Beşinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 102,32
_ Dördüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 113,84
_ Üçüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 102,29
_ İkinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 103.07
_ Birinci dereceye giren mükellefler için  2.080.000 lira.

ÖRNEK :

Kalkınmada ikinci derecede öncelikli yörelerden olan Sinop İlinde arzuhalcilik yapan ve ötedenberi götürü usulde vegilendirilen mükellef (B)'nin, 1990 yılına ait 2. derece karşılığı matrahı 1.500.000 liradır. Bu durumda, anılan mülkellefin 1990 yılına ait matrahı, yüzde 103.07 oranı ile çarpılarak 1991 yılına ait matrahı (1.500.000 x % 103.07 =) 1.546.050 olarak bulunacaktır.

c) Öncelikli Normal Yörelerde Uygulanacak Götürü Matrahların Tespiti :

Öncelikli normal yörelerde faaliyette bulunan ve götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılı matrahları, 1990 yılına ait götürü matrahların, aşağıda gösterilen oranlarla çarpılması suretiyle tespit edilecektir. Birinci dereceye giren mükelleflerde ise 2.600.000 liralık safi kazanç tutarı, matrah olarak dikkate alınacaktır.

_ Beşinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 110
_ Dördüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 124
_ Üçüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 111
_ İkinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 111.33
_ Birinci dereceye giren mükellefler için  2.600.000 lira.

ÖRNEK :

Öncelikli normal yörelerden olan Kırşehir İlinde tuhafiyecilik yapan ve ötedenberi götürü usulde vergilendirilen mükellef (C)'nin, 1990 yılına ait birinci derece karşılığı matrahı 2.250.000 liradır. Bu durumda anılan mükellefin 1991 yılına ait vergisi, 2.600.000 lira safi kazanç tutarı matrah olarak dikkate alınarak, bunun üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilecektir.

d) Normal Yörelerde Uygulanacak Götürü Matrahların Tespiti :

Normal yörelerde faaliyette bulunan ve götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılı matrahları, 1990 yılına ait götürü matrahların, aşağıda gösterilen oranlarla çarpılması suretiyle tespit edilecektir. Birinci dereceye giren mükelleflerde ise 3.470.000 liralık safi kazanç tutarı, matrah olarak dikkate alınacaktır.

_ Beşinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 148
_ Dördüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 165,33
_ Üçüncü dereceye giren mükellefler içinyüzde 149
_ İkinci dereceye giren mükellefler içinyüzde 149,66
_ Birinci dereceye giren mükellefler için  3.470.000 lira.

ÖRNEK :

Normal yörelerden olan Ankara İlinde ötedenberi götürü usulde vergiye tabi bulunan mükellef (D)'nin, 1990 yılına ait 4. derece karşılığı matrahı 900.000 liradır. Bu durumda, mükellefin 1990 yılına ait matrahı yüzde 165,33 oranı ile çarpılarak 1991 yılına ait matrahı (900.000 x % 165,33 =) 1.487.970 lira olarak bulunacaktır.

3. Götürü Usule Tabi Mükelleflerin, Girdikleri Derecelerin Matrahları, Bir Üst Dereceye Ait Safi Kazanç Tutarını Aşmayacaktır :

Götürü matrahların yukarıdaki esaslara göre hesaplanmasında bir alt derece için bulunan matrah, Gelir Vergisi Kanununun 3689 sayılı Kanunla değişik 46. maddesinde bir üst derece için belirtilen taban matrahı aştığı takdirde, aşan kısım dikkate alınmayacaktır.

ÖRNEK :

Normal yörelerden olan Tekirdağ İlinde faaliyette bulunan ve 4. dereceye intibak ettirilen bakkalların 1990 yılına ait matrahı 950.000 liradır. 4. derecedeki bakkalların 1990 yılına ait matrahının yüzde 165,33 oranı ile çarpımı sonucu bulunan 1.570.635 liralık matrah, bir üst derece olan 3. dereceye ait 1.490.000 liralık safi kazanç tutarını aştığından, 4. dereceye intibak ettirilen söz konusu bakkalların, 1991 yılına ait vergileri 1.490.000 lira matrah üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilecektir.

4. İlk Defa İşe Başlayan Mükelleflerde Safi Kazanç Tutarlarının Tespiti :

1991 yılında ilk defa işe başlayan ve götürü usulde vergiye tabi olan ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılına ait tarhiyatı yukarıdaki (2.) bölümde yer alan açıklamalara göre yapılacaktır.

5. Münhasıran Belediye Teşkilatı Bulunmayan Köylerde İşyeri Bulunan ve Bu Yerlerde Faaliyet Gösteren Mükelleflerin Safi Kazanç Tutarlarının Tespiti :

Münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir sahaları hariç) işyeri bulunan ve faaliyet gösteren ticaret ve serbest meslek erbabının, yukarıdaki esaslara göre vergi matrahlarının hesaplanmasında ayrıca 2/3 oranında indirim yapılacaktır.

Diğer taraftan, 1580 sayılı Belediye Kanununun 7. ve 12. maddelerine göre, yeni kurulan bir belediyeye ait kararname Resmi Gazetede yayımlanmakta ve kararnamenin uygulaması ise yayımı takip eden mali yıldan başlamaktadır.

Ancak, mali yılbaşından itibaren tüzel kişilik kazanacak olan belediyenin organları, 2972 sayılı Kanun hükümlerine göre, yapılacak mahalli idare seçimleri ile teşekkül edeceğinden, bu seçimler yapılıp organları teşekkül edinceye kadar, belediyeye düşen hak, yetki ve sorumluluklar yerine getirilememektedir.

Bu nedenle, belediye kurulmasına karar verilen ve henüz belediye teşkilatı bulunmayan yerlerde faaliyette bulunan götürü ticaret ve sanat erbabı ile serbest meslek erbabının 1991 yılı tarhiyatında 2/3 oranındaki indirimli matrah uygulamasına devam olunacaktır.

D _ ZiRAİ ÜRÜN BEDELLERİ ÜZERİNDEN YAPILAN VERGİ TEVKİFATININ, YILLIK BEYANNAME ÜZERİNDEN HESAPLANAN VERGİDEN MAHSUBU :

Zirai ürün bedelleri üzerinden yapılan vergi tevkifatının, yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilebilmesi için, tevkif suretiyle kesilen vergilerin vergi sorumlusu tarafından muhtasar beyanname ile beyan edilerek, ödenmiş olması şartı aranılmakta idi.

Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, vergi sorumlularınca yıllık beyanname veren çiftçilerin, muhtasar beyanname ile beyan edilerek ödenen zirai ürün bedelleri üzerinden kesilen vergilere ait ödeme makbuzlarını toplamakta güçlüklerle karşılaştıkları, vergi dairelerince de çiftçiler tarafından kendilerine ibraz edilen (vergi dairesi vezne) makbuzlarından veya makbuz örneklerinden, bu ödemelerin, zirai ürünlerle ilgili tevkifatlara ait olup olmadığını, mükellef bazında incelemeden tespit edemedikleri anlaşılmıştır.

Bu nedenle, yıllık beyanname ile beyan edilen zirai kazançlarla ilgili olup, tevkif suretiyle kesilen vergiler, yıllık, beyanname üzerinden zirai kazanca ait veya zirai kazançla birlikte diğer kazanç ve iratların da yıllık ge1ir vergisi beyannamesine dahil edilmesi halinde, toplam gelir vergisinden zirai kazanca isabet eden vergiden mahsup edilebilmesinde, tevkif suretiyle kesilen verginin, vergi dairesine yatırılmış olması şartı aranılmayacaktır. Ancak çiftçiler, kendilerinden yapılan vergi tevkifatı ile ilgili olarak, vergi sorumlusunun adı, soyadı veya unvanı, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası ile zirai ürün bedelleri ve bunlar üzerinden tevkif suretiyle kesilen vergiyi gösteren bir icmal tablosunu, yıllık beyannamelerine eklemek zorundadırlar. Bu uygulama 1991 yılı Mart ayında verilen yıllık gelir vergisi beyannameleri ile beyan edilen zirai kazançlar için de geçerli olacaktır.

Öte yandan, diğer kazanç ve iratlar üzerinden tevkif suretiyle ödenen vergilerin, yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden mahsubunda da aynı uygulamanın yapılacağı tabiidir.

Tebliğ olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

YÖRELER LİSTESİ
A _ BİRİNCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ İLLER :


1) ADIYAMAN6) BİTLİS11) MARDİN
2) AĞRI7) DİYARBAKIR12) MUŞ
3) BATMAN8) GÜMÜŞHANE13) SİİRT
4) BAYBURT9) HAKKARİ14) ŞIRNAK
5) BİNGÖL10) KARS15) TUNCELİ
  16) VAN


B _ İKİNCİ DERECEDE ÖNCELİKLİ İLLER :

1) AMASYA7) ERZURUM13) TOKAT
2) ARTVİN8) KASTAMONU14) ŞANLIURFA
3) ÇANKIRI9) MALATYA15) YOZGAT
4) ÇORUM10) KAHRAMANMARAŞ16) ZONGULDAK
5) ELAZIĞ11) SİNOPMerkez İlçe ve
6) ERZİNCAN12) SİVASÇaycuma İlçesi)


C _ ÖNCELİKLİ NORMAL YÖRELER :

1) AFYON7) KARAMAN13) ORDU
2) AKSARAY8) KIRIKKALE14) RİZE
3) BİLECİK (Organize Sanayi Bölgesi)9) KIRŞEHİR15) TRABZON
4) BURDUR10) KÜTAHYA16) UŞAK
5) ÇANAKKALE11) NEVŞEHİR17) ZONGULDAK (Merkez İlçe veÇaycuma Hariç)
6) GİRESUN12) NİĞDE 

D _ NORMAL İLLER :

1) ADANA10) EDİRNE19) KIRKLARELİ
2) ANKARA11) ESKİŞEHİR20) KOCAELİ
3) ANTALYA12) GAZİANTEP21) KONYA
4) AYDIN13) HATAY22) MANİSA
5) BALIKESİR14) ISPARTA23) MUĞLA
6) BİLECİK (Organize Sanayi Bölgesi Hariç)15) İÇEL24) SAKARYA
7) BOLU16) İSTANBUL25) SAMSUN
8) BURSA17) İZMİR26) TEKİRDAĞ
9) DENİZLİ18) KAYSERİ 
","resmiGazeteSayi":"20843","resmiGazeteTarih":"1991-04-12T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":7500,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.71499","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.71499","id":6814,"title":"174 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

30 Aralık 1993 günlü ve 21804 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3946 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun bazı maddeleri değiştirilmiş ve bazı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. Ayrıca, 31 aralık 1993 günlü ve 21805 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de bazı maktu had ve tutarlar yeniden tespit edilmiştir.

3946 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen vergi tarifesi ve yapılan değişikliklerden bazıları ile yeniden tespit edilen bazı maktu had ve tutarlar hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

Öte yandan, 8.12.1993 gün ve 21782 sayılı Resml Gazete'de yayımlanan 3917 sayılı Kanunla, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun bazı hükümleri değiştirilmiştir. 3917 sayılı Kanunla yapılan düzenlemelerden, SSK primlerinin vergi uygulamasında gider yazılması ile ilgili hususlar aşağıda açıklanmıştır.

A _ ÜCRETLERİN VERGİLENDİRİLMESİ İI.E İLGİLİ OLARAK YAPILAN DÜZENLEMELER:

1.Yeniden Tespit Edilen Özel İndirim Tutarları:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3689 sayılı Kanunla degişik 31 inci maddesinde, özel indirim tutarları günde (1.200), ayda (36 000), yılda (432.000) lira olarak hükme bağlanmıştır.

Aynı maddenin 3824 sayılı Kanunla değişik hükmünün verdiği yetkiye dayanılarak, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren uygulanacak özel indirim tutarları, günde (20.000), ayda (600.000), yılda (7.200.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren ödenecek ücretlerin vergi matrahının tespitinde, özel indirim tutarları günde (20.000), ayda (600.000), yılda (7.200.000) lira uygulanacaktır.

2. Yeniden Düzenlenen Vergi Tarifesi:

3946 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yeralan vergi tarifesi değiştirilmiştir. Ayrıca, aynı kanunla kalkınmada öncelikli yörelerde çalışan ücretlilere uygulanmakta olan Gelir Vergisi Kanununun (3689 sayılı Kanunla eklenen) geçici 37 nci maddesindeki vergi tarifeleri de yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu değişiklikler, 1 Ocak 94'den itibaren yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

Buna göre 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren kalkınmada öncelikli yöreler de dahil olmak üzere Türkiye genelinde ücretlerin vergilendirilmesi ile bu tarihten sonra elde edilecek kazanç ve iratlara aşağıdaki vergi tarifesi uygulanacaktır.

Gelir vergisine tabi gelirler;















75.000.000 liraya kadar    % 25,
150.000.000 liranın75.000.000 lirası için, 
18.750.000
 lira, fazlası %30,
300.000.000 liranın150.000.000 lirası için, 
41.250.000
 lira, fazlası % 35,
600.000.000 liranın300.000.000 lirası için, 
93.750.000
 lira, fazlası %40,
1.200.000.000 liranın600.000.000 lirası için, 
213.750.000
 lira, fazlası%45,
2.400.000.000 liranın1.200.000.000 lirası için, 
483.750.000
 lira, fazlası 50,
2.400.000.000 liradan fazlası2.400.000.000 lirası için, 
1.083.750.000
 lira, fazlası %55,

nispetinde vergilendirilir.

Ancak, 1993 yılına ilişkin olup 1994 yılında beyan edilecek gelirlere, yukarıda yeralan vergi tarifesi uygulanmayacak, 92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen vergi tarifesi uygulanacaktır.

Öte yandan, ücretlerin vergilendirilmesi konusunda 10.3.1991 gün ve 20810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 166 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin 1 inci bölümünde gerekli açıklamalar yapılmıştır. Sözü edilen Tebliğde de belirtildiği üzere, hizmet erbabına çeşitli ödeme dönemleri itibariyle çeşitli adlar altında ücret ödemeleri yapıldığı gözönünde bulundurularak, vergilemede basitliğin sağlanabilmesi amacıyla hizmet erbabına takvim yılı başından itibaren her türlü ücret ödemelerinin vergi matrahına, vergi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece o dilime ait vergi oranı, aşması halinde ise aşan kısma sonra gelen dilime ait vergi oranı uygulanacaktır.

Diğer taraftan, işverenlerin ücret ödemelerine ilişkin olarak düzenleyecekleri ücret bordrolarında, hizmet erbabına o takvim yılı içinde daha önce yaptıklan ücret ödemelerinin vergi matrahları toplamını da göstermeleri zorunludur.

3. Uluslararası Sularda Çalışan Gemi Adamlarına Yapılan Ücret ödemelerinin Vergilendirilmesi:

Gelir Vergisi Kanununa 3946 sayılı Kanunla eklenen geçici 39 uncu maddenin 6 ncı fıkrasında, \"Tam mükellefiyete tabi kişilerin yanında çalışan gemi adamlarına, münhasıran uluslararası sularda geçen hizmetleri karşılığında ödenen ücretler, 1.1.1994-31.12.2000 tarihleri arasında gelir vergisinden müstesnadır. Bu ücretler üzerinden % 10 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılır. Bu istisnanın tevkif yoluyla ödenen gelir vergisine şumulü yoktur.

Bakanlar Kurulu % 10 oranını, % 25 oranına kadar artırmaya veya kanuni oranına kadar indirmeye yetkilidir.\" denilmiştir.

Bu hüküm, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Buna göre, gemi adamlarına münhasıran uluslararası sularda geçen hizmetleri karşılığı yapılan ücret ödemeleri üzerinden, 31.12.2000 tarihine kadar % 10 oranında vergi tevkifatı yapılacaktır. Tevkif yoluyla kesilen bu vergi nihai vergi olacak ve bu ücretlere vergi tarifesi uygulanmayacaktır.

4. Sporculara Ödenen Transfer Ücretleri İle Tiyatro Sanatçılarına Yapılan Ücret Ödemelerinin Vergilendirilmesi:

Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi, 3946 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve yeni düzenlemede, sporculara ödenen transfer ücretleri ile tiyatro sanatçılarına ödenen ücretlerin, diğer ücret ödemelerine göre farklı olarak (% 10 oranında) vergilendirilmesine imkan sağlayan hükme yer verilmemiştir.

Bu nedenle sözü edilen ücretler, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren % 10 oranında değil, yukarıda (Bu Tebliğin A/2 Bölümünde) belirtilen, vergi tarifesi esas alınarak vergilendirilecektir.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yer alan sporculara ödenen transfer ücretleri ile tiyatro sanatçılarına ödenen ücretlerin, yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmemesine ilişkin hükümler de 3946 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

Bu nedenle, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren elde edilecek sözü edilen ücretlerin yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilip edilmemesi konusunda, Gelir Vergisi Kanununun 3946 sayılı Kanunla değişik 85, 86 ve 87 nci maddeleri hükümleri uygulanacaktır.

Diğer taraftan, 1993 takvim yılı içinde sporcuların elde ettiği transfer ücretleri ile tiyatro sanatçılarının elde ettiği ücretler, yıllık beyanname ile beyan edilmeyecek veya verilecek beyannameye ücretler dahil edilmeyecektir.

Bu konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı 149 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin VII/A-1,2 bölümleri, 1.1.1994 tarihinden itibaren elde edilen ücret gelirleri için yürürlükten kaldırılmıştır.

5. Bilirkişilere, Tanıklara ve Resmi Arabuluculara Ödenen Ücretlere Ait İstisna Uygulaması:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 24/3 üncü maddesi ile bilirkişilere, tanıklara ve resmi arabuluculara, bu sıfatları dolayısıyla ödenen ve yıllık tutarı (92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen) 1.000.000._ lirayı aşmayan ücretler, gelir vergisinden istisna edilmişti.

Ancak, 3946 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin 2/b bendi ile bilirkişilere, tanıklara ve resmi arabuluculara bu sıfatları dolayısıyla ödenen ücretlere ilişkin istisna, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

Buna göre, bilirkişi, resmi arabulucu ve tanıklara bu sıfatları dolayısıyla, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren ödenecek ücretler üzerinden, yukarıda (Bu Tebliğin A/2 bölümünde) belirtilen vergi tarifesine göre, vergi tevkifatı yapılacaktır.

Bu nedenle, 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren elde edilen bu ücretlerin mutlak suretle yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmemektedir. Ancak, tevkif suretiyle vergilendirilen ücretlerin, bu arada bilirkişilere, resmi arabuluculara ve tanıklara ödenen ve tevkif suretiyle vergilendirilen ücretlerin yıllık beyannamede toplanmasına veya yıllık beyannameye ithalinin ihtiyari olmasına ilişkin, Gelir Vergisi Kanununun 3946 sayılı Kanunla değişik 86 ve 87 nci maddeleri hükümlerinin ayrıca dikkate alınacağı tabiidir.

Bu durumda, bilir kişilere, resmi arabuluculara ve tanıklara bu sıfatları dolayısıyla ödeme yapanlardan muhtasar beyanname vermek zorunda olanlar, yaptıkları ücret ödemelerinden tevkif ettikleri vergileri, ödemenin yapıldığı ayı izleyen ayın 20 nci günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecekler ve aynı süre içinde ödeyeceklerdir.

Diğer taraftan 147 ve 160 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yeralan bu ücret ödemelerinin Defterdarlıklara bildirim zorunluluğu 1 Ocak 1994 tarihinden itibaren kaldırılmıştır.

Öte yandan, tanıkların, bilirkişilerin, resmi arabulucuların 1993 takvim yılında elde ettikleri sözkonusu ücretlerin istisna tutarını aşan kısımları için 1994 yılı Mart ayında yıllık beyanname verecekleri tabiidir.

B _ BAZI MAKTU HAD VE TUTARLAR KONUSUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER:

Gelir Vergisi Kanununun maktu had ve tutarların artırılabilmesine ilişkin Bakanlar Kuruluna yetki veren mükerrer 123 üncü maddesi 3946 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 3946 sayılı Kanunla değişik mükerrer 123 üncü maddesinin 1 numaralı fıkrasında, \"Bu kanunun 13, 17, 21, 47, 53, 68, mükerrer 80, 111 ve 112 nci maddelerinde yeralan maktu had ve tutarlar, 1.1.1993 tarihi itibariyle geçerli olan had ve tutarlarına yükseltilmiştir.\" denilmiş ve 3946 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile de bu değişikliğin 31.12.1993 tarihinde yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununda yeralan maktu had ve tutarların 1 Ocak 1993 tarihi itibariyle geçerli olanları, 92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilmişti. Bu tutarlar, kanuni had ve tutar haline gelmiştir.

Ayrıca mükerrer 123 üncü maddenin verdiği yetki 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kullanılmış ve bazı maktu had ve tutarlar, yeniden tespit edilmiştir.

Buna göre, yeniden tespit edilen maktu had ve tutarlar aşağıda açıklanmıştır.

1. Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yıllık Satış Tutarı Ölçüsü ve Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Tutar:

a) Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yeniden Tespit Edilen Satış Tutarı Ölçüsü:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun küçük çiftçi muaflığına ilişkin 13 üncü maddesinde yeralan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 60 milyon lira olarak uygulanmakta olan yıllık satış tutarı ölçüsü, 3946 sayılı Kanunla kanuni had haline gelmiştir.

Bu tutar, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1993 takvim yılı hasılatında da uygulanmak üzere 100 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1993 yılı satış hasılatı 100 milyon lirayı aşmayan çiftçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla küçük çiftçi muaflığından yararlanacaklardır.

b) Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Yeniden Tespit Edilen Tutar:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun zirai kazancın götürü gider usulüne göre tespitine ilişkin 53 üncü maddesinde yeralan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 120 milyon lira olarak uygulanmakta olan hasılat tutarı, 3946 sayılı Kanunla kanuni had haline gelmiştir.

Bu tutar, 93/5346 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 1993 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 200 milyon liraya yükseltilmiştir.

Bu nedenle, 1993 takvim yılı hasılatı 200 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin bu yıla ilişkin kazançları, götürü gider usulüne göre tespit edilecektir.(*)

2. Göçmen ve Mülteci Muaflığına İlişkin Tutar:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun göçmen ve mülteci muaflığına ilişkin değişik 17 nci maddesinde yeralan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 2.800.000._ lira olarak uygulanmakta olan yıllık muafiyet tutarı, 3946 sayılı Kanunla kanuni had haline gelmiştir.

Bu tutar, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, yıllık 4.500.000._ liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1.1.1994 tarihinden itibaren bu muafiyet tutarı uygulanacaktır.

3. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Tutarı:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yeralan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 3.600.000._ lira olarak uygulanmakta olan yıllık istisna tutarı, 3946 sayılı Kanunla kanuni had haline gelmiştir.

Bu tutar, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1993 takvim yılı iratlarına da uygulanmak üzere 6 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre mesken olarak kullanılan konutlardan 1993 yılında elde edilen kira gelirlerine bu istisna tutarı uygulanacaktır.

4. Götürü Usulde Vergilemeye İlişkin İşyeri Emlak Vergi Değeri ve Yıllık İşyeri Kira Tutarı:

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yeralan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle uygulanan 12 milyon liralık, götürü usulde vergilendirmeye ilişkin işyeri emlak vergi değeri, 3946 sayılı Kanunla, kanuni had haline getirilmiştir. Aynı bentte yeralan, işyeri emlak vergi değerinin belli olmaması halinde uygulanan yıllık kira tutarıda 3946 sayılı Kanunla 1.800.000._ lira olarak tespit edilmiştir.

Öte yandan, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 12 milyon liralık tutar 20 milyon liraya, 1.800.000._ liralık tutar da 3 milyon liraya yükseltilmiştir.

Yeniden belirlenen bu tutarlar, 1.1.1994 tarihinden itibaren uygulanacaktır.

5. Serbest Meslek Kazançlarında Götürü GiderTutarı:

Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler belirtilmiştir. Aynı maddenin değişik 10 numaralı bendinde ise serbest meslek erbabının, işle ilgili şehiriçi nakil vasıtaları ücetleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerine karşılık belgesiz olarak yazılacak olan ve 1 1.1993 tarihi itibariyle geçerli bulunan 300.000._ liralık gider tutarı, 3946 sayılı Kanunla, kanuni tutar haline getirilmiştir.

Bu tutar, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1993 takvim yılına ait kazançların tespitinde dikkate alınmak üzere 500.000._ liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1993 yılına ilişkin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak 500.000._ liralık tutar dikkate alınacaktır.

6. Değer Artışı Kazançlarında İstisna:

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının değişik 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı olan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 500.000'er lira olarak uygulanan istisna tutarlarının her biri, 3946 sayılı Kanunla kanuni tutar haline getirilmiştir.

Bu istisna tutarları, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 1994 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 800.000'er liraya yükseltilmiştir.

7. Ortalama Kar Haddi İle Asgari Zirai Kazanç Esasına İlişkin İzah Uygulamasına Ait Tutarlar:

Gelir Vergisi Kanununun 111 inci maddesinde yeralan Ortalama Kar Haddi ile 112 nci maddesinde yeralan asgari zirai kazanç esasında, mükelleflerin düşük kazanç beyan etmeleri halinde, izaha davet etmemeye ilişkin olan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle 300.000'er lira olarak uygulanmakta bulunan tutarlar, 3946 sayılı Kanunla, kanuni tutar haline getirilmiştir.

Bu tutarlar, 1994 yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 500.000'er liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1993 yılına ilişkin olup, 1994 yılında beyan edilecek kazançların, ortalama kâr haddi ve asgari zirai kazanç esasına göre bulunan kazançtan 300.000 - liradan daha az düşüklük göstermesi halinde, bu düşüklük için mükellefler izaha davet edilmeyecektir. 300.000._ liranın üzerinde bir fark bulunması halinde, bu düşüklük için mükelleflerin izaha davet edileceği tabiidir.

93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen 500.000'er liralık tutarlar, 1994 yılına ait olup 1995 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacaktır.

8. Arızi Kazançlarda İstisna:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yeralan 10.000 - liralık istisna tutarı, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 50.000._ liraya yükseltilmiştir.

9. Gelirlerin Toplanmamasına ve İhtiyari Toplama ve Beyana İlişkin Hadler:

3946 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yeralan toplama yapılmayan hallere ilişkin had ile ihtiyari toplama ve beyana ilişkin had, 1.1.1994 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere 225 milyon liraya yükseltilmiştir.

Ancak, 1993 yılına ilişkin olup 1994 yılında beyan edilecek gelirlere, 92/3892 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen 96 milyon liralık tutarlar uygulanacaktır.

C _ SSK PRİMLERİNİN GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN GİDER YAZILMASI:

8.12.1993 gün ve 21782 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3917 sayılı Kanunla 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun bazı hükümleri değiştirilmiştir.

506 sayılı Kanunun 3917 sayılı Kanunla değişik 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, \"İşveren, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden, bu kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Kuruma ödemeye mecburdur.\" denilmiş, aynı maddenin üçüncü fıkrasında da \"Kuruma ödenmeyen prim Gelir ve Kurumlar Vergisi uygulamasında gider yazılmaz.\" hükmü yer almıştır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 2 numaralı bendinde, ticari kazancın tespitinde, işverenlerce hizmet erbabı için ödenen SSK primlerini gider olarak indirileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükümlere göre SSK priminin gider olarak dikkate alınabilmesi için, bu primlerin Sosyal Sigortalar Kurumuna fiilen ödenmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle, sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın fiilen ödendiği tarihte gider yazılacaktır.

Ancak, 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi gereğince bir aya ait sigorta primleri ertesi ayın sonuna kadar ödenebileceğınden, Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin ertesi yılın Ocak ayı içinde ödenmesi durumunda bu primler Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilecektir.

Tebliğ olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

","resmiGazeteSayi":"21854","resmiGazeteTarih":"1994-02-19T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":8390,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.71299","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.71299","id":6809,"title":"179 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, \"Bu Kanunun mükerrer 13, 17, 21, Ek 2, 47, 53, 68, mükerrer 80, 82, 86, 87, 111 ve 112 nci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların her birini ayrı ayrı veya topluca 10 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.\" denilmiş, aynı maddenin 3 numaralı fıkrasında da, \"Bakanlar Kurulu 47, 86 ve 87 nci maddelerde yazılı hadler hariç olmak üzere, 2 nci fıkrada yazılı yetkilerini kullanmadığı takdirde, her bir takvim yılında uygulanacak maktu had ve tutarlar, önceki yılda uygulanan maktu had ve tutarlara bu yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle tespit edilir.\" hükmü yer almıştır.

Bu hükümlerin verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan ve 27.12.1994 gün ve 22154 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sözü edilen maddelerde yazılı maktu had ve tutarlar yeniden belirlenmiştir.

Ayrıca, yine mükerrer 123 üncü maddenin 4 numaralı fıkrasında, gelir vergisi tarifesinin, her bir takvim yılında uygulanacak gelir dilimlerinin önceki yılda uygulanan gelir dilimi tutarlarına bu yıla ait yeniden değerleme oranında artış yapılarak belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı bendinde, hayat standardı temel gösterge tutarlarının asgari ücret tutarının değiştirildiği yıllarda bu ücrete göre hesaplanacağı, ancak asgari ücrete göre hesaplanan tutarlardaki artışın, önceki yıla göre yeniden değerleme oranına göre hesaplanan tutarlardan düşük olması halinde, temel gösterge tutarlarında yeniden değerleme oranında artış yapılacağı hükmü yer almıştır.

94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen maktu had ve tutarlar ile yukarıda yer alan hükümlere göre yeniden değerleme oranında artan tutarlar aşağıda açıklanmıştır.

1. Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yıllık Satış Tutarı Ölçüsü ve Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Tutar :

a) Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yeniden Tespit Edilen Satış Tutarı Ölçüsü :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun küçük çiftçi muaflığına ilişkin 13 üncü maddesinde yer alan ve 100 milyon lira olarak uygulanmakta olan yıllık satış tutarı ölçüsü, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 200 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1994 yılı satış hasılatı 200 milyon lirayı aşmayan çiftçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla küçük çiftçi muaflığından yararlanacaklardır.

b) Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Yeniden Tespit Edilen Tutar :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun zirai kazancın götürü gider usulüne göre. tespitine ilişkin 53 üncü maddesinde yer alan ve 200 milyon lira olarak uygulanmakta olan hasılat tutarı, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 400 milyon liraya yükseltilmiştir.

Bu nedenle, 1994 takvim yılı hasılatı 400 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin bu yıla ilişkin kazançları, götürü gider usulüne göre tespit edilebilecektir.

2. Göçmen ve Mülteci Muaflığına İlişkin Tutar :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun göçmen ve mülteci muaflığına ilişkin değişik 17 nci maddesinde yer alan ve 4.500.000 lira olarak uygulanmakta olan yıllık muafiyet tutarı, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, yıllık 9 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1.1.1995 tarihinden itibaren bu muafiyet tutarı uygulanacaktır.

3. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Tutarı :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 6 milyon lira olarak uygulanmakta olan yıllık istisna tutarı, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılı iratlarına uygulanmak üzere 12 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, mesken olarak kullanılan binalardan 1994 yılında elde edilen kira gelirlerine bu istisna tutarı uygulanacaktır.

4. Yeniden Tespit Edilen Özel indirim Tutarları :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları; aynı maddenin verdiği yetkiye dayanılarak, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren günde (30 000), ayda (900.000), yılda (10.800.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren ödenecek ücretlerin vergi matrahının tespitinde, özel indirim tutarları günde (30.000), ayda (900.000), yılda (10.800.000) lira olarak uygulanacaktır.

5. Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinde yer alan; ticari ve sınai yatırımlara ait 3 milyar liralık tutar, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 6 milyar liraya, zirai yatırımlara ait 500 milyon liralık tutar da 1 milyar liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1.1.1995 tarihinden itibaren verilecek Yatırım Teşvik Belgelerinde bu tutarlar esas alınacaktır.

6. Götürü Usulde Vergilemeye İlişkin İşyeri Emlak Vergi Değeri ve Yıllık İşyeri Kira Tutarı:

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan ve 1.1.1993 tarihi itibariyle uygulanan 12 milyon liralık, götürü usulde vergilendirmeye ilişkin işyeri emlak vergi değeri, 3946 sayılı Kanunla, kanuni had haline getirilmiştir. Aynı bentte yer alan, işyeri emlak vergi değerinin belli olmaması halinde uygulanan yıllık kira tutarı da 3946 sayılı Kanunla 1.800.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Öte yandan, 93/5146 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile de 12 milyon liralık tutar 20 milyon liraya, 1.800.000 liralık tutar da 3 milyon liraya yükseltilmişti.

Ancak bu tutarlar, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile işyerine ait emlak vergi değeri için 40 milyon liraya, işyerinin kira tutarı da 6 milyon liraya yükseltilmiştir. Yeni hadler, 31.12.1994 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Buna göre, 1994 takvim yılı sonu itibariyle işyerlerinin emlak vergisi değeri 40 milyon lirayı, işyeri emlak vergi değerinin belli olmaması halinde uygulanan yıllık kira tutarı da 6 milyon lirayı aşmayan götürü usule tabi mükelleflerin, diğer şartları da taşımaları kaydıyla bu usulde vergilendirilmelerine devam edilecektir.

7. Serbest Meslek Kazançlarında Götürü Gider Tutarı :

Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler belirtilmiştir. Aynı maddenin değişik 10 numaralı bendinde ise serbest meslek erbabının, işle ilgili şehir içi nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerine karşılık belgesiz olarak yazılacak olan ve 500.000 lira olarak uygulanan gider tutarı, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1994 takvim yılına ait kazançların tespitinde dikkate alınmak üzere 1.000.000 liraya yükseltilmiştir. .

Buna göre, 1994 yılına ilişkin serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak 1.000.000 liralık tutar dikkate alınacaktır.

8. Değer Artışı Kazançlarında İstisna :

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı olan ve 800.000'er lira olarak uygulanan istisna tutarlarının her biri, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1995 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 1.600.000'er liraya yükseltilmiştir.

9. Arızi Kazançlarda İstisna :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan 50.000 liralık istisna tutarı, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1995 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 100.000 liraya yükseltilmiştir.

10. Gelirlerin Toplanması ve İhtiyari Toplama ve Beyana İlişkin Hadler :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yer alan toplama yapılmayan hallere ilişkin had ile ihtiyari toplama ve beyana ilişkin 225 milyon liralık hadler, 1.1.1995 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 450 milyon liraya yükseltilmiştir.

Ancak, 1994 yılına ilişkin olup 1995 yılında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yer alan 225 milyon liralık tutarlar uygulanacaktır.

11. Gelir Vergisi Tarifesi :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maaddesini 4 numaralı fıkrasına göre, 1994 takvim yılında uygulanan vergi tarifesinın gelir dilimi tutarları, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, 233 Sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen 1994 yılına ait yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle aşağıdaki şekilde yeniden hesaplanmıştır. Vergi tarifesinin gelir dilimlerinin tespitinde, mükerrer 123 üncü maddenin 5 numaralı fıkrası uyarınca, 10 milyon liraya kadar olan tutarlar nazara alınmamıştır.

1995 takvim yılına ait gelirler;

150.000.000 liraya kadar......................................................................................%25

310.000.000 liranın 150.000.000 lirası için 37.500.000 1ira, fazlası......................%30

620.000.000 liranın 310.000.000 lirası için 85.500.000 lira, fazlası.......................%35

1.240.000.000 liranın 620.000.000 lirası için 194.000.000 lira, fazlası..................%40

2.490.000.000 liranın l.240.000.000 lirası için 442.000.000 lira, fazlası................%45

4.980.000.000 liranın 2.490.000.000 lirası için l.004.500.000 lira, fazlası.............%50

4.980.000.000 liradan fazlasının 4.980.000.000 lirası için 2.249.500.000 lira,

fazlası..................................................................................................................%55

nispetinde vergilendirilir.

Ancak, 1994 yılına ilişkin olup 1995 yılında beyan edilecek gelirlere, yukarıda yer alan vergi tarifesi uygulanmayacak, Gelir Vergisi Kanununun 3946 sayılı Kanunla değişik 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

Öte yandan, ücretlerin vergilendirilmesi konusunda 10.3.1991 gün ve 20810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 166 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin 1 inci bölümünde gerekli açıklamalar yapılmıştır. Sözü edilen tebliğde de belirtildiği üzere, hizmet erbabına çeşitli ödeme dönemleri itibariyle çeşitli adlar altında ücret ödemeleri yapıldığı gözönünde bulundurularak, vergilemede basitliğin sağlanabilmesi amacıyla hizmet erbabına takvim yılı başından itibaren her türlü ücret ödemelerinin vergi matrahına, vergi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece o dilime ait vergi oranı, aşması halinde ise aşan kısma sonra gelen dilime ait vergi oranı uygulanacaktır.

Diğer taraftan, işverenlerin ücret ödemelerine ilişkin olarak düzenleyecekleri ücret bordrolarında, hizmet erbabına o takvim yılı içinde daha önce yaptıkları ücret ödemelerinin vergi matrahları toplamını da göstermeleri zorunludur.

12. Ortalama Kar Haddi ve Asgari Gayrisafi Hasılat Esası ile Asgari Zirai Kazanç Esasına İlişkin İzah Uygulamasına Ait Tutarlar:

Gelir Vergisi Kanununun 111 inci maddesinde yer alan Ortalama Kar Haddi ve Asgari Gayrisafi Hasılat Esası ile 112 nci maddesinde yer alan Asgari Zirai Kazanç Esasında, mükelleflerin düşük kazanç beyan etmeleri halinde, izaha davet etmemeye ilişkin olan 500.000'er liralık tutarların her biri, 1995 yılı kazançlarına uygulanmak üzere, 94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1994 yılına ilişkin olup, 1995 yılında beyan edilecek kazançların, ortalama kar haddi ve asgari gayrisafi hasılat esası ile asgari zirai kazanç esasına göre bulunan kazançtan 500.000 liradan daha az düşüklük göstermesi halinde, bu düşüklük için mükellefler izaha davet edilmeyecektir. 500.000 liranın üzerinde bir fark bulunması halinde, bu düşüklük için mükelleflerin izaha davet edileceği tabiidir

94/6300 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen 1.000.000'ar liralık tutarlar, 1995 yılına ait olup 1996 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacaktır.

13. 1994 Yılına İlişkin Olup, 1995 Yılında Beyan Edilecek Kazançlara Uygulanacak Olan Hayat Standardı Temel ve İlave Gösterge Tutarları:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 2 nci fikrasının, (a) bendinde, \"Hayat standardı temel gösterge tutarı; faaliyetin yapıldığı takvim yılı sonunda geçerli olan ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının, birinci sınıf tacirler için 3,1 katı, ikinci sınıf tacirler için 1,8 katı, serbest meslek erbabı için de 2,8 katıdır.\" denilmiş, aynı fıkranın (d) bendinde de \"Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, birinci derecede öncelikli yörelerde % 50 oranında, ikinci derecede öncelikli yörelerde % 40 oranında indirilerek dikkate alınır.\" hükmü yer almıştır. Ayrıca, aynı fıkranın (e) bendinde, bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarlarının, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Geçici 35 inci maddenin 5 numaralı bendinde ise, \"Asgari ücret tutarının değiştirilmediği yıllarda esas alınacak temel göstergeleri tutarı, önceki yılda uygulanan temel göstergeler tutarına, faaliyetin yapıldığı yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında ilave yapılmak suretiyle tespit edilir.

Şu kadar ki, asgari ücret tutarının değiştirildiği yıllarda asgari ücrete göre hesaplanan temel göstergeler tutarının, yukarıda yazılı esasa göre yeniden değerleme oranı dikkate alınarak belirlenen temel gösterge tutarından daha düşük olması halinde, yukarıda yazılı esasa göre tespit edilen temel gösterge tutarları dikkate alınır.

Bu maddenin 2 numaralı fıkrasının (g) bendinde yazılı her bir yılda uygulanacak hayat standardı ilave göstergeler tutarları, temel göstergeler tutarında yapılan artışlar oranında artırılır.\" denilmiştir.

Diğer taraftan, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun 10.8.1994 tarih ve 22017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5.8.1994 gün ve 1994/1 sayılı Kararı ile 16 yaşından büyük olan ve sanayi kesiminde çalışan işçiler için asgari ücret, günlük 139.125 lira, aylık 4.173.750 lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

31.12.1994 tarihinde yürürlükte bulunan bu asgari ücretin yıllık brüt tutarı (4.173.750 x 12 =) 50.085.000 liradır. Asgari ücrette, 1994 yılı içinde yapılan artış oranı (4.173.750-2.497.500= 1.676.250/2.497.500=) % 67,11'dir. 1994 yılı için yeniden değerleme oranı ise Bakanlığımızca, 233 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile % 107,6 olarak ilan edilmiştir. Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı fıkrasına göre asgari ücretteki artış oranı, yeniden değerleme oranından daha düşük olduğu için, 1993 yılına ait kazançlara uygulanan hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarlarına 1994 takvim yılı için yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle bu tutarlar yeniden hesaplanmıştır.

Buna göre, 1994 yılına ait olup 1995 yılı Mart ayında beyan edilecek ticari ve mesleki kazançlara uygulanacak olan hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları, Gelir Vergisi Kanununun Geçici 35 inci maddesinin 5 numaralı fıkrasının son bendinde yer alan, 100.000 liraya kadar olan tutarların nazara alınmayacağı hükmü de dikkate alınarak aşağıda belirtilmiştir.

Ayrıca, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükelleflear için hesaplanan temel gösterge tutarları; kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreler kapsamında bulunan Diyarbakır Büyükşehir Belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 50, Erzurum Büyükşehir Belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için de % 40 indirimli olarak hesaplanarak aşağıda gösterilmiştir.

a) Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları :




















Mükellef Grupları
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
Diğer Yörelerde (TL.)
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Erzurum Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları
İçinde (TL.)
Altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlardan;
      
1 inci sınıf tacirler için
144.600.000
173.500.000
289.200.000
180.800.000
216.900.000
361.600.000
2 nci sınıf tacirler için
83.900.000
100.700.000
167.800.000
104.900.000
125.800.000
209.800.000
Yukarıdakiler dışında kalan;
      
1 inci sınıf tacirler için
96.400.000
115.700.000
192.800.000
120.500.000
144.600.000
241.000.000
Serbest meslek erbabı için
87.000.000
104.500.000
174.100.000
108.800.000
130.600.000
217.700.000
2 nci sınıf tacirler için
55.900.000
67.100.000
111.800.000
69.900.000
83.900.000
139.000.000

Öte yandan, Erzurum ve Diyarbakır İllerinin büyükşehir belediye sınırları dışında kalan yerlerinde faaliyette bulunan mükelleflere kalkınmada öncelikli yörelere ait temel gösterge tutarlarının uygulanacağı tabiidir.



b) Hayat Standardı İlave Gösterge Tutarları :
































Hayat Standardı İlave Göstergeleri
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde
Uygulancak

Tutarlar (TL)
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL.)
Diğer Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL)
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;
   
_ 1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda
12.100.000
14.500.000
24.200.000
_ 1601 (dahil) cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda
18.500.000
22.200.000
37.100.000
_ 1901 (dahil) cc'den fazla olanlarda
30.900.000
37.100.000
61.800.000
Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve benzerleri dahil) her biri için
12.100.000
14.500.000
24.200.000
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) her bir;
   
_ Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için
124.800.000
149.800.000
249.700.000
_ On beygir gücü üstünde mo-torlu diğer özel tekneler için
24.800.000
29.700.000
49.600.000
Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;
   
_ Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için
24.800.000
29.700.000
49.600.000
_ Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için
124.800.000
149.800.000
249.700.000
Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)
24.800.000
29.700.000
49.600.000
Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (Hac ve tedavi amacıyla yapılan yurtdışı seyahatleri hariç)
30.900.000
37.100.000
61.800.000


Erzurum ve Diyarbakır İllerinin merkez belediyeleri büşükşehir belediyeleri kapsamına alınmakla birlikte bu İller kalkınmada öncelikli yörelerde olduğundan, bu İllerin büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükelleflere de kalkınmada öncelikli yöreler için tespit edilen ilave gösterge tutarları uygulanacaktır.

Öte yandan, mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan, mülkiyeti bu kişilere ait olanların (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için, hayat standardı ilave gösterge tutarı olarak, binaların vergi değerinin % 5'inin (emsal kira bedelinin) yarısı dikkate alınacaktır.

Tebliğ olunur.

","resmiGazeteSayi":"22159","resmiGazeteTarih":"1995-01-02T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":8850,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.702982","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.702982","id":6788,"title":"200 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, \"Bu Kanunun 13, 17, 21, 23/8, ek 2, 47, 53, 68, mükerrer 80, 82, 86, 87, 111 ve 112 nci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların her birini ayrı ayrı veya topluca 10 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.\" denilmiş, aynı maddenin 3 numaralı fıkrasında da \"Bakanlar Kurulu, 47, 86 ve 87 nci maddeler de yazılı hadler hariç olmak üzere, 2 nci fıkrada yazılı, yetkilerini kullanmadığı takdirde, her bir takvim yılında uygulanacak maktu had ve tutarlar, önceki yılda uygulanan maktu had ve tutarlara bu yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artış yapılmak suretiyle tespit edilir.\" hükmü yer almıştır.

Bu hükümlerin ve anılan Kanunun 31 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31, ek 2, 86, 87, 103 ve mükerrer 111 inci maddelerinde yazılı maktu had ve tutarlar 29 Aralık 1996 tarih ve 22862 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile artırılmış, aynı Kanunun 13, 17, 21, 23/8, 53, 68/10, mükerrer 80 ve 112 nci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar da, yeniden değerleme oranında yeniden tespit edilmiştir. Ayrıca, 94 üncü maddede yazılı bazı tevkifat oranları, bu maddenin Bakanlar Kurulu'na verdiği yetkiye istinaden yeniden belirlenmiştir.

Diğer taraftan, yine aynı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesinin 4 numaralı fıkrasında, \"Bu Kanunun 103'üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin ilk gelir dilimi tutarını 10 katına kadar artırmaya ve tarifenin diğer gelir dilimlerini de ilk dilim tutarının katları şeklinde belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu yetki kullanılmadığı takdirde, tarifenin ilk dilim tutarı hakkında bu maddenin 3 numaralı fıkrası uygulanır ve tarifenin diğer gelir dilimlerinin tutarları ilk dilimin katları şeklinde yeniden düzenlenir. Vergi tarifesinin gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranlarını, her bir dilim için ayrı ayrı veya topluca on puana kadar artırmaya veya indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.\" denilmiştir.

Öte yandan, aynı Kanunun geçici 35 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendinde, \"Hayat standardı temel gösterge tutarı; faaliyetin yapıldığı takvim yılı sonunda geçerli olan ve 16 yaşından büyük sanayi kesiminde çalışan işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının, birinci sınıf tacirler için 3,1 katı, ikinci sınıf tacirler için 1,8 katı, serbest meslek erbabı için de 2,8 katıdır.\" denilmiş, aynı fıkranın (d) bendinde de \"Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarları; 3030 sayılı Kanun uyarınca büyükşehir belediyesi olan illerin, büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükellefler için % 25 oranında artırılarak, kalkınmada öncelikli yörelerde faaliyette bulunan mükelleflerde ise, birinci derecede öncelikli yörelerde % 50 oranında, ikinci derecede öncelikli yöreler de % 40 oranında indirilerek dikkate alınır.\" hükmü yer almıştır. Ayrıca, aynı fıkranın (e) bendinde, bu fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerinde yer alan temel gösterge tutarlarının, faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlar için % 50 oranında artırılarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Aynı maddenin 5 numaralı fıkrasında ise \"Asgari ücret tutarının değiştirilmediği yıllarda esas alınacak temel göstergeler tutarı, önceki yılda uygulanan temel göstergeler tutarına, faaliyetin yapıldığı yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında ilave yapılmak suretiyle tespit edilir.

Şu kadar ki, asgari ücret tutarının değiştirildiği yıllarda, asgari ücrete göre hesaplanan temel göstergeler tutarının, yukarıda yazılı esasa göre yeniden değerleme oranı dikkate alınarak belirlenen temel gösterge tutarından daha düşük olması halinde, yukarıda yazılı esasa göre tespit edilen temel gösterge tutarları dikkate alınır.

Bu maddenin 2 numaralı fıkrasının (g) bendinde yazılı, her bir yılda uygulanacak hayat standardı ilave gösterge tutarları, temel göstergeler tutarında yapılan artışlar oranında artırılır.\" hükmü yer almıştır.

Bu hükümler çerçevesinde, 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile arttırılan maktu had ve tutarlar ile yeniden değerleme oranı (% 72.8) dikkate alınarak hesaplanan maktu had ve tutarlar ile 1996 takvim yılına ilişkin olup, 1997 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacak olan hayat standardı temel ve ilave göstergeler tutarları aşağıda açıklanmıştır.

A _ YENİDEN TESPİT EDİLEN MAKTU HAD VE TUTARLAR :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31, mükerrer 111 ve değişik mükerrer 123 üncü maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile artırılan veya yeniden değerleme oranında artan maktu had ve tutarlar ile vergi tarifesi aşağıda açıklanmıştır. Yeniden değerleme oranına göre hesaplanan maktu had ve tutarlarda 100 bin liraya kadar olan kesirler aynı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca dikkate alınmamıştır.

1. Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Yıllık Satış Tutarı Ölçüsü ve Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Tutar :

a) Küçük Çiftçi Muaflığına İlişkin Satış Tutarı Ölçüsü :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun küçük çiftçi muaflığına ilişkin 13 üncü maddesinde yer alan ve 500 milyon lira olarak uygulanmakta olan yıllık satış tutarı ölçüsü, yeniden değerleme oranında artırılarak 19 96 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 864 milyon liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1996 takvim yılındaki satış hasılatı 864 milyon lirayı aşmayan çiftçiler, diğer şartları da taşımaları kaydıyla küçük çiftçi muaflığından yararlanacaklar ve 1996 takvim yılına ilişkin olarak 1997 yılı Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyeceklerdir.

b) Çiftçilerde Götürü Gider Usulünde Vergilendirmeye İlişkin Hasılat Tutarı :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun zirai kazancın götürü gider usulüne göre tespitine ilişkin 53 üncü maddesinde yer alan ve bir milyar lira olarak uygulanmakta olan hasılat tutarı, yeniden değerleme oranında artırılarak 1996 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 1 milyar 728 milyon liraya yükseltilmiştir.

Bu nedenle, 1996 takvim yılı hasılatı 1 milyar 728 milyon lirayı aşmayan çiftçilerin, 1997 takvim yılına ait kazançları götürü gider, aşanların ise gerçek kazanç esasına göre (defter tutmak suretiyle) tespit edilecektir.(*)

2. Göçmen ve Mülteci Muaflığına İlişkin Tutar :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun göçmen ve mülteci muaflığına ilişkin 17 nci maddesinde yer alan ve yıllık 18 milyon lira olarak uygulanmakta olan muafiyet tutarı, yeniden değerleme oranında artırılarak 31 milyon 100 bin liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren bu muafiyet tutarı uygulanacaktır.

3. Gayrimenkul Sermaye İratlarında İstisna Tutarı :

193 saylı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 24 milyon lira olarak uygulanmakta olan yıllık istisna tutarı, yeniden değerleme oranında artırılarak 41 milyon 400 bin liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, mesken olarak kullanılan binalardan 1996 yılında elde edilen kira gelirlerine bu istisna tutarı uygulanacaktır.

4. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan; işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan günlük 200 bin liralık yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, 1997 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak 300 bin liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde işverenlerce hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren günlük 300 bin lira olarak uygulanacaktır.

5. Yeniden Tespit Edilen Özel İndirim Tutarları :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları; 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren günde (105.000), ayda (3.150.000), yılda (37.800.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren ödenecek ücretlerin vergi matrahının tespitinde, özel indirim tutarları günde (105.000), ayda (3.150.000), yılda (37.800.000) lira olarak uygulanacaktır.

6. Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile ticari ve sınai yatırımlar için 12 milyar liradan 18 milyar liraya, zirai yatırımlar için de 2 milyar liradan 3 milyar liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren verilecek Yatırım Teşvik Belgelerinde bu tutarlar esas alınacaktır.

7. Serbest Meslek Kazançlarında Götürü Gider Tutarı :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesinde, serbest meslek kazancının tespitinde indirilecek giderler belirtilmiştir. Aynı maddenin değişik 10 numaralı bendinde ise serbest meslek erbabının, işle ilgili şehir içi nakil vasıtaları ücretleri ile posta, telgraf ve odabaşı ücreti gibi müteferrik giderlerine karşılık belgesiz olarak yazılacak olan ve 2 milyon lira olarak uygulanan götürü gider tutarı, yeniden değerleme oranında artırılarak 3 milyon 400 bin liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1996 yılına ilişkin serbest meslek kazancının tespitinde götürü gider olarak 3 milyon 400 bin liralık tutar dikkate alınacaktır.

8. Değer Artış Kazançlarında İstisna :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yazılı olan ve 3 milyon 200 bin'er lira olarak uygulanan istisna tutarlarının her biri, yeniden değerleme oranında artırılarak 1997 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 5 milyon 500 bin'er liraya yükseltilmiştir.

9. Gelirlerin Toplanması İle İhtiyari Toplama ve Beyana İlişkin Hadler :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yer alan toplama yapılmayan hallere ilişkin 900 milyon liralık had ile ihtiyari toplama ve beyana ilişkin 900 milyon liralık had, 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere, 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 milyar 500 milyon liraya yükseltilmiştir.
Ancak, 1996 takvim yılına ilişkin olup 1997 yılında beyan edilecek gelirlere, 95/7593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen 900 milyon liralık hadler uygulanacaktır.

10. Gelir Vergisi Tarifesi :

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, 1997 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, gelir dilimleri tutarları artırılmak suretiyle 96/8955 sayılı Bakanlar Kururlu Kararı ile aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

1997 takvim yılına ilişkin gelir vergisine tabi gelirler;
500.000.000 liraya kadar .............................................................................% 25,
1.000.000.000 liranın 500.000.000 lirası için 125.000.000 lira, fazlası................% 30,
2.000.000.000 liranın 1.000.000.000 lirası için 275.000.000 lira, fazlası.............% 35,
4.000.000.000 liranın 2.000.000.000 lirası için 625.000.000 lira, fazlası.............% 40,
8.000.000.000 liranın 4.000.000.000 lirası için 1.425.000.000 lira, fazlası..........% 45,
16.000.000.000 liranın 8.000.000.000 lirası için 3.225.000.000 lira, fazlası........% 50,
16.000.000.000 liradan fazlasının 16.000.000.000 lirası için 7.225.000.000 lira,
fazlası ..................................................................................................... % 55,

nispetinde vergilendirilir

Öte yandan, ücretlerin vergilendirilmesi, konusunda; 10.03.1991 gün ve 20810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 166 seri no.lu Gelir Vergisi Tebliğinin l inci Bölümünde gerekli açıklamalar yapılmıştır. Sözü edilen Tebliğde de belirtildiği üzere; hizmet erbabına çeşitli ödeme dönemleri itibariyle çeşitli adlar altında ücret ödemeleri yapıldığı gözönünde bulundurularak, vergilemede basitliğin sağlanabilmesi amacıyla; hizmet erbabına takvim yılı başından itibaren her türlü ücret ödemelerinin vergi matrahına vergi tarifesinin aynı gelir dilimi içinde kaldığı sürece vergi dilime ait vergi oranı, aşması halinde ise aşan kısma sonra gelen dilime ait vergi oranı uygulanacaktır:

İşverenlerin ücret ödemelerine ilişkin olarak düzenleyecekleri ücret, bordrolarında, hizmet erbabına o takvim yılı içinde daha önce yaptıkları ücret ödemelerinin vergi matrahları toplamını da göstermeleri zorunludur.

Diğer taraftan, 1996 takvim yılına ilişkin olup 1997 yılında beyan edilecek gelirlere; yukarıda yer alan vergi tarifesi uygulanmayacak ve 11.01.1996 tarih ve 22520 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 190 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan vergi tarifesi uygulanacaktır.

11. Talih Oyunları Salon İşletmeciliğinden Elde Edilen Kazançlardaki Asgari Vergiye İlişkin Tutarlar:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 111 inci maddesinde yer alan, talih oyunları salon işletmeciliği faaliyetinde bulunan ticari kazanç sahibi gelir vergisi mükelleflerine ait asgari vergi tutarları, 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1997 takvim yılında uygulanmak üzere bir kat artırılarak yeniden tespit edilmiştir. Buna göre, talih oyunları salonlarında 1 Ocak 1997 tarihinden itibaren asgari vergi; salonlarda bulundurulan ilk 6 oyun masasının her biri için aylık 400 milyon lira, sonra gelen her oyun masası için ise 300 milyon lira ve ilk 60 oyun makinasının her biri için 40 milyon lira, sonra gelen her oyun makinası için de 30 milyon lira olarak uygulanacaktır

Öte yandan, bu vergi tutarlarının talih oyunları salon işletmeciliği faaliyetinde bulunan kurumlar vergisi mükellefleri için de dikkate alınacağı tabidir.

12. Asgari Zirai Kazanç Esasına İlişkin Tutar :

Gelir Vergisi Kanununun 112 nci maddesinde yer alan asgari zirai kazanç esasında, mükelleflerin düşük kazanç beyan etmeleri halinde, izaha davet etmemeye ilişkin olan 2 milyon liralık tutar, yeniden değerleme oranında artırılarak 1996 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 3 milyon 400 bin liraya yükseltilmiştir.

Buna göre, 1996 yılına ilişkin olup, 1997 yılında beyan edilecek kazançların, asgari zirai kazanç esasına göre bulunan kazançtan 3 milyon 400 bin liradan daha az düşüklük göstermesi halinde, bu düşüklük için mükellefler izaha davet edilmeyecektir. 3 milyon 400 bin liranın üzerinde bir fark bulunması halinde ise bu düşüklük için mükellefler izaha davet edileceklerdir.

Yeniden değerleme oranında artırılan 3 milyon 400 bin liralık tutar, 1996 yılına ait olup 1997 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacaktır.

B _ HAYAT STANDARDI ESASI :

1. 1996 Yılına İlişkin Olup, 1997 Yılında Beyan Edilecek Kazançlara Uygulanacak Olan Hayat Standardı Temel ve İlave Gösterge Tutarları :

a) Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları :

1996 takvim yılı sonunda geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarı dikkate alınarak hesaplanan hayat standardı temel gösterge tutarları, önceki yılda uygulanan temel gösterge tutarlarına 1996 yılına ait yeniden değerleme oranında ilave yapılmak suretiyle hesaplanan tutarlardan daha düşük olduğundan, 1996 yılına ilişkin olarak 1997 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacak temel gösterge tutarları, % 72.8 olan yeniden değerleme oranı dikkate alınarak aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

Mükellef Grupları
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
 
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
 
Diğer Yörelerde (TL.)
 
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
 
Erzurum Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
 
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Altın imalatı ve/veya altın ticareti ile uğraşanlardan;           
1 inci sınıf tacirler için
498.300.000
 
598.000.000
 
996.800.000
 
622.900.000
 
747.700.000
 
1.246.000.000
2 nci sınıf tacirler için
288.900.000
 
346.800.000
 
578.000.000
 
361.300.000
 
433.500.000
 
722.600.000
Yukarıdakiler dışında kalan;           
1 inci sınıf tacirler için
332.200.000
 
398.600.000
 
664.500.000
 
415.200.000
 
498.300.000
 
830.600.000
Serbest meslek erbabı için
299.900.000
 
359.900.000
 
600.100.000
 
374.900.000
 
449.900.000
 
750.100.000
2 nci sınıf tacirler için
192.600.000
 
231.200.000
 
385.300.000
 
240.800.000
 
288.900.000
 
481.700.000

Öte yandan, Erzurum ve Diyarbakır İllerinin büyükşehir belediye sınırları dışında kalan yerlerinde faaliyette bulunan mükelleflere kalkınmada öncelikli yörelere ait, diğer büyükşehir belediye sınırları dışında kalan yerlerde faaliyette bulunan mükelleflere ise diğer yörelere ait temel gösterge tutarlarının uygulanacağı tabiidir.

b) Hayat Standardı İlave Gösterge Tutarları :

1996 yılına ilişkin olup 1997 yılında beyan edilecek kazançlara uygulanacak ilave gösterge tutarları da temel gösterge tutarları artış oranında (% 72.8) artırılarak aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

Hayat Standardı İlave Göstergeleri
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde
Uygulancak
Tutarlar (TL)
 
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL.)
 
Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde ve Diğer Yörelerde Uygulanacak Tutarlar (TL)
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;     
1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda
41.600.000
 
49.900.000
 
83.200.000
1601 (dahil) cc'den 1900 cc'ye kadar olanlarda
63.900.000
 
76.700.000
 
127.800.000
1901 (dahil) cc'den fazla olanlarda
106.400.000
 
127.600.000
 
212.800.000
Mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan kiralanmış olanların (bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri ile tatil amacı ile gidilen otel, motel ve benzerleri dahil) her biri için
41.600.000
 
49.900.000
 
83.200.000
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) her bir;     
Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için
430.200.000
 
516.300.000
 
860.700.000
On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için
85.300.000
 
102.400.000
 
170.800.000
Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan;     
Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinin her biri için
85.300.000
 
102.400.000
 
170.800.000
Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için
430.200.000
 
516.300.000
 
860.700.000
Yarış atı yetiştirenlerde her bir yarış atı için (taylar dahil)
85.300.000
 
102.400.000
 
170.800.000
Turistik amaçlı yurt dışı seyahatlerde, seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (Hac ve tedavi amacıyla yapılan yurtdışı seyahatleri hariç)
106.400.000
 
127.600.000
 
212.800.000
Erzurum ve Diyarbakır İllerinin merkez belediyeleri büyükşehir belediyeleri kapsamına alınmakla birlikte bu İller kalkınmada öncelikli yörelerde bulunduğundan, bu İllerin büyükşehir belediye sınırları içinde faaliyette bulunan mükelleflere de kalkınmada öncelikli yöreler için tespit edilen ilave gösterge tutarları uygulanacaktır.

Öte yandan, mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan, mülkiyeti bu kişilere ait olanların (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için, hayat standardı ilave gösterge tutarı olarak, binaların vergi değerinin % 5'inin (emsal kira bedelinin) yarısı dikkate alınacaktır.

2. 11 ve Daha Yukarı Yaşta Olan Bir Taşıtla Münhasıran Nakliyecilik Yapan Mükelleflere Ait Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları :

Münhasıran bir taşıtla nakliyecilik faaliyetinde bulunan mükelleflerin 1996 yılına ilişkin olup, 1997 yılında beyan edecekleri kazançların belirlenmesinde esas alınacak temel gösterge tutarları da 1996 yılı için % 72.8 olan yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle aşağıdaki gibi tespit edilmiştir.

Mükellef Grubu Aracın Yaşı
Kalkınmada Birinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
 
Kalkınmada İkinci Derecede Öncelikli Yörelerde (TL.)
 
Diğer Yörelerde (TL.)
 
Diyarbakır Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
 
Erzurum Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
 
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
1. Sınıf Tacirlerde           
11-20 Yaşta Olan Taşıtlar İçin
249.100.000
 
298.900.000
 
498.300.000
 
311.300.000
 
373.700.000
 
622.900.000
20 Yaştan Yukarı Olan Taşıtlar İçin
166.600.000
 
199.200.000
 
332.200.000
 
207.500.000
 
249.100.000
 
415.200.000
2. Sınıf Tacirler de           
11-20 Yaşta Olan Taşıtlar İçin
144.400.000
 
173.300.000
 
288.900.000
 
180.500.000
 
216.600.000
 
361.300.000
20 Yaştan Yukarı Olan Taşıtlar İçin
96.200.000
 
115.600.000
 
192.600.000
 
120.400.000
 
144.400.000
 
240.800.000

C _ 96/8955 BAKANLAR KURULU KARARI İLE 193 SAYILI GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 94 ÜNCÜ MADDESİNDE YAPILAN DÜZENLEME :

Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 5 numaralı bendine (a) ve (c) alt bentlerinde yer alan kira ödemelerinde yapılacak vergi tevkifatı ile ilgili olarak yayımlanan 96/8955 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ;

a) 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığında yapılan ödemelerden % 20,

c) Kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden % 20,

oranında tevkifat yapılacaktır.

Aynı Kararname gereğince yeni tevkifat oranları, 01.01.1997 tarihinden sonra yapılacak kira ödemeleri ile ilgili olarak uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

(*) Güncelliği kalmamıştır.

","resmiGazeteSayi":"22684","resmiGazeteTarih":"1996-12-31T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":9960,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":781,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.690954","updated_at":"2025-05-22T11:57:14.566039","id":6761,"title":"228 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

Gelir Vergisi Kanununun 31 ve 103 üncü maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar aynı Kanunun 31 ve mükerrer 123 üncü maddelerinin verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulunca artırılmıştır.

Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8 ve ek 2 nci maddelerinde yer alan ve 1999 yılında uygulanan maktu had ve tutarlar ise aynı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesi hükmü uyarınca, 1/1/2000 tarihinden itibaren Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 1999 yılı için tespit edilen yeniden değerleme oranında (1) artırılarak uygulanacaktır.(2)

Yukarıda belirtilen maddelerde yer alan maktu had ve tutarlara ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 1999 yılında elde edilen mesken kira gelirleri için 420 milyon lira olarak uygulanan istisna tutarı, 2000 yılında elde edilen kira gelirleri için 630 milyon lira olarak uygulanacaktır.

2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan; işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan günlük 1.400.000 liralık yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, 1/1/2000 tarihinden itibaren 2.100.000 lira olarak uygulanacaktır.

3. Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları; 1/1/2000 tarihinden itibaren ticari ve sınai yatırımlar için 76 milyar, zirai yatırımlar için 15 milyar lira olarak uygulanacaktır.

4. Özel İndirim Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları 27.11.1999 tarih ve 99/13645 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (3) ile 1/1/2000 tarihinden itibaren uygulanmak üzere günde 625.000, ayda 18.750.000, yılda 225.000.000 lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van İllerinde günde 875.000, ayda 26.250.000, yılda 315.000.000 lira olarak uygulanacaktır.

5. Gelir Vergisi Tarifesi

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, 2000 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, gelir dilimleri tutarları artırılmak suretiyle 27/11/1999 tarih ve 99/13645 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden düzenlenmiştir.

Diğer yandan, 4444 sayılı Kanun(4) ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 57 nci madde hükmü uyarınca, 2000 yılı gelirlerinin (ücretler hariç) vergilendirilmesinde 103 üncü maddede yer alan tarifenin mükerrer 123 üncü maddeye göre belirlenen gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranları beş puan artırılmak suretiyle uygulanacaktır.

Buna göre, 2000 takvim yılına ilişkin gelir vergisine tabi ücretler,



2.500.000.000 liraya kadar ......................................................................................%15

6.250.000.000 liranın 2.500.000.000 lirası için 375.000.000 lira, fazlası ........................%20

12.500.000.000 liranın 6.250.000.000 lirası için 1.125.000.000 lira, fazlası.....................%25

31.250.000.000 liranın 12.500.000.000 lirası için 2.687.500.000. lira, fazlası..................%30

62.500.000.000 liranın 31.250.000.000 lirası için 8.312.500.000 lira, fazlası ..................%35

62.500.000.000 liradan fazlasının 62.500.000.000 lirası için 19.250.000.000 lira, fazlası..%40



oranında vergilendirilecektir.



2000 takvim yılına ilişkin ücret dışındaki gelir vergisine tabi gelirler ise,



2.500.000.000 liraya kadar .......................................................................................%20

6.250.000.000 liranın 2.500.000.000 lirası için 500.000.000 lira, fazlası .........................%25

12.500.000.000 liranın 6.250.000.000 lirası için 1.437.500.000 lira, fazlası......................%30

31.250.000.000 liranın 12.500.000.000 lirası için 3.312.500.000. lira, fazlası...................%35

62.500.000.000 liranın 31.250.000.000 lirası için 9.875.000.000 lira, fazlası ...................%40

62.500.000.000 liradan fazlasının 62.500.000.000 lirası için 22.375.000.000 lira, fazlası...%45

oranında vergilendirilecektir.

1999 takvim yılına ilişkin olup 2000 yılında beyan edilecek gelirlere, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarife uygulanacaktır. Ancak, 1999 yılı gelirleri için de (ücretler hariç) bu tarifenin gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranları, Gelir Vergisi Kanununun geçici 57 nci maddesi hükmü uyarınca, beş puan artırılmak suretiyle dikkate alınacaktır.

Tebliğ olunur.







(1) 1999 yılı için yeniden değerleme oranı %52.1 olarak tespit edilmiş ve konuya ilişkin 279 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği 18/11/1999 tarih ve 23880 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü madde hükmü uyarınca, yapılan hesaplamalarda maktu had ve tutarların %5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmamıştır.

(3) 30/11/1999 tarih ve 23892 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(4) 14/08/1999 tarih ve 23786 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"23908","resmiGazeteTarih":"1999-12-16T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":11470,"fileNames":[],"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.683413","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.683413","id":6751,"title":"238 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, Ek 2, 47, 48 ve 103 üncü maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, aynı Kanunun 31 ve mükerrer 123 üncü maddelerinin verdiği yetkiye istinaden Bakanlar Kurulu'nca artırılmıştır.

Yukarıda belirtilen maddelerde yer alan maktu had ve tutarlar ile basit usule tabi mükelleflerin belge düzeni ve kıyaslamada esas alınacak götürü safi kazanç tutarlarının belirlenmesine ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1.Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı



Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 2000 yılında elde edilen mesken kira gelirleri için 630 milyon lira olarak uygulanan istisna tutarı, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (1) ile 2001 yılında elde edilen kira gelirleri için 700 milyon lira olarak tespit edilmiştir.



2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı



Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan günlük 2.100.000 liralık yemek bedeline ilişkin istisna tutarı, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 2.350.000 lira olarak tespit edilmiştir.



3. Özel İndirim Tutarları



Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere günde (730.000), ayda (21.900.000), yılda (262.800.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.



Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van İllerinde günde (1.020.000), ayda (30.600.000), yılda (367.200.000) lira olarak tespit edilmiştir.



4.Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları



Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları; 1/1/2001 tarihinden itibaren ticari ve sınai yatırımlar için 120 milyar, zirai yatırımlar için 24 milyar lira olarak uygulanacaktır.



5. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar



Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı 1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, 30/11/2000 tarihli ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile büyükşehir belediye sınırları içinde 630 milyon liradan bir milyar liraya, diğer yerlerde 450 milyon liradan 720 milyon liraya yükseltilmiştir.





6. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler



Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 1/1/2001 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 30/11/2000 tarihli ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden tespit edilmiştir.



Buna göre;



- 1 numaralı bentte yer alan yıllık alım tutarı on beş milyar liraya, yıllık satış tutarı yirmi milyar liraya,



- 2 numaralı bentte yer alan gayri safi iş hasılatı tutarı yedi milyar beş yüz milyon liraya,



- 3 numaralı bentte yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı on beş milyar liraya,



yükseltilmiştir.



7. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler



Tekele tabi maddelerle, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak daha önce 230 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.



Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların 2001 yılında basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2000 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.




















Emtianın Cinsi
Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde
Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
D. Pulu_K. Kağıt
21.800.000.000
24.300.000.000
30.600.000.000
34.000.000.000
Şeker _Çay
16.900.000.000
21.800.000.000
20.400.000.000
26.700.000.000
Milli Piy. Bileti, Hemen Kazan, Spor-Toto _ Loto
16.900.000.000
21.800.000.000
20.400.000.000
26.700.000.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç)- İspirto_ Sigara_Tütün
16.900.000.000
21.800.000.000
20.400.000.000
26.700.000.000
Akaryakıt (LPG hariç)
24.300.000.000
27.900.000.000
34.000.000.000
38.800.000.000



Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki (2) hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.



8. Basit Usule Tabi Mükelleflerin Beyanları ile Karşılaştırılacak Götürü Safi Kazanç Tutarları



Gelir Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmüne göre, basit usule tabi mükelleflerin 2001 yılı sonuna kadar, ilgili vergilendirme dönemleri için beyan edecekleri safi kazanç tutarlarının, Gelir Vergisi Kanununun 4369 Sayılı Kanunla değişmeden önceki 46 ncı maddesine göre intibak ettirildikleri derecelerin bulundukları yöreler itibariyle belirlenen ve 1998 yılında uygulanan götürü safi kazanç tutarlarının, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında yeniden değerleme oranında artırılan tutarları aşması halinde; beyan edilen tutarlar yerine bu tutarlar vergilemeye esas alınır.



Bu hüküm uyarınca, basit usule tabi mükelleflerin 2000 yılı vergilendirme dönemi beyanları, 230 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde (3) belirlenen ve 1999 yılında uygulanan götürü safi kazanç tutarlarının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar ile karşılaştırılacaktır. 1999 yılında uygulanan götürü matrahların yeniden değerleme oranı olan % 56 (4) ile artırılması sonucu bulunan tutarlar yöreler ve götürülük dereceleri itibariyle aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Bu hesaplamalarda Gelir Vergisi Kanununun değişmeden önceki 46 ncı maddesi uyarınca, 100.000 liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmamıştır.










Derece
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
Diğer Yörelerde (TL.)
Diyarbakır, Erzurum ve Samsun Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde

(TL.)
3

2

1
252.000.000

504.300.000

756.600.000
504.300.000

1.008.800.000

1.513.200.000
302.400.000

605.200.000

1.008.800.000
605.200.000

1.210.700.000

2.018.000.000



Yukarıda belirtilen safi kazanç tutarları, 98/10885 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (5) uyarınca, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyeri bulunan ve faaliyet gösteren mükelleflere % 70 oranında indirimli olarak uygulanacaktır.



Buna göre, belediye ve belediyelerin mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde (yani köylerde) faaliyette bulunan ve işyeri olan mükelleflere uygulanacak safi kazanç tutarları aşağıdaki gibi olacaktır.








 

Derece
 

Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
 

Diğer Yörelerde (TL.)
 

3

2

1
 

75.300.000

151.000.000

226.800.000
 

151.000.000

302.400.000

453.800.000



Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmü uyarınca, 1.1.1999-31.12.2003 tarihleri arasındaki kazançlara uygulanmak üzere, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin anılan Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin birinci gelir diliminin yarısını aşmayan kazançları için beyanname verilmeyecektir. Bu nedenle, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükellefler 2000 yılı vergilendirme dönemi ile ilgili olarak beyanname vermeyeceklerdir.



9. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması



Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2001 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesindeki yetkiye istinaden uygun görülmüştür.



10.Gelir Vergisi Tarifesi



Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, 2001 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, gelir dilimleri tutarları artırılmak suretiyle, 30/11/2000 tarih ve 2000/1689 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden düzenlenmiştir.



Gelir Vergisi Kanununun geçici 57 nci maddesi hükmü uyarınca, 2001 yılı gelirlerinin (ücretler hariç) vergilendirilmesinde 103 üncü madde de yer alan tarifenin mükerrer 123 üncü maddeye göre belirlenen gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranlarının beş puan artırılmak suretiyle uygulanması gerekmektedir.



Buna göre, 2001 takvim yılına ilişkin gelir vergisine tabi ücretler,


















2.800.000.000 liraya kadar ...................................................................................%15
7.000.000.000 liranın 2.800.000.000 lirası için 420.000.000 lira, fazlası .................%20
14.000.000.000 liranın 7.000.000.000 lirası için 1.260.000.000 lira, fazlası ............%25
35.000.000.000 liranın 14.000.000.000 lirası için 3.010.000.000 lira, fazlası ..........%30
70.000.000.000 liranın 35.000.000.000 lirası için 9.310.000.000 lira, fazlası ..........%35
70.000.000.000 liradan fazlasının 70.000.000.000 lirası için 21.560.000.000 lira,  
fazlası ............................................................................................................%40



Oranında;



2001 takvim yılına ilişkin ücret dışındaki gelir vergisine tabi gelirler ise,


















2.800.000.000 liraya kadar ...................................................................................%20
7.000.000.000 liranın 2.800.000.000 lirası için 560.000.000 lira, fazlası .................%25
14.000.000.000 liranın 7.000.000.000 lirası için 1.610.000.000 lira, fazlası .............%30
35.000.000.000 liranın 14.000.000.000 lirası için 3.710.000.000 lira, fazlası ..........%35
70.000.000.000 liranın 35.000.000.000 lirası için 11.060.000.000 lira, fazlası ........%40
70.000.000.000 liradan fazlasının 70.000.000.000 lirası için 25.060.000.000 lira,  
fazlası ...................................................................................................................%45



Oranında vergilendirilecektir.



Tebliğ olunur.







(1) 8/12/2000 tarih ve 24254 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 5/2/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 30/12/1999 tarihli ve 23922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(4) 8/12/2000 tarihli ve 24254 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 288 seri no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

(5) 16/4/1998 tarihli ve 23315 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.









","resmiGazeteSayi":"24268","resmiGazeteTarih":"2000-12-22T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":11960,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.679403","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.679403","id":6745,"title":"244 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, Ek 2, 47, 48 ve 103 üncü maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları, basit usule tabi mükelleflerin beyanları ile karşılaştırılacak götürü safi kazanç tutarları ve belge düzeni ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1. Bakanlar Kurulu Kararı ile Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun 31 ve mükerrer 123 üncü maddesindeki yetkiye istinaden, aynı Kanunun 21, 23/8, 31 ve 103 üncü maddelerinde yazılı maktu had ve tutarlar 27/11/2001 tarih ve 2001/3398 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı(1) ile 1.1.2002 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yeniden tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 2001 yılında elde edilen mesken kira gelirleri için 700 milyon lira olarak uygulanan istisna tutarı, 2002 yılında elde edilen kira gelirleri için 950 milyon lira olarak tespit edilmiştir.

1.2.Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan YerlerdeYemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı olan günlük 2.350.000 lira, 1.1.2002 tarihinden itibaren uygulanmak üzere 4.500.000 lira olarak tespit edilmiştir.

1.3. Özel İndirim Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 1.1.2002 tarihinden itibaren uygulanmak üzere günde 1.000.000, ayda 30.000.000, yılda 360.000.000 lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van İlleri için günde 1.400.000, ayda 42.000.000, yılda 504.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

1.4. Gelir Vergisi Tarifesi

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, 2002 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere, gelir dilimleri tutarları artırılmak suretiyle yeniden düzenlenmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun geçici 57 nci maddesi hükmü uyarınca, 2002 yılı gelirlerinin (ücretler hariç) vergilendirilmesinde 103 üncü maddede yer alan tarifenin mükerrer 123 üncü maddeye göre belirlenen gelir dilimlerine karşılık gelen vergi oranlarının beş puan artırılmak suretiyle uygulanması gerekmektedir.

Buna göre, 2002 takvim yılına ilişkin gelir vergisine tabi ücretler,















3.800.000.000 liraya kadar ...................................................................................%15
9.500.000.000 liranın 3.800.000.000 lirası için 570.000.000 lira, fazlası .................%20
19.000.000.000 liranın 9.500.000.000 lirası için 1.710.000.000 lira, fazlası ............%25
47.500.000.000 liranın 19.000.000.000 lirası için 4.085.000.000 lira, fazlası ..........%30
95.000.000.000 liranın 47.500.000.000 lirası için 12.635.000.000 lira, fazlası ..........%35
95.000.000.000 liradan fazlasının 95.000.000.000 lirası için 29.260.000.000 lira,  
fazlası ............................................................................................................%40


Oranında;

2002 takvim yılına ilişkin ücret dışındaki gelir vergisine tabi gelirler ise,















3.800.000.000 liraya kadar ...................................................................................%20
9.500.000.000 liranın 3.800.000.000 lirası için 760.000.000 lira, fazlası .................%25
19.000.000.000 liranın 9.500.000.000 lirası için 2.185.000.000 lira, fazlası ............%30
47.500.000.000 liranın 19.000.000.000 lirası için 5.035.000.000 lira, fazlası ..........%35
95.000.000.000 liranın 47.500.000.000 lirası için 15.010.000.000 lira, fazlası ..........%40
95.000.000.000 liradan fazlasının 95.000.000.000 lirası için 34.010.000.000 lira,  
fazlası ............................................................................................................%45


Oranında vergilendirilecektir.

2. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, \"Bu Kanunun 21, 23/8, Ek 2, 47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz ...\" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, Gelir Vergisi Kanununun Ek 2, 47/2 ve 48 inci maddelerinde yazılı maktu had ve tutarların yeniden değerleme oranında artırılması gerekmektedir. Bu oran 301 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(2) ile % 53,2 olarak açıklanmış bulunmaktadır.

2.1.Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun Ek 2 nci maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları; 1/1/2002 tarihinden itibaren, ticari ve sınai yatırımlar için 180 milyar, zirai yatırımlar için 36 milyar lira olarak uygulanacaktır.

2.2.Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı 1.1.2002 tarihinden itibaren, büyükşehir belediye sınırları içinde 1.500.000.000 lira, diğer yerlerde 1.100.000.000 lira olarak uygulanacaktır.

2.3. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 1.1.2002 tarihinden itibaren,

- 1 numaralı bent için 22 milyar ve 30 milyar lira,

- 2 numaralı bent için 11 milyar lira,

- 3 numaralı bent için 22 milyar lira,

olarak uygulanacaktır.

2.4. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Tekele tabi maddelerle, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak daha önce 238 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği(3) ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanlar 2002 yılında basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31.12.2001 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.















Emtianın Cinsi
Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde
Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
D. Pulu_K. Kağıt
33.000.000.000
37.000.000.000
46.000.000.000
50.000.000.000
Şeker _Çay
25.000.000.000
33.000.000.000
30.000.000.000
40.000.000.000
Milli Piy. Bileti, Hemen Kazan, Spor-Toto _ Loto
25.000.000.000
33.000.000.000
30.000.000.000
40.000.000.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç)- İspirto_ Sigara_Tütün
25.000.000.000
33.000.000.000
30.000.000.000
40.000.000.000
Akaryakıt (LPG hariç)
37.000.000.000
42.000.000.000
50.000.000.000
59.000.000.000


Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

3. Basit Usule Tabi Mükelleflerin Beyanları ile Karşılaştırılacak Götürü Safi Kazanç Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmüne göre, basit usule tabi mükelleflerin 2001 yılı sonuna kadar, ilgili vergilendirme dönemleri için beyan edecekleri safi kazanç tutarlarının, Gelir Vergisi Kanununun 4369 sayılı Kanunla değişmeden önceki 46 ncı maddesine göre intibak ettirildikleri derecelerin bulundukları yöreler itibariyle belirlenen ve 1998 yılında uygulanan götürü safi kazanç tutarlarının, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında yeniden değerleme oranında artırılan tutarları aşması halinde; beyan edilen tutarlar yerine bu tutarlar vergilemeye esas alınır.

Bu hüküm uyarınca, basit usule tabi mükelleflerin 2001 vergilendirme dönemi beyanları, 238 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde açıklanan 2000 yılı götürü safi kazanç tutarlarının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak tutarlar ile karşılaştırılacaktır. 2000 yılına ait götürü safi kazanç tutarlarının yeniden değerleme oranında (% 53,2) artırılması sonucu bulunan tutarlar, yöreler ve götürülük dereceleri itibariyle aşağıda tablo halinde belirtilmiştir. Bu hesaplamalarda Gelir Vergisi Kanununun değişmeden önceki 46 ncı maddesi uyarınca, 100.000 liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmamıştır.





Derece
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
Diğer Yörelerde (TL.)
Diyarbakır, Erzurum ve Samsun Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde

(TL.)
3

2

1
386.000.000

772.500.000

1.159.100.000
772.500.000

1.545.400.000

2.318.200.000
463.200.000

927.100.000

1.545.400.000
927.100.000

1.854.700.000

3.091.500.000


Yukarıda belirtilen safi kazanç tutarları, 98/10885 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerde (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyeri bulunan ve faaliyet gösteren mükelleflere % 70 oranında indirimli olarak uygulanacaktır.

Buna göre, belediye ve belediyelerin mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerde (yani köylerde) faaliyette bulunan ve işyeri olan mükelleflere uygulanacak safi kazanç tutarları aşağıdaki gibi olacaktır.





 

Derece
 

Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
 

Diğer Yörelerde (TL.)
 

3

2

1
 

115.800.000

231.700.000

347.700.000
 

231.700.000

463.600.000

695.400.000


Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmü uyarınca, 1.1.1999-31.12.2003 tarihleri arasındaki kazançlara uygulanmak üzere, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükelleflerin anılan Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin birinci gelir diliminin yarısını aşmayan kazançları için beyanname verilmeyecektir. Bu nedenle, münhasıran belediye teşkilatı bulunmayan köylerdeki (belediyelerin mücavir alan sınırları hariç) işyerlerinde faaliyet gösteren ve basit usulde vergilendirilen mükellefler 2001 vergilendirme dönemi ile ilgili olarak beyanname vermeyeceklerdir.

4- Hayat Standardı Esasının Uygulamasında Dikkate Alınacak Temel ve İlave Gösterge Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun geçici 58 inci maddesinin 4 numaralı bendinde \"Hayat standardı temel ve ilave göstergeler tutarları, faaliyette bulunulan yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle tespit edilir. Bu şekilde hesaplanan tutarların % 5 ini aşmayan kesirleri dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen tutarları % 50 fazlasına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.\" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca hesaplanan ve 2001 yılına ilişkin olarak 2002 yılında beyan edilecek gelirlerin tespitinde dikkate alınacak hayat standardı temel ve ilave gösterge tutarları aşağıda yer almaktadır.

4.1. Gerçek Usulde Tespit Edilen Ticari Kazançlar ile Serbest Meslek Kazançlarının Beyanında Esas Alınacak Tutarlar

2001 yılına ilişkin olarak 2002 yılı Mart ayında beyan edilecek gerçek usulde tespit edilen ticari kazançlar ile serbest meslek kazançları için esas alınacak temel ve ilave gösterge tutarları, faaliyet türleri ve yöreler itibariyle aşağıda gösterilmiştir.

Hayat Standardı Temel Gösterge Tutarları

















Mükellef Grupları
 
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
Diğer Yörelerde (TL.)
Diyarbakır, Erzurum ve Samsun Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçinde (TL.)
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde (TL.)
Altın İmalatı ve/veya Altın Ticareti İle Uğraşan
Birinci Sınıf

Tacirler İçin
3.975.000.000
7.950.000.000
4.968.750.000
9.937.500.000
İkinci Sınıf

Tacirler İçin
2.250.000.000
4.500.000.000
2.812.500.000
5.625.000.000
11 ve Daha Yukarı Yaşta Olan Bir Taşıtla Münhasıran Nakliyecilik Yapan
Birinci Sınıf

Tacirler İçin
1.325.000.000
2.650.000.000
1.656.250.000
3.312.500.000
İkinci Sınıf

Tacirler İçin
750.000.000
1.500.000.000
937.500.000
1.875.000.000
Yukarıdakiler Dışında Kalan
Birinci Sınıf

Tacirler İçin
2.650.000.000
5.300.000.000
3.312.500.000
6.625.000.000
Serbest Meslek Erbabı İçin
2.450.000.000
4.900.000.000
3.062.500.000
6.125.000.000
İkinci Sınıf

Tacirler İçin
1.500.000.000
3.000.000.000
1.875.000.000
3.750.000.000


Hayat Standardı İlave Göstergeleri























Hayat Standardı İlave Göstergeleri
Kalkınmada Öncelikli Yörelerde (TL.)
Büyükşehir Dahil Diğer Yörelerde (TL.)
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait özel binek otomobillerinin her biri için (işletmelerinde kayıtlı olanlar dahil) silindir hacmi;1600 (dahil) cc'ye kadar olanlarda
340.000.000
680.000.000
1601 (dahil) cc'den 2000 (dahil) cc'ye kadar olanlarda
535.000.000
1.070.000.000
2001 (dahil) cc'den fazla olanlarda
900.000.000
1.800.000.000
Mülkiyeti mükellefin kendisi, eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait ve bunlar tarafından bizzat kullanılan birden fazla binalardan (Bağımsız bölümler, katlar, sayfiye ve dinlenme evleri dahil) her biri için;
Yıllık Emsal Kira Bedelinin % 25'i
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait (işletmeye kayıtlı olanlar dahil) her bir
Hava taşıtı, yat, kotra, sürat teknesi için
3.500.000.000
7.000.000.000
On beygir gücü üstünde motorlu diğer özel tekneler için
685.000.000
1.370.000.000
Özel hizmetlerde devamlı ve ücret karşılığı çalıştırılan
Şoför, mürebbiye, aşçı, hizmetçi, bahçıvan ve benzerlerinden her biri için
685.000.000
1.370.000.000
Kaptan, pilot ve benzerlerinin her biri için
3.500.000.000
7.000.000.000
Mükellefin kendisine, eşine, çocuklarına ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilere ait her bir yarış atı için (taylar dahil)
900.000.000
1.800.000.000
Turistik amaçlı yurtdışı seyahatlerde seyahate katılan mükellefin kendisi, eşi çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu diğer kişilerden her birinin her seyahati için (Hac ve tedavi amacıyla yapılan yurtdışı seyahatler hariç)
685.000.000
1.370.000.000


4.2. Basit Usulde Tespit Edilen Ticari Kazançların Beyanında Esas Alınacak Temel Gösterge Tutarları

2001 yılına ilişkin olarak 2002 yılında beyan edilecek basit usulde tespit edilen ticari kazançlar için uygulanacak olan temel gösterge tutarları aşağıda gösterilmiştir.















Mükellef Grupları





Kalkınmada Öncelikli Yörelerde

(TL.)
Diğer Yörelerde

(TL.)
Diyarbakır, Erzurum ve

Samsun Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde

(TL.)
Diğer Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde

(TL.)
11 ve Daha Yukarı Yaşta Olan Bir Taşıtla Münhasıran Nakliyecilik Yapan Mükellefler
1. DERECE
375.000.000
750.000.000
468.750.000
937.500.000
2. DERECE
247.500.000
495.000.000
309.375.000
618.750.000
3. DERECE
112.500.000
225.000.000
140.625.000
281.250.000
Yukarıdakilerin Dışında Kalanlar
1. DERECE
750.000.000
1.500.000.000
937.500.000
1.875.000.000
2. DERECE
495.000.000
990.000.000
618.750.000
1.237.500.000
3. DERECE
225.000.000
450.000.000
281.250.000
562.500.000


4.3- Basit Usulde Vergilendirilen Mükelleflerin 2001 Yılına İlişkin Kazançlarının Beyanı

Kazancı basit usulde tespit edilen ticari kazanç sahipleri zarar beyanı da dahil olmak üzere, bu faaliyetleri ile ilgili olarak beyan edecekleri kazançları, hayat standardı temel gösterge tutarından düşük olduğu takdirde, temel gösterge tutarı vergi tarhına esas kazanç tutarı olarak dikkate alınır.

Gelir Vergisi Kanununun geçici 44 üncü maddesi hükmü uyarınca, basit usulde vergilendirilen mükellefler 2001 yılında alış, satış ve hasılat tutarları ile elde ettikleri safi kazanç tutarları ne olursa olsun en fazla intibak ettirildikleri derecelere göre belirlenen safi kazançları üzerinden vergilendirilirler.

Bu durumda, beyan edilen safi kazanç tutarı;

- Hayat standardı temel gösterge tutarının altında ise hayat standardı temel gösterge tutarının,

- Hayat standardı temel gösterge tutarının üzerinde, ancak götürü safi kazanç tutarının altında ise beyanının,

- Götürü safi kazanç tutarının üzerinde ise götürü safi kazanç tutarının,

vergi tarhına esas alınması gerekmektedir.

5- Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği(4) ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2002 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesindeki yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

Tebliğ olunur.





(1) 27/12/2001 tarih ve 24623 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(2) 1/12/2001 tarih ve 24600 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(3) 22/12/2000 tarih ve 24268 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

(4) 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.









","resmiGazeteSayi":"24626(M)","resmiGazeteTarih":"2001-12-30T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":12500,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":781,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.679403","updated_at":"2025-05-22T12:00:01.236007","id":6743,"title":"246 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"
, Ek 2, 47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar ile basit usule tabi mükelleflerin belge düzeni ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1.Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, \"Bu Kanunun 21, 23/8, Ek 2, 47 ve 48 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.\" hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, Bakanlar Kurulunun yetkisini kullanmadığı, Gelir Vergisi Kanununun 21, Ek 2, 47 ve 48 inci maddelerinde yazılı olan ve 2003 yılında uygulanacak maktu had ve tutarlar 2002 yılına ilişkin yeniden değerleme oranı(1) (%59,0) dikkate alınarak aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan ve 2002 yılında elde edilen mesken kira gelirleri için 950.000.000 lira olarak uygulanan istisna tutarı, 2003 yılında elde edilen kira gelirleri için 1.500.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

1.2. Yatırım İndirimi Uygulamasında Esas Alınacak Asgari Yatırım Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun Ek 2 nci maddesinde yer alan teşvik belgeli yatırımlara ait en az yatırım tutarları; 01/01/2003 tarihinden itibaren ticari ve sınai yatırımlar için 280 milyar, zirai yatırımlar için 57 milyar lira olarak uygulanacaktır.

1.3. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 01/01/2003 tarihinden itibaren dikkate alınmak üzere yeniden değerleme oranında artmıştır. Buna göre; yıllık kira bedeli toplamı 01/01/2003 tarihinden itibaren, büyükşehir belediye sınırları içinde 2.300.000.000 lira, diğer yerlerde 1.700.000.000 lira olarak uygulanacaktır.

1.4.Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 01/01/2003 tarihinden itibaren dikkate alınmak üzere yeniden değerleme oranında artmıştır.

Buna göre;

- 1 numaralı bent için 34 milyar ve 47 milyar lira,
- 2 numaralı bent için 17 milyar lira,
- 3 numaralı bent için 34 milyar lira,

olarak uygulanacaktır.

1.5. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Tekele tabi maddelerle, damga pulu, milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak daha önce 244 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği(2) ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların 2003 yılında basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2002 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.


Emtianın CinsiBüyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan YerlerdeBüyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde
 
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)
Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
D. Pulu_K. Kağıt
50.000.000.000
58.000.000.000
70.000.000.000
79.000.000.000
Şeker _Çay
39.000.000.000
50.000.000.000
47.000.000.000
63.000.000.000
Milli Piy. Bileti, Hemen Kazan, Süper Toto vb.
39.000.000.000
50.000.000.000
47.000.000.000
63.000.000.000

İçki (Bira ve Şarap Hariç)- İspirto_ Sigara_Tütün
39.000.000.000
50.000.000.000
47.000.000.000
63.000.000.000
Akaryakıt (LPG hariç)
58.000.000.000
66.000.000.000
79.000.000.000
90.000.000.000

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki(3) hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

2-Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği(4) ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2003 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesindeki yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

Tebliğ olunur.


(1) 8/12/2002 tarih ve 24957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 310 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Teblii ile açıklanmıştır.
(2) 30/12/2001 tarih ve 24626 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
(3) 2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
(4) 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.



","resmiGazeteSayi":"24977","resmiGazeteTarih":"2002-12-28T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":12910,"fileNames":[],"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":781,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.672388","updated_at":"2025-05-22T12:01:19.812254","id":6729,"title":"259 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 103 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

1.Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 3 numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 103 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alıp, 2006 yılında uygulanan had ve tutarların 2006 yılı için %7,8 (yüzde yedi virgül sekiz) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında(1) arttırılması suretiyle belirlenen ve 2007 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2007 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 2.300 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2007 takvim yılında uygulanmak üzere 8,80 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2007 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 570 YTL, ikinci derece sakatlar için 280 YTL, üçüncü derece sakatlar için 140 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2007 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 3.700 YTL, diğer yerlerde 2.600 YTL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2007 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

Buna göre;

- 1 numaralı bent için 53.000 YTL ve 77.000 YTL,

- 2 numaralı bent için 26.000 YTL,

- 3 numaralı bent için 53.000 YTL ,

olarak uygulanacaktır.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Mükerrer 80 inci maddede yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2007 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 6.400 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2007 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 15.000 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2007 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 900 YTL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2007 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

7.500 YTL'ye kadar% 15
19.000 YTL'nin 7.500 YTL'si için 1.125 YTL, fazlası% 20
43.000 YTL'nin 19.000 YTL'si için 3.425 YTL, fazlası% 27
43.000 YTL'den fazlasının 43.000 YTL'si için 9.905 YTL, fazlası% 35

1.10. Ücretlilerde Vergi İndirimi Uygulamasında Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında esas alınan tarife 2007 takvim yılı harcamalarına uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

3.800 Yeni Türk Lirasına kadar %8'i

7.700 Yeni Türk Lirasının 3.800 Yeni Türk Lirası için %8'i, aşan kısmı için %6'sı

7.700 Yeni Türk Lirasından fazlasının, 7.700 Yeni Türk Lirası için %7'si, aşan kısmı için %4'ü.

2. Kâr Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2006 yılı için 41 ve 43 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirküleri ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2007 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2006 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.


Emtianın CinsiBüyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan YerlerdeBüyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)Yılık Satış Ölçüsü (TL.)Yıllık Alım Ölçüsü (TL.)Yılık Satış Ölçüsü (TL.)
Değerli Kağıt
80.000
90.000
110.000
129.000
Şeker -Çay
64.000
80.000
75.000
100.000
Milli Piy. Bileti, Hemen
Kazan, Süper Toto vb.
64.000
80.000
75.000
100.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç) - İspirto- Sigara-Tütün
64.000
80.000
75.000
100.000
Akaryakıt (LPG hariç)
90.000
105.000
129.000
140.000

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki(2) hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

3-Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği(3) ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2007 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

Tebliğ olunur.




(1) 28/11/2006 tarih ve 26360 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 363 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.
(2) 2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
(3) 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"26382","resmiGazeteTarih":"2006-12-26T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":15140,"fileNames":[],"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.669387","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.669387","id":6722,"title":"266 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

             193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar ile 2007 takvim yılında elde edilen bazı menkul sermaye iratlarının vergilendirilmesinde dikkate alınacak indirim oranı ve istisna tutarının tespiti ile indirim oranı uygulanarak beyan edilecek menkul sermaye iratları hakkında aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

             1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

             Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin 2 numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin 3 numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

             Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alıp, 2007 yılında uygulanan had ve tutarların 2007 yılı için % 7,2 (yüzde yedi virgül iki) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında[1] arttırılması suretiyle belirlenen ve 2008 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

             1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

             Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2008 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 2.400 YTL olarak tespit edilmiştir.

             1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek  Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

             Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2008 takvim yılında uygulanmak üzere  9,00 YTL olarak tespit edilmiştir.

             1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

             Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2008 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 600 YTL, ikinci derece sakatlar için 300 YTL, üçüncü derece sakatlar için 150 YTL olarak tespit edilmiştir.

             1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

             Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2008 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 3.900 YTL, diğer yerlerde 2.700 YTL olarak uygulanacaktır.

             1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

             Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2008 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

             Buna göre;

             - 1 numaralı bent için 56.000 YTL ve 80.000 YTL,

             - 2 numaralı bent için 27.000 YTL,

             - 3 numaralı bent için 56.000 YTL,

             olarak uygulanacaktır.

             1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

             Mükerrer 80 inci maddede yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2008 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 6.800 YTL olarak tespit edilmiştir.

             1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

             Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2008 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 16.000 YTL olarak tespit edilmiştir.

             1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

             Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2008 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 960 YTL olarak tespit edilmiştir.

             2. Kâr Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

             Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun  48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2007 yılı için 259 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği[2] ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

             Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2008 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2007 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (YTL.)

Yılık Satış Ölçüsü (YTL.)

Yıllık Alım Ölçüsü (YTL.)

Yılık Satış Ölçüsü (YTL.)

 

  Değerli Kağıt

 

85.000

 

96.000

 

117.000

 

138.000

 

  Şeker -Çay

 

68.000

 

85.000

 

80.000

 

107.000

  Milli Piy. Bileti, Hemen

  Kazan, Süper Toto   vb.

 

68.000

 

85.000

 

80.000

 

107.000

 İçki (Bira ve Şarap Hariç) -      İspirto- Sigara-Tütün

 

68.000

 

85.000

 

80.000

 

107.000

 

 Akaryakıt ( LPG hariç )

 

96.000

 

110.000

 

138.000

 

150.000

 

             Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki[3] hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

             3. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

             Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği[4] ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2008 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

             4. 2007 Takvim Yılında Elde Edilen Menkul Sermaye İratlarının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı

             Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 5, 6, 7, 12 ve 14 numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

             Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun Geçici 67 nci maddesinin 9 numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

             İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

             Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2007 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 7,2'dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise %19,11'dir.

             Buna göre, 2007 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı (% 7,2 / % 19,11 =) % 37,7 olmaktadır.

             4.1. İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

             Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla eklenen Geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş ve mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalar 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde de ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

             Bu çerçevede, Geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

             Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı fıkrası gereğince, Geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

             Bu kapsamda, 2007 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının 5 numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

             Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

             Ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için de indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

             4.2. 1/1/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması

             Gelir Vergisi Kanununun Geçici 59 uncu madde hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/7/2001-31/12/2005 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002 ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

             Bu hükme göre, 2007 yılında söz konusu gelirlere uygulanacak istisna tutarı; 2006 yılı istisna tutarı olan 191.089,20 YTL' nin 2006 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranında[5] artırılması sonucu (191.089,20 YTL)+(191.089,20 YTL x % 7,8 =) 205.994,16 YTL olmaktadır. İstisna kapsamına giren söz konusu kazançlar için yıllık beyanname verilmeyeceği gibi, diğer gelirler dolayısıyla verilecek yıllık beyannameye de bu kazançlar dahil edilmeyecektir.

             Tebliğ olunur.

_______________________

[1] 17/11/2007 tarih ve 26703 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 377 Seri No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

[2]  20/12/2006 tarih ve 26382 sayılı  Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

[3]  2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı  Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

[4]  6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

[5]  28/11/2006 tarih ve 26360 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 363 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"26740","resmiGazeteTarih":"2007-12-28T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":15800,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.667389","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.667389","id":6719,"title":"270 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ncı maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetten 2008 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı ve istisna uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır.

 Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve  86 ncı  maddelerinde yer alıp, 2008 yılında uygulanan had ve tutarların 2008 yılı için % 12 (yüzde oniki) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 arttırılması suretiyle belirlenen ve 2009 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2009 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 2.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere 10 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 670 TL, ikinci derece sakatlar için 330 TL, üçüncü derece sakatlar için 160 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 4.300 TL, diğer yerlerde 3.000 TL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2009 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

Buna göre;

- (1) numaralı bent için 60.000 TL ve 89.000 TL,

- (2) numaralı bent için 30.000 TL,

- (3) numaralı bent için 60.000 TL,

olarak uygulanacaktır.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Mükerrer 80 inci maddede yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 7.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 17.900 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2009 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.070 TL olarak tespit edilmiştir.

2. Kâr Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia  İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2008 yılı için 266 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2009 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2008 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

 

  Değerli Kağıt

 

95.000

 

        107.000

 

130.000

 

150.000

 

  Şeker -Çay

 

76.000

 

95.000

 

89.000

 

119.000

  Milli Piy. Bileti, Hemen

  Kazan, Süper Toto   vb.

 

76.000

 

95.000

 

89.000

 

119.000

 İçki (Bira ve Şarap Hariç) -

 İspirto- Sigara-Tütün

 

76.000

 

95.000

 

89.000

 

119.000

 

 Akaryakıt ( LPG hariç )

 

107.000

 

120.000

 

150.000

 

168.000

 

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3 hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

3. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın 31/12/2009 tarihine kadar devam etmesi, Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

4. 2008 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı İle İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2008 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 12'dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 18,48'dir.

Buna göre, 2008 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (% 12 / % 18,48 =) % 64,9 olmaktadır.

4.1. İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

 Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla eklenen geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş, mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalara 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Bu çerçevede, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı fıkrası gereğince, geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu kapsamda, 2008 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

 4.2. 01/01/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun geçici 59 uncu madde hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/7/2001-31/12/2005 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002 ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin istisna uygulaması 31/12/2007 tarihinde son bulduğundan, 1/1/2008 tarihinden itibaren bu kıymetlerin faiz gelirleri ile bu kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlarla ilgili olarak istisna uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

 

---------

1  20/11/2008 tarih ve 27060 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 387 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2  28/12/2007 tarih ve 26740 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

3  2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

4  6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"27089","resmiGazeteTarih":"2008-12-23T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":16300,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.666432","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.666432","id":6716,"title":"273 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 01/01/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetten 2009 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı ve istisna uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında (2) numaralı fıkranın uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alıp, 2009 yılında uygulanan had ve tutarların 2009 yılı için % 2,2 (yüzde iki virgül iki) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 artırılması suretiyle belirlenen ve 2010 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2010 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 2.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan  Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2010 takvim yılında uygulanmak üzere 10 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2010 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 680 TL, ikinci derece sakatlar için 330 TL, üçüncü derece sakatlar için 160 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2010 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 4.300 TL, diğer yerlerde 3.000 TL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2010 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

Buna göre;

- (1) numaralı bent için 60.000 TL ve 90.000 TL,

- (2) numaralı bent için 30.000 TL,

- (3) numaralı bent için 60.000 TL,

olarak uygulanacaktır.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2010 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 7.700 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2010 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 18.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2010 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.090 TL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2010 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

 

8.800 TL'ye kadar

% 15

22.000  TL'nin 8.800 TL'si için 1.320 TL, fazlası

% 20

50.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.960 TL, fazlası

% 27

50.000 TL'den fazlasının 50.000 TL'si için 11.520 TL, fazlası

% 35

 

2. Kâr Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kâr hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2009 yılı için 270 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile açıklanan tutarlar yeniden belirlenmiştir.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2010 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2009 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

 

  Değerli Kağıt

 

97.000

 

        109.000

 

130.000

 

150.000

 

  Şeker -Çay

 

77.000

 

97.000

 

90.000

 

120.000

  Milli Piy. Bileti, Hemen

  Kazan, Süper Toto   vb.

 

77.000

 

97.000

 

90.000

 

120.000

 İçki (Bira ve Şarap Hariç) -

 İspirto- Sigara-Tütün

 

77.000

 

97.000

 

90.000

 

120.000

 

 Akaryakıt ( LPG hariç )

 

109.000

 

120.000

 

150.000

 

170.000

 

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3 hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

3. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın 31/12/2010 tarihine kadar devam etmesi, Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

4. 2009 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı İle İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2009 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 2,2'dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 13,15' dir.

Buna göre, 2009 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (% 2,2 / % 13,15 =) % 16,7 olmaktadır.

4.1. İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla eklenen geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş, mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalara 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Bu çerçevede, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı fıkrası gereğince, geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu kapsamda, 2009 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

4.2. 01/01/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun geçici 59 uncu madde hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/7/2001-31/12/2005 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002 ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin istisna uygulaması 31/12/2007 tarihinde son bulduğundan, söz konusu menkul kıymetlerden 2009 takvim yılında elde edilen faiz gelirleri ile alım-satım kazançlarıyla ilgili olarak yukarıda bahsi geçen geçici 59 uncu maddede yer alan istisnanın uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

 

------------------------------

1 14/11/2009 tarih ve 27406 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 392 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2 23/12/2008 tarih ve 27089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

3  2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

4  6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"27447","resmiGazeteTarih":"2009-12-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":16690,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.663386","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.663386","id":6711,"title":"278 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 01/01/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetten 2010 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı ve istisna uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1.Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların yüzde 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alıp, 2010 yılında uygulanan had ve tutarların 2010 yılı için % 7,7 (yedi virgül yedi) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 arttırılması suretiyle belirlenen ve 2011 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı­

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2011 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 2.800 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2011 takvim yılında uygulanmak üzere 10,70 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2011 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 700 TL, ikinci derece sakatlar için 350 TL, üçüncü derece sakatlar için 170 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2011 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 4.600 TL, diğer yerlerde 3.200 TL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2011 takvim yılında uygulanmak üzere yeniden değerleme oranında artırılmıştır.

 

Buna göre;

 

- 1 numaralı bent için 64.000 TL ve 96.000 TL,

- 2 numaralı bent için 32.000 TL,

- 3 numaralı bent için 64.000 TL ,

 

olarak uygulanacaktır.

 

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2011 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 8.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2011 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 19.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2011 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.170 TL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2011 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

 

9.400 TL'ye kadar

% 15

23.000 TL'nin 9.400 TL'si için 1.410 TL, fazlası

% 20

53.000 TL'nin 23.000 TL'si için 4.130 TL (ücret gelirlerinde 80.000 TL'nin 23.000 TL'si için 4.130 TL), fazlası

 

% 27

53.000 TL'den fazlasının 53.000 TL'si için 12.230 TL (ücret gelirlerinde 80.000 TL'den fazlasının 80.000 TL'si için 19.520 TL), fazlası

 

% 35

 

2. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

 

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2010 yılı için 273 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

 

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2011 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2010 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

  Değerli Kağıt

100.000

117.000

140.000

160.000

  Şeker - Çay

80.000

100.000

96.000

129.000

  Milli Piy. Bileti, Hemen

  Kazan, Süper Toto   vb.

 

80.000

 

100.000

 

96.000

 

129.000

 İçki (Bira ve Şarap Hariç) -        İspirto- Sigara-Tütün

 

80.000

 

100.000

 

96.000

 

129.000

 Akaryakıt ( LPG hariç )

117.000

129.000

160.000

180.000

 

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3  hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

 

3.  Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

 

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2011 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

 

4.  2010 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı İle İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2010 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 7,7'dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 8,24'dür.

Buna göre, 2010 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%7,7 / % 8,24=) % 93,4 olmaktadır.

 

4.1 İndirim Oranı Uygulanarak Beyan Edilecek Menkul Sermaye İratları

Gelir Vergisi Kanununa 5281 sayılı Kanunla eklenen geçici 67 nci maddede, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiş, mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen gelirler üzerinden yapılacak tevkifata ilişkin açıklamalara 45 numaralı Gelir Vergisi Sirkülerinde ayrıntılı olarak yer verilmiştir.

Bu çerçevede, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, anılan maddenin (9) numaralı fıkrası gereğince, geçici 67 nci maddenin yürürlük tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve Hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle sağlanan gelirlerin vergilendirilmesinde bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı, bu gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihi itibarıyla geçerli olan hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu kapsamda, 2010 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

4.2 01/01/2006 Tarihinden Önce İhraç Edilen Devlet Tahvili ve Hazine Bonolarından Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun geçici 59 uncu madde hükmü ile 31/12/2007 tarihine kadar, 26/7/2001-31/12/2005 tarihleri arasında ihraç edilen Devlet tahvilleri ve Hazine bonolarının faiz gelirleri ve elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlar toplamının 2001 yılında 50 milyar lirası, 2002 ve izleyen yıllarda bu tutarın veya artırılmış tutarın her yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılması ile bulunacak tutar gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan Devlet tahvili ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlere ilişkin istisna uygulaması 31/12/2007 tarihinde son bulduğundan, söz konusu menkul kıymetlerden 2010 takvim yılında elde edilen faiz gelirleri ile alım-satım kazançlarıyla ilgili olarak yukarıda bahsi geçen geçici 59 uncu maddede yer alan istisnanın uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

 

 

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

1 12.11.2010 tarih ve 27757 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 401 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2 29/12/2009 tarih ve 27447 sayılı  Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

3 2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı  Resmi Gazete'de yayımlanmıştır

4 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"27800 (6. Mükerrer)","resmiGazeteTarih":"2010-12-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":17060,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.663386","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.663386","id":6709,"title":"280 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

Gelir Vergisi Genel Tebliği

(Seri No: 280)

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2011 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü maddelerinde yer alıp, 2011 yılında uygulanan had ve tutarların 2011 yılı için % 10,26 (on virgül yirmi altı) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 arttırılması suretiyle belirlenen ve 2012 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2012 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 3.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2012 takvim yılında uygulanmak üzere 11.70 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Sakatlık İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları, 2012 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece sakatlar için 770 TL, ikinci derece sakatlar için 380 TL, üçüncü derece sakatlar için 180 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2012 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 5.000 TL, diğer yerlerde 3.500 TL olarak uygulanacaktır.

1.5. Basit Usule Tabi Olmanın Özel Şartlarını Belirleyen Hadler

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2012 takvim yılında uygulanmak üzere;

- 1 numaralı bent için 70.000 TL ve 105.000 TL,

- 2 numaralı bent için 35.000 TL,

- 3 numaralı bent için 70.000 TL

olarak tespit edilmiştir.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2012 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 8.800 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2012 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 20.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2012 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.290 TL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2012 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

10.000 TL'ye kadar                                                                                                                     % 15

25.000 TL'nin 10.000 TL'si için 1.500 TL, fazlası                                                                     % 20

58.000 TL'nin 25.000 TL'si için 4.500 TL (ücret gelirlerinde 88.000 TL'nin

25.000 TL'si için 4.500 TL), fazlası                                                                                           % 27

58.000 TL'den fazlasının 58.000 TL'si için 13.410 TL (ücret gelirlerinde

88.000 TL'den fazlasının 88.000 TL'si için 21.510 TL), fazlası                                                 % 35

2. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2011 yılı için 278 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2012 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2011 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

 

 

 

Emtianın Cinsi

Büyükşehir Belediye Sınırları

Dışında Kalan Yerlerde

Büyükşehir Belediye Sınırları

İçinde Kalan Yerlerde

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

Yıllık Alım Ölçüsü (TL)

Yıllık Satış Ölçüsü (TL)

Değerli Kağıt

110.000

129.000

150.000

170.000

Şeker - Çay

88.000

110.000

105.000

140.000

Milli Piy. Bileti, Hemen

Kazan, Süper Toto   vb.

 

88.000

 

110.000

 

105.000

 

140.000

İçki (Bira ve Şarap Hariç) -        İspirto- Sigara-Tütün

 

88.000

 

110.000

 

105.000

 

140.000

Akaryakıt ( LPG hariç )

129.000

140.000

170.000

190.000

 

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3 hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

3. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlemesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2012 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

4. 2011 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2011 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 10,26'dır. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 8,12'dir.

Bu oranlar dikkate alındığında, 2011 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.

Bu kapsamda, 2011 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca % 15 oranında vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

 

-----------

1 17/11/2011 tarih ve 28115 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 410 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2 29/12/2010 tarih ve 27800 6. mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

3 2/5/1982 tarih ve 17682 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

4 6/12/1998 tarih ve 23545 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"28154","resmiGazeteTarih":"2011-12-26T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":17440,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.660391","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.660391","id":6703,"title":"286 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

 

31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun1 5 inci maddesi ile; 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun2 21 inci maddesinde değişiklik yapılmış olup, bu değişikliğe ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yasal düzenleme

6322 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2013 tarihinden sonra elde edilen hasılatlara uygulanmak üzere, aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

‘‘Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.''

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 86/1-a maddesinde, \"kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı\" için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirlerin beyannameye dahil edilmeyeceği belirtilmiştir.

2. İstisnanın uygulanması

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesine göre, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılında elde edilen hasılatın belli bir kısmının gelir vergisinden istisna olduğu hüküm altına alınmış olup, söz konusu istisnanın uygulanması da belli şartlara bağlanmıştır.

Buna göre, istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi durumunda bu istisnadan yararlanılamayacaktır. Mükellefler, idarece herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan etmedikleri veya süresinde verdikleri beyannamede yer almayan mesken kira gelirlerini, pişmanlık ve ıslah hükümleri dahil olmak üzere kendiliklerinden süresinden sonra verecekleri beyanname ile beyan etmeleri halinde de söz konusu istisnadan yararlanabileceklerdir.

2.1. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek zorunda olanlar için istisna uygulaması

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyannameyle bildirmek zorunda olanlar söz konusu istisnadan yararlanamayacaklardır.

2.2. Ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat elde edenler için istisna uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun mezkûr maddesinde 6322 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, anılan Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarın (2013 yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere 94.000 TL) üzerinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat elde edenler söz konusu istisnadan yararlanamayacaklardır.

Mesken kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik tutarın tespitinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların, ayrı ayrı veya birlikte elde edilmesine bakılmaksızın, elde edilen kazanç ve iratların brüt tutarlarının toplamı dikkate alınacaktır. Söz konusu tutarın tespitinde, sayılan bu kazanç ve iratların beyan edilip edilmemesinin ya da bu kazanç ve iratlara herhangi bir istisna uygulanıp uygulanmamasının önemi bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, istisna haddinin altında elde edilen mesken kira gelirleri, ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratları toplamının anılan Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına bakılmaksızın yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmeyecektir. Söz konusu istisna tutarı, 284 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği3 ile 2013 takvim yılında elde edilen kira gelirlerine uygulanmak üzere 3.200 TL olarak tespit edilmiştir.

Mesken kira gelirinin yanında ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat elde edenlerin, mesken kira geliri istisnasından yararlanıp yaralanamayacağına ilişkin örneklere aşağıda yer verilmiş olup, örneklerde verilen gelirler brüt tutarları ile dikkate alınmıştır.

Örnek 1- Bay (A), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 5.000 TL kira geliri ile birlikte tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 40.000 TL işyeri kira geliri ve 40.000 TL mevduat faizi elde etmiştir.

Bay (A)'nın elde ettiği kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağı, 2013 yılında elde edilen kira gelirinin istisna haddi üzerinde olması şartıyla, beyan edilip edilmeyeceklerine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte mükellefin elde etmiş olduğu varsa ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi tutarları toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına bakılarak tespit olunacaktır.

Buna göre, Bay (A)'nın 2013 yılı içerisinde elde ettiği 5.000 TL'lik mesken kira gelirinin istisna haddi üzerinde olması nedeniyle, istisnadan yararlanılıp yararlanılamayacağının tespitinde bu tutar da hesaplamaya katılacak olup, elde edilen tüm gelir (kazanç ve iratlar) toplamının da 94.000 TL'yi aşması durumunda istisnadan yararlanılması söz konusu olmayacaktır.

Dolayısıyla, 2013 yılı içerisinde elde ettiği gelir toplamı (40.000 + 40.000 + 5.000 =) 85.000 TL, 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aşmadığından Bay (A)'nın elde ettiği kira geliri için istisna uygulanacaktır.

Örnek 2- Bayan (B), 2013 yılında konut olarak kiraya verdiği dairesinden 95.000 TL kira geliri elde etmiştir.

Bayan (B)'nin elde ettiği konut kira geliri (95.000 TL), 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aştığından elde edilen kira geliri için istisna uygulanmayacaktır.

Örnek 3- Bay (C), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 4.000 TL kira geliri, tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 16.000 TL işyeri kira geliri ve 75.000 TL ücret geliri elde etmiştir.

Elde edilen gelir toplamının (4.000 + 16.000 + 75.000 =) 95.000 TL, 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aşması nedeniyle, 4.000 TL'lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Örnek 4- Bay (D), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 3.000 TL kira geliri, tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 15.000 TL mevduat faiz geliri ve 72.000 TL ücret geliri elde etmiştir.

Bay (D)'nin elde etmiş olduğu kira geliri 2013 yılı bakımından öngörülen 3.200 TL'lik istisna haddinin altında kaldığından, bu gelirin istisnaya konu edilip edilmeyeceğinin tespiti bakımından mükellefin elde etmiş olduğu menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ve ücret geliri toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına ayrıca bakılmayacaktır. Dolayısıyla Bay (D), elde etmiş olduğu söz konusu mesken kira geliri istisna tutarının altında kaldığından, bu gelir için beyanname vermeyecektir.

Örnek 5- Bayan (E), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 2.500 TL kira geliri, tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 20.000 TL iş yeri kira geliri, birinci işverenden 45.000 TL, ikinci işverenden ise 30.000 TL ücret geliri elde etmiştir.

Bayan (E)'nin elde etmiş olduğu konut kira geliri 2013 yılı bakımından öngörülen 3.200 TL'lik istisna haddinin altında kaldığından, bu kira geliri yıllık gelir vergisi beyannamesine dahil edilmeyecektir.

Örnek 6- Bay (F), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 5.000 TL kira geliri, ortağı olduğu anonim şirketten tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 100.000 TL kâr payı elde etmiştir.

Her ne kadar anonim şirketlerden elde edilen kâr payının yarısı Gelir Vergisi Kanununun 22 nci maddesine göre gelir vergisinden istisna olsa da bu tutarın tamamı mesken kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik kıyaslamaya esas tutarın tespitinde dikkate alınacaktır. Buna göre elde edilen gelir toplamının, (100.000+5.000 =) 105.000 TL, 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aşması nedeniyle, 5.000 TL'lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Örnek 7- Bayan (G), 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 5.000 TL kira geliri, birinci işverenden 20.000 TL, ikinci işverenden ise 15.000 TL ücret geliri ve gayrimenkul satışından kaynaklı 60.000 TL değer artış kazancı elde etmiştir.

Her ne kadar 2013 yılı bakımından gayrimenkul satışından elde edilen değer artış kazancının 9.400 TL'si Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesine göre gelir vergisinden istisna olsa da, mesken kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik kıyaslamaya esas tutarın tespitinde istisna düşülmeden önceki tutarın tamamı dikkate alınacaktır. Buna göre elde edilen gelir toplamının, (5.000 + 20.000 + 15.000 + 60.000 =) 100.000 TL, 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aşması nedeniyle, 5.000 TL'lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Örnek 8- Kamu kurumunda aylık brüt 4.490 TL maaşla çalışan Bay (H), 1/7/2013 tarihinde emekli olup, 60.140 TL emekli ikramiyesi almış ve kendisine 2.700 TL emekli aylığı bağlanmıştır. Ayrıca 2013 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 7.500 TL kira geliri elde etmiştir.

Bay (H)'nın elde ettiği kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağı, 2013 yılında elde edilen kira gelirinin istisna haddi üzerinde olması şartıyla, beyan edilip edilmeyeceklerine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte mükellefin elde etmiş olduğu varsa ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi tutarları toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına bakılarak tespit olunacaktır.

Bay (H)'nın 2013 yılı içerisinde elde ettiği 7.500 TL'lik mesken kira gelirinin istisna haddi üzerinde olması nedeniyle, istisnadan yararlanılıp yararlanılamayacağının tespitinde bu tutar da hesaplamaya katılacak olup, elde edilen tüm gelir (kazanç ve iratlar) toplamının da 94.000 TL'yi aşması durumunda istisnadan yararlanılması söz konusu olmayacaktır.

Buna göre, 2013 yılı içerisinde elde ettiği gelir toplamı [(6 x 4.490) + 60.140 + (6 x 2.700) + 7.500 =] 110.780 TL, 2013 yılı bakımından Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (94.000 TL) aşması nedeniyle, 7.500 TL'lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olmayacaktır.

Tebliğ olunur.

 

----------

1 15/6/2012 tarih ve 28324 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

2 6/1/1961 tarih ve 10700 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

3 31/12/2012 tarih ve 28514 (4. mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

","resmiGazeteSayi":"28917","resmiGazeteTarih":"2014-02-18T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":18460,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.654846","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.654846","id":6692,"title":"296 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Yasal Düzenlemeler

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 89/15 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar, basit usule tabi mükelleflerde toplu belge düzenleme uygulaması ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2016 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin hususların açıklanmasıdır.

Yasal düzenlemeler

MADDE 2 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesinde:

\"…

2. Bu Kanunun 19, 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddeleri ile 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.

3. Bu Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında, bu maddenin (2) numaralı fıkrası uygulanır.\"

hükmü yer almaktadır.

İKİNCİ BÖLÜM

Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Yeniden değerleme oranında artırılan had ve tutarlar

MADDE 3 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesi hükmü uyarınca, aynı Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 89/15 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve 2016 yılında uygulanan had ve tutarlar 11/11/2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 474) ile 2016 yılı için % 3,83 (üç virgül seksen üç) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında arttırılması suretiyle belirlenerek, 2017 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

(2) 2017 takvim yılında uygulanmak üzere 193 sayılı Kanunun;

a) 21 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı 3.900 TL,

b) 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 14 TL,

c) 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan engellilik indirimi tutarları;

- Birinci derece engelliler için 900 TL,

- İkinci derece engelliler için 470 TL,

- Üçüncü derece engelliler için 210 TL,

ç) 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı;

- Büyükşehir belediye sınırları içinde 6.500 TL,

- Diğer yerlerde 4.300 TL,

d) 48 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler;

- 1 numaralı bent için 90.000 TL ve 130.000 TL,

- 2 numaralı bent için 43.000 TL,

- 3 numaralı bent için 90.000 TL,

e) Mükerrer 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı 11.000 TL,

f) 82 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı 24.000 TL,

g) 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 1.600 TL,

ğ) 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan basit usule tabi mükellefler için kazanç indirimi tutarı 8.000 TL,

olarak tespit edilmiştir.

(3) 193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2017 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

13.000 TL'ye kadar                                                                                                                % 15

30.000 TL'nin 13.000 TL'si için 1.950 TL, fazlası                                                                % 20

70.000 TL'nin 30.000 TL'si için 5.350 TL, (ücret gelirlerinde 110.000 TL'nin

30.000 TL'si için 5.350 TL), fazlası                                                                                       % 27

70.000 TL'den fazlasının 70.000 TL'si için 16.150 TL, (ücret gelirlerinde

110.000 TL'den fazlasının 110.000 TL'si için 26.950 TL), fazlası                                        % 35

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Basit Usulde Vergilendirme ile İlgili Hususlar

Kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler

MADDE 4 – (1) Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi 193 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2016 yılı için 25/12/2015 tarihli ve 29573 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 290) ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

(2) Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2017 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2016 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

(3) Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 2/5/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No:136)'ndeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Basit usule tabi mükelleflerde gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması

MADDE 5 – (1) Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 215) ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2017 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Menkul Sermaye İradının Beyanında İndirim Oranı Uygulaması

2016 takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulaması

MADDE 6 – (1) 193 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin, 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

(2) 193 sayılı Kanunun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul kıymet gelirleri için devam etmektedir.

(3) İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup 213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2016 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 3,83'tür. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 10,03'tür. Buna göre, 2016 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%3,83 / %10,03 =) % 38,19 olmaktadır.

(4) Bu kapsamda, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden 2016 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratları indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.

(5) Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır.

(6) 193 sayılı Kanunun geçici 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, anılan Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Yürürlük

MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2017 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

","resmiGazeteSayi":"29931","resmiGazeteTarih":"2016-12-27T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":19980,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.652852","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.652852","id":6687,"title":"302 SERİ NO'LU GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ","summary":null,"description":"

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç ve Yasal Düzenlemeler

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 89/15 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar, basit usule tabi mükelleflerde toplu belge düzenleme uygulaması ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2017 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin hususların açıklanmasıdır.

Yasal düzenlemeler

MADDE 2 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesinde:

\"…

2. Bu Kanunun 19, 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddeleri ile 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan maktu had ve tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu surette tespit edilen had ve tutarları % 50'sine kadar artırmaya veya indirmeye yetkilidir.

3. Bu Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilim tutarları hakkında, bu maddenin (2) numaralı fıkrası uygulanır.\"

hükmü yer almaktadır.

İKİNCİ BÖLÜM

Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Yeniden değerleme oranında artırılan had ve tutarlar

MADDE 3 – (1) 193 sayılı Kanunun mükerrer 123 üncü maddesi hükmü uyarınca, aynı Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86, 89/15 ve 103 üncü maddelerinde yer alan ve 2017 yılında uygulanan had ve tutarlar 11/11/2017 tarihli ve 30237 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:484) ile 2017 yılı için % 14,47 (ondört virgül kırkyedi) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle belirlenerek, 2018 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

(2) 2018 takvim yılında uygulanmak üzere 193 sayılı Kanunun;

a) 21 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı 4.400 TL,

b) 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı 16 TL,

c) 31 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan engellilik indirimi tutarları;

- Birinci derece engelliler için 1000 TL,

- İkinci derece engelliler için 530 TL,

- Üçüncü derece engelliler için 240 TL,

ç) 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı;

- Büyükşehir belediye sınırları içinde 7.400 TL,

- Diğer yerlerde 4.900 TL,

d) 48 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler;

-  1 numaralı bent için 100.000 TL ve 148.000 TL,

-  2 numaralı bent için 49.000 TL,

-  3 numaralı bent için 100.000 TL,

e) Mükerrer 80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı 12.000 TL,

f) 82 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı 27.000 TL,

g) 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 1.800 TL,

ğ) 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (15) numaralı bendinde yer alan basit usule tabi mükellefler için kazanç indirimi tutarı 9.000 TL,

olarak tespit edilmiştir.

(3) 193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2018 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

 

14.800 TL'ye kadar                                                                                                       % 15

 

34.000 TL'nin 14.800 TL'si için 2.220 TL, fazlası                                                        % 20

 

80.000 TL'nin 34.000 TL'si için 6.060 TL, (ücret gelirlerinde 120.000 TL'nin

34.000 TL'si için 6.060 TL), fazlası                                                                              % 27

 

80.000 TL'den fazlasının 80.000 TL'si için 18.480 TL, (ücret gelirlerinde

120.000 TL'den fazlasının 120.000 TL'si için 29.280 TL), fazlası                                % 35

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Basit Usulde Vergilendirme ile İlgili Hususlar

Kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler

MADDE 4 – (1) Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi 193 sayılı Kanunun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2017 yılı için 27/12/2016 tarihli ve 29931 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 296) ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

(2) Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2018 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2017 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

\"Açıklama:

(3) Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 2/5/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No:136)'ndeki hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

Basit usule tabi mükelleflerde gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması

MADDE 5 – (1) Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No:215) ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2018 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Menkul Sermaye İradının Beyanında İndirim Oranı Uygulaması

2017 takvim yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulaması

MADDE 6 – (1) 193 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

(2) 193 sayılı Kanunun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması bahsi geçen menkul kıymet gelirleri için devam etmektedir.

(3) İndirim oranı; 213 sayılı Kanuna göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmekte olup 213 sayılı Kanun hükümlerine göre 2017 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 14,47'dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 11,18'dir. Buna göre, 2017 yılında elde edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı (%14,47 / %11,18 =) % 129,43 olmaktadır.

Bu oranlar dikkate alındığında, 2017 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.

(4) Bu kapsamda, 2017 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve 193 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

(5) Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının ve ticari işletmelere dahil kazanç ve iratların beyanında indirim oranı uygulanmamaktadır.

(6) 193 sayılı Kanunun geçici 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, anılan Kanunun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları 1/1/2006 tarihinden itibaren nihai olarak tevkifat yoluyla vergilendirilmekte olup bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Yürürlük

MADDE 7 – (1) Bu Tebliğ 1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 8 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

","resmiGazeteSayi":"30285 (M)","resmiGazeteTarih":"2017-12-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tebligGuncelType":1,"tag":null,"priority":20540,"fileNames":null,"tebligGroupId":null,"tebligGrubu":null,"kanunId":433,"siteLink":null,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null}],"sirkulerList":[],"ozelgeList":[{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":782,"status":2,"ts":"2026-05-14T14:33:20.464805","updated_at":"2026-05-14T14:33:20.464807","id":38888,"title":"Basit usul mükellefinin mesken kira geliri beyanı hk.","summary":null,"description":"\n \n \n \n \n \n \n \n
\n

 

\n

T.C.

\n

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

\n

İstanbul Defterdarlığı

\n

Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

\n

 

\n\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
\n

 

\n

 

\n

Sayı

\n

:

\n

E-62030549-120[21-2021]-166957

\n

03.02.2023

\n

Konu

\n

:

\n

Basit usul mükellefinin mesken kira geliri beyanı hk.

\n

 

     
\n

 

\n\n \n \n \n \n \n \n \n
\n

İlgi

\n

:

\n \n \n \n \n \n \n
\n

01/12/2021 tarih ve 6184061 sayılı özelge talep formu.

\n

 

\n

İlgide kayıtlı özelge talep formunda; 26/10/2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin, 2021 yılı için ticari kazançlarını beyan etme zorunluluklarının kalkmış olduğu belirtilerek, basit usul ticari kazanç mükellefiyetinizin yanında beyana tabi kira gelirlerinizin de bulunması nedeniyle mesken kira gelirlerinde uygulanmak üzere (2021 takvim yılı için 7.000- TL) istisna tutarından yararlanıp yararlanamayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

\n

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesinde, 47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari kazançlarının basit usulde tespit olunacağı belirtilmiş, anılan maddelerde ise basit usule tabi olmanın genel ve özel şartları açıklanmıştır.

\n

Mezkur Kanunun \"Basit usulde tespit olunan kazançlarda gelir vergisi istisnası\" başlıklı 20/A Mükerrer maddesinde; \"Bu Kanuna göre kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin 46 ncı maddeye göre tespit edilen kazançları gelir vergisinden müstesnadır.\" (7338 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen madde; Yürürlük: 1.1.2021 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 26.10.2021) hükmü yer almaktadır.

\n

 Diğer taraftan, Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

\n

Aynı Kanunun \"Gayrisafi hasılat\" başlıklı 72 nci maddesinde; \"Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakten veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.\" hükmüne yer verilmiştir. 

\n

Öte yandan, anılan Kanunun  21 inci maddesinde: \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 1.500.000.000 lirası  (313 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2021 yılı için 7.000- TL. ) gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\"  hükmü yer almaktadır.

\n

Yine aynı Kanunun \"Toplama Yapılmayan Haller\" başlıklı 85 inci maddesinde, \"Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur.\"; 86 ncı maddesinde ise; 

\n

\"Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.

\n

1. Tam mükellefiyette;

\n

a) Gerçek usulde vergilendirilmeyen ziraî kazançlar, bu Kanunun 75 inci maddesinin (15) ve (16) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratları, kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı,

\n

...\" hükümleri yer almaktadır.

\n

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar uyarınca, 26/10/2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında; ticari kazançları basit usulde tespit olunan mükelleflerin Gelir Vergisi Kanununun 46 ncı maddesine göre tespit edilen kazançları gelir vergisinden müstesna olduğundan ve kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısımları için yıllık beyanname verilmeyeceği ve diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de bu gelirlerin beyannameye dahil edilmeyeceği hüküm altına alındığından, anılan Kanunun 46 ıncı maddesi kapsamında elde edilecek kazançtan dolayı yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyecektir.

\n

Bu bağlamda; basit usul mükellefiyetinize ilişkin ticari kazancınızı, yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olmadığınızdan, beyana tabi mesken kira geliriniz için 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan istisnadan yararlanmanız mümkün bulunmaktadır. Ancak,  beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiğiniz ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların gayri safi tutarları toplamının 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2021 yılı için 190.000 TL) aşması durumunda bu istisnadan faydalanamayacağınız tabiidir.

\n

Bilgi edinilmesini rica ederim.

\n

 

\n

 

\n

 

\n

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

\n

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

\n

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"E-62030549-120[21-2021]-166957","ozelgeTarih":"2023-02-03T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":[],"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":782,"status":2,"ts":"2025-08-15T14:53:01.818031","updated_at":"2025-08-15T16:17:58.220373","id":38734,"title":"İcra Müdürlüğüne ödenen konut kira bedellerinin, gayrimenkul sahibinde aktarılması durumunda gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hk.","summary":null,"description":"\n \n \n \n \n \n \n \n
\n

 

\n

T.C.

\n

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

\n

Eskişehir Defterdarlığı

\n

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

\n

 

\n\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
\n

 

\n

 

\n

Sayı

\n

:

\n

E-11355271-120.01.02.11-45296

\n

10.06.2025

\n

Konu

\n

:

\n

İcra Müdürlüğüne ödenen konut kira bedellerinin, gayrimenkul sahibinde aktarılması durumunda gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı.

\n

 

     
\n

   

\n\n \n \n \n \n \n \n \n
\n

İlgi

\n

:

\n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n \n
\n

a)

\n

29.07.2024 özelge talep formunuz.

\n

b)

\n

14.08.2024 tarihli özelge talep formunuz.

\n

 

\n

İlgide kayıtlı özelge talep formlarınızda; Denizli İcra Dairesinin … esas numaralı ihale dosyası ile satışı yapılan konut niteliğindeki gayrimenkulü satın aldığınızı, ihalenin feshi davası sürecinde bahse konu gayrimenkulde ikamet eden kişiden icra dairesine para yatırılması suretiyle kira geliri elde ettiğinizi, ihalenin kesinleştiğini ve söz konusu gayrimenkulün adınıza tescil edildiği belirtilerek, icra dairesi aracılığıyla tahsil edilen kira bedellerinin, Denizli İcra Dairesince tarafınıza aktarılması sırasında gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

\n

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde, maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

\n

Anılan Kanunun 21 inci maddesinde ise binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2023 takvim yılı gelirleri için 21.000 TL; 2024 takvim yılı gelirleri için 33.000 TL'sinin gelir vergisinden müstesna tutulacağı; ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile beyan etmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safı tutarları toplamı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü gelir diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2023 yılı için 550.000 TL; 2024 yılı için 870.000 TL) aşanların, söz konusu istisnadan yararlanamayacakları hüküm altına alınmıştır.

\n

Aynı Kanunun \"Gayrisafi hasılat\" başlıklı 72 nci maddesinde; \"Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.

\n

...

\n

Gayrimenkul iradı sahipleri için,

\n

1- Ittıla hasıl etmeleri kaydiyle, namlarına, kamu müessesesine, icra dairesine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması;

\n

...\" hükmüne yer verilmiştir.

\n

Öte yandan, mezkûr Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında da \"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.\" hükmüne yer verilmiş olup, aynı fıkranın (5/a) numaralı alt bendinde ise 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

\n

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, gayrimenkul sermaye iradının vergilendirilmesinde, gelirin elde edilmesi tahsil esasına bağlanmış olup gayrimenkul sermaye iradı sahipleri için bilgileri olmaları şartıyla adlarına, kamu müessesine, icra dairesine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması gayrisafi hasılatın tespiti yönünden tahsil hükmündedir.

\n

Buna göre, kiracınız tarafından icra müdürlüğüne ödenen ve icra müdürlüğünce de tarafınıza aktarılan konut kira bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaması gerekmekle birlikte; kiracı tarafından icra dairesine yatırılan kira tutarlarının; icra dairesine yatırıldığı dönemde tarafınızca tahsil edildiği kabul edilerek, ilgili yıl için belirlenen istisna tutarını aşması halinde, gayrimenkul sermaye iradı kapsamında tarafınızca yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

\n

Bilgi edinilmesini rica ederim.

\n

 

\n

 

\n

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

\n

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

\n

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"E-11355271-120.01.02.11-45296","ozelgeTarih":"2025-06-10T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":[],"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:39.101563","updated_at":"2025-03-24T19:28:39.101563","id":21358,"title":"Mükellefin elde ettiği kira gelirinin beyanı sırasında, çocukları için ödemiş olduğu kiraların indirim konusu yapılmayacağı tabiidir.","summary":null,"description":"
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü

TARİH: 25.12.1998
SAYI : B.07.0.GEL.0.43/4301-149/49947
KONU : Mükellefin elde ettiği kira gelirinin beyanı sırasında,
çocukları için ödemiş olduğu kiraların indirim konusu yapılıp
yapılmayacağı hk.
...................

İLGİ : 27.10.1998 tarihli dilekçeniz.
İlgi dilekçenizin incelenmesinden; .....ilinde bulunan iki adet meskenden kira geliri elde ettiğinizi, ..... ve .....'ta kiralamış olduğunuz ve çocuklarınızın oturdukları konutların kiralarının tarafınızdan ödendiğini, yılın bir bölümünü .....'d' ikamet ettiğiniz kendi evinizde, geri kalan bölümünü ise çocuklarınızın yanında geçirdiğinizi belirterek, elde ettiğiniz kira gelirinin beyanı sırasında ödemiş olduğunuz söz konusu kiraların indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda tereddüte düştüğünüz anlaşılmıştır.


193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 4369 sayılı Kanunla değişen 21 inci maddesinde \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 240.000.000 lirası gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz. Ticari, zırai veya mesleki kazancını yıllı beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar\" denilmiş, aynı Kanunun 72 nci maddesinde de, gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılatın, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 74 üncü maddesinde, gerçek gider usulüne göre safi iradın bulunması için gayrisafi hasılattan indirilecek giderler sayılmış, maddenin 10 uncu bendinde; sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedelini kira hasılatından indirebilecekleri belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre, elde ettiğiniz kira gelirlerinin yukarıda belirtilen istisna tutarını aşması halinde, aşan kısmı gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan etmeniz gerekmektedir. Buna göre, gerçek gider usulünü seçmeniz halinde, beyan edeceğiniz kira gelirinizden ancak ikamet ettiğiniz konut için ödediğiniz kirayı indirmeniz mümkün bulunmaktadır. İkametgahınızın bulunduğu konutun sahibi iseniz, bir başka ifade ile oturduğunuz konutta kiracı değilseniz, kira gelirinizin beyanı sırasında herhangi bir kira indirimi yapmanız mümkün değildir.

Ayrıca, safi iratlarını gerçek gider usulüyle tespit eden gayrimenkul sermaye iradı sahiplerinin gerçek giderlerine ilişkin belgelerini, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ekinde ibraz etmelerine gerek bulunmamaktadır. Ancak, gerçek giderlerine ilişkin belgelerin Vergi Usul Kanununun ilgili maddeleri uyarınca istenildiğinde ibraz edilmek üzere 5 yıl süreyle saklanması zorunludur.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.
Daire Başkanı
","ozelgeNo":"B.07.0.GEL.0.43/4301-149/49947","ozelgeTarih":"1998-12-25T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:39.080995","updated_at":"2025-03-24T19:28:39.080995","id":21357,"title":"Oğlu için ödemiş olduğu kira bedellerinin gayrimenkul sermaye iradının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 74-984

15/07/2011

Konu

:

Oğlu için ödemiş olduğu kira bedellerinin gayrimenkul sermaye iradının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı.

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda; iki tane meskeniniz olduğunu, eşinize ait başka bir evde ikâmet ettiğinizi, kira kontrat sözleşmesi sizin üzerinizde bulunan meskende oğlunuzun oturduğunu belirterek oğlunuz için ödediğiniz kira ödemelerini gayrimenkul sermaye iradınızın tespitinde gerçek gider olarak gösterip gösteremeyeceğiniz ile oğlunuzun ikametine tahsis ettiğinizi belirtmiş olduğunuz söz konusu konut için emsal kira bedeli esasının uygulanıp uygulanamayacağı hususlarında görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 21'inci maddesinde \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2010 yılı için) 2.600 lirası gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almıştır.

Diğer taraftan aynı Kanun'un 74'üncü maddesinde \"Safi iradın bulunması için, 21'inci maddeye göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan aşağıda yazılı giderler indirilir:

...

10. Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedeli (kira indirimi gayri safi hasılattan bu maddenin 1 ila 9 ve 11 numaralı bentlerinden yazılı giderler düşüldükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88'inci maddenin 3 'üncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz)

...

Mükellefler (hakları kiraya verenler hariç) diledikleri takdirde yukarıda yazılı giderlere karşılık olmak üzere hasılatlarından %25'ini götürü olarak indirebilirler. Götürü gider usulünü kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemezler....\"  hükmü yer almıştır.

Yukarıdaki hükümlerden de anlaşılacağı üzere, elde edilen gayrimenkul sermaye iradından dolayı verilecek olan beyannamede, gerçek gider usulünün veya götürü gider usulünün seçilmesi mükelleflerin iradesine bırakılmıştır.

Öte yandan, Kanun'un ‘Emsal Kira Bedeli Esası\"  başlıklı 73'üncü maddenin 2'nci fıkrasında; binaların mal sahiplerinin usul, füru veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi  halinde emsal kira bedeli esasının uygulanmayacağı  hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm ve açıklamalara göre,  elde ettiğiniz kira gelirlerinin yukarıda belirtilen istisna tutarını (2010 yılı için 2.600 TL)  aşması halinde aşan kısmı gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan etmeniz gerekmekte olup,  oğlunuzun kiracı olarak ikamet ettiği konutun kira sözleşmesi tarafınızca yapılmış ve/veya kirası tarafınızca ödeniyor olsa bile, söz konusu kira ödemelerini kira gelirinizin beyanında indirim konusu yapmanız mümkün değildir. 

Ayrıca,   oğlunuzun ikamet ettiği konutun sahibi olmadığınızdan ve  söz konusu konutun  kira ile tutulan konut olması sebebiyle Gelir Vergisi Kanunu'nun 73'üncü maddesinin 2'nci fıkrasında yer alan binaların mal sahiplerinin usul, füru veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi  halinde emsal kira bedeli esasının uygulanmayacağına dair  hükmünden yararlanmanızın  mümkün olamayacağı tabiidir.

Diğer taraftan götürü gider usulünü seçmeniz halinde gerçek gider usulünde indirim hakkı tanınan giderlerinize karşılık olmak üzere söz konusu taşınmazlardan elde ettiğiniz gayrisafi hasılatınızdan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı (istisna şartlarını taşımanız kaydıyla) düşüldükten sonra kalan safi hasılatın %25'ini götürü gider olarak indirim konusu yapmanız  mümkün bulunmaktadır. Bu durumda iki yıl geçmedikçe gerçek gider usulüne dönemeyeceğiniz tabiidir.

Bilgi edinilmesi rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 74-984","ozelgeTarih":"2011-07-15T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:39.059461","updated_at":"2025-03-24T19:28:39.059461","id":21356,"title":"Gayrimenkulün emlak vergisi değeri emsal kira bedeline göre değil, elde edilen gerçek kira gelirine göre tespit edilerek gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir. ","summary":null,"description":"
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü

TARİH: 23.12.1998
SAYI : B.07.0.GEL.0.43/4303-48/49240
KONU : 4369 sayılı Yasaya göre artırılan emlak vergisi mat-
rahına göre emsal kira bedeli uygulamasının nasıl olacağı hk.

İZMİR VALİLİĞİ
(Defterdarlık : Vasıtasız Vergiler Gelir Müdürlüğüne)

İLGİ : a) 05.10.1998 tarih ve B.07.4.DEF.0.35.11/1762001398/779 sayılı,
b) 03.12.1998 tarih ve B.07.04.DEF.0.35.11/176200-1398-916 sayılı yazılarınız.
İlgi yazılarınızın incelenmesinden, Gelir Vergisi Kanununun 73 üncü maddesinin uygulanmasında, 4369 sayılı Yasaya göre artırılan emlak vergisi matrahına göre hasaplanan emsal kira bedelinin, gerçek kira gelirinin çok üstünde olabileceğinden bahsedilerek, böyle bir durumda emsal kira bedeli uygulamasının nasıl olacağı hususunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmıştır.


Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 240.000.000 lirası gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılanamaz.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" denilmiştir.

Öte yandan, aynı Kanunun 73 üncü maddesinde \"Kiraya verilen mal ve hakların kira bedelleri emsal kira bedelinden düşük olamaz. Bedelsiz olarak başkalarının intifaına bırakılan mal ve hakların emsal kira bedeli, bu mal ve hakların kirası sayılır. Bina ve arazide emsal kira bedeli, yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce takdir veya tespit edilmiş kirası, bu suretle takdir veya tespit edilmiş kira mevcut değilse, Vergi Usul Kanununa göre belirlenen vergi değerinin % 5'idir. Diğer mal ve haklarda emsal kira bedeli, bu mal ve hakların maliyet bedelinin, bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlendirilmesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerinin %10'udur.\" hükmüne yer verilmiştir.

Emsal kira bedeli uygulamasına \"ilişkin bu hüküm, esas itibariyle gayrimenkullerin bedelsiz olarak Gelir Vergisi Kanununun 73 üncü maddesinde belirtilenler dışındaki kişilerin kullanımına tahsis edilmesi veya kira bedelinin tespit edilememesi halleri ile kira gelirlerinin muvazaalı olarak gerçek değerinin altında beyan edildiği durumlarda vergi güvenlik müessesesi olarak kullanılmak amacıyla getirilmiştir.

Elde edilen kira gelirinin kira sözleşmesi, ödemeye ilişkin banka dekontu veya havale makbuzu, vb. gibi belgelerle veya kiracının ifadesiyle ispat veya tevsik edildiği durumlarda ayrıca emsal kira bedelinin karşılaştırılmasının yapılması sözkonusu değildir. Sözü edilen ispat veya tevsik işlemine ise ancak beyan edilen kira gelirinin gerçek durumu yansıtmadığına ilişkin belirtilerin bulunması ve vergi idaresinin yetkililerince talep edilmesi durumunda gerek bulunmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde; gayrimenkulün emlak vergisi değerinin %5'ini esas alarak değil, elde edilen gerçek kira gelirine göre gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.
Daire Başkanı
","ozelgeNo":"B.07.0.GEL.0.43/4303-48/49240","ozelgeTarih":"1999-12-23T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:39.033478","updated_at":"2025-03-24T19:28:39.033478","id":21355,"title":"Tüzel kişiliği olmayan toplu konut site yönetimi tarafından, tüm kat maliklerinin ortak oldukları kapıcı dairelerinin tamamının kat maliklerinin özel mülkiyetlerinde olması ve site yönetimi tarafından mesken olarak kiraya verilmesi durumunda, kat malikler","summary":null,"description":"
T.C.
MALİYE BAKANLIĞI
Gelirler Genel Müdürlüğü

TARİH : 03.04.2000
SAYI : B.07.0.GEL.0.43/4301-250/14440
KONU : Tüzel kişiliği olmayan toplu konut site yönetimi
tarafından, tüm kat maliklerinin ortak olduğu kapıcı dairele-
rinin kiraya verildiği, elde edilen kira gelirinin gayrimenkul
sermaye iradı olarak beyannameye dahil edilip edilmeyeceği hk.
...................

İLGİ : 22.06.1999 tarih ve 99/38 sayılı dilekçeniz.

İlgi dilekçenizin incelenmesinden, 6364 konuttan oluşan ve tüzel kişiliği olmayan toplu konut site yönetiminiz tarafından, 6364 kat malikinin ortak olduğu 278 kapıcı dairesinin kiraya verildiği belirtilerek, elde edilen kira gelirlerinin nasıl vergilendirileceği konusunda Bakanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır.


Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.\" denilmiş, aynı maddenin bir numaralı bendinde de; Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatının kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu madde hükmüne göre, 6364 kat malikinin sahip olduğu 278 adet kapıcı dairesinin site yönetimi tarafından kiraya verilmesi sonucunda elde edilen kira gelirinin kat maliklerinin geliri olması nedeniyle, site yönetiminin kira gelirinden dolayı mükellefiyet tesis ettirmesi mümkün değildir.

Bu durumda;

Anılan gayrimenkullerin mesken olarak kiraya verilmesi halinde:

Aynı Kanunun, 21 inci maddesinde \" Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 240.000.000 (Bu tutar 1999 takvim yılı gelirleri için 420.000.000 liradır.) Lirası gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi ve eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmüne yer verilmiştir.

Bu madde hükmüne göre, ortak oldukları kapıcı dairelerinin tamamının kat maliklerinin özel mülkiyetlerinde olması ve site yönetimi tarafından mesken olarak kiraya verilmesi durumunda, kat maliklerinin hisselerine düşen kira gelirinin, elde edildiği yıldaki istisna miktarını (1999 takvim yılı için belirlenen 420 milyon lira) aşması halinde, kat malikleri tarafından gayrimenkul sermaye iradı olarak yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Ancak, kat maliklerinden ticari (basit usulde vergiye tabi mükellefler dahil), zirai veya mesleki kazançlarını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirecek olanlar bu istisnadan faydalanamayacaklardır. Kira miktarı ne olursa olsun bu kişilere isabet eden kısmı beyan edilecektir.

Kat malikleri tarafından elde edilen kira gelirinin beyanında, aynı Kanunun 74 üncü maddesinde; gerçek gider usulüne göre safi iradın bulunması için gayrisafi hasılattan indirilecek giderler sayılmış, aynı maddenin son, bendinde ise mükelleflerin (hakları kiraya verenler hariç) diledikleri takdirde maddede yazılı giderlere karşılık olmak üzere hasılatlarından % 25'ini götürü gider olarak indirebileceklerdir.

Anılan Gayrimenkullerin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlara kiraya verilmesi halinde:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, \"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakten veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.\" denilmiş, aynı maddenin 5/a bendinde; 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığında yapılan ödemelerden gelir vergisi tevkif edileceği hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre, belirtilen kapıcı dairelerinin tamamının veya bir kısmının Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlara kiraya verilmesi halinde, bu kiralama işlemlerinden elde edilen kira gelirlerinin özel mülkiyet sahibi gerçek kişilere isabet eden gayrisafi tutarı üzerinden, aynı Kanunun 94/5-a maddesine göre gelir vergisi tevkifatı yapılması ve tevkif edilen vergi üzerinden de fon payı hesaplanması gerekmektedir.

Aynı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca, yukarıda belirtilen şekilde elde edilen gayrimenkul sermaye iratlarının tamamının tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunması ve gayrisafi tutarları toplamının da belirtilen hadleri aşmaması (1999 yılı gelirleri için 3.500.000.000 TL.) ve anılan kişilerin beyana tabi başkaca bir gelirlerinin olmaması halinde, yıllık beyanname verilmeyecek; ancak kat malikleri tarafından elde edilen gayrimenkul sermaye iradının gayrisafi tutarının 86 ncı maddede belirtilen hadleri aşması halinde ise elde edilen gayrimenkul sermaye iradı yıllık beyanname ile beyan edilecek ve seçilecek gider yöntemine göre gider indirimi yapılması mümkün olacaktır.

Yine aynı Kanunun 121 inci maddesinde \"Yıllık beyannamede gösterilen gelire dahil kazanç ve iratlardan bu Kanuna göre kesilmiş bulunan vergiler, beyanname üzerinden hesaplanan Gelir Vergisine mahsup edilir. Mahsubu yapılan miktar Gelir Vergisinden fazla olduğu takdirde aradaki fark vergi dairesince mükellefe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine ret ve iade olunur.\" hükmüne yer verilmiştir.

Bu madde hükmüne göre, tevkif suretiyle kesilen vergilerin hesaplanan gelir vergisinden mahsubu ve mahsubu yapılan miktarın gelir vergisinden fazla olması halinde iadesi mümkün bulunmaktadır.

Diğer yönden, belirtilen gayrimenkullerin mesken dışında, aynı Kanunun 94 üncü maddesine göre tevkifat yapma mecburiyetinde olmayanlara kiraya verilmesi (Örneğin, basit usulde vergiye tabi olanlara kiraya verilmesi) halinde ise kat maliklerinin hisselerine düşen ve tevkifat suretiyle vergilendirilmemiş olan kira gelirlerini, miktarı ne olursa olsun gayrimenkul sermaye iradı olarak yıllık beyanname ile beyan etmeleri gerekir.

Ayrıca, aynı Kanunun 70 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında, mal ve haklar ticari ve zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde, bunların iratlarının ticari veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanacağı, hükme bağlanmıştır.

Bu hükme göre, kat maliklerinin ortak mülkiyeti olan bu gayrimenkullerin ticari, zirai veya kurumlar vergisine tabi olan işletmelerin aktifinde kayıtlı olması halinde, bu gayrimenkuller anılan Kanunun 94 üncü maddesinde sayılanlar tarafından kiralanmış olsa bile ödenen kira bedellerinden ticari, zirai veya kurumlar vergisine tabi işletmelere isabet eden kısım üzerinden herhangi bir tevkifat yapılmayacak, bu malikler elde ettikleri kira gelirlerini ticari, zirai veya kurum kazancı olarak beyan edecekler ve seçilecek gider yöntemine göre gider indirimi yapacaklardır.

Diğer taraftan, yukarıda açıklanan ve gayrimenkul sermaye iradı elde ettiği ifade edilen kat maliklerinin beyana tabi başkaca bir gelirinin bulunması halinde ise bu gelirin (Gayrimenkul sermaye iradının) beyannameye dahil edilip edilmeyeceği kat maliklerinin mükellefiyet özelliklerine göre belirlenecektir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.
","ozelgeNo":"B.07.0.GEL.0.43/4301-250/14440","ozelgeTarih":"2000-04-03T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:39.013485","updated_at":"2025-03-24T19:28:39.013485","id":21354,"title":"İstisna altında gelir elde edilmesi hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

KAYSERİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

B.07.1.GİB.4.38.15.01-GV-20-478-4

05/04/2010

Konu

:

GMSİ istisna

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, babanızdan miras yolu ile intikal eden bir adet daireyi 2009 Şubat ayından itibaren aylık 600 TL'ye kiraya verdiğinizi ve kiracı tarafından adınıza yapılan banka havalesini varislere hisseleri nispetinde dağıttığınız belirtilerek, varisler olarak gayrimenkul sermaye iradı beyanında bulunup bulunmayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve  intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun 21 inci maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2009 yılı için uygulanacak tutar) 2.600.-TL'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna  haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların bu istisnadan faydalanamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

Bu itibarla, muris adına kayıtlı meskenin mirasçılar tarafından  kiraya verilmesi sonucu elde edilen toplam hasılatın, varislere hisseleri oranında paylaştırılması halinde, varislerin hisselerine isabet eden gelir için  istisna tutarının ayrı ayrı uygulanması ve her bir hisseye isabet eden hasılatın, elde edildiği yıla ilişkin istisna haddini aşması halinde yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, varislerin gayrimenkul sermaye iradı yanında Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde sayılan başkaca bir gelirlerinin bulunması halinde, her bir varisin durumunun Kanunun 85 ve 86 ncı maddeleri de dikkate alınarak değerlendirileceği tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

               

 

Vergi Dairesi Başkanı

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.38.15.01-GV-20-478-4","ozelgeTarih":"2010-04-05T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.993928","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.993928","id":21353,"title":"Ayrı dönemler halinde gayrimenkulun, hem işyeri hem konut olarak kiraya verilmesi hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 21-134

26/05/2010

Konu

:

Ayrı dönemler halinde gayrimenkulün, hem işyeri hem konut olarak kiraya verilmesi halinde

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, ... semtinde bulunan dairenizin, 2009 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan ve Mayıs aylarında aylık 2.800,00-TL bedelle kiraya verildiği, Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül-Ekim ve Kasım aylarında boş kaldığı, Aralık ayında ise işyeri olarak kiraya verildiği belirtilerek, mesken kira gelirlerine uygulanmakta olan konut istisnasından faydalanıp, faydalanamayacağınız hususunda görüş talep edilmektedir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında; \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.\" hükmü yer almaktadır.

Mezkûr Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın (2009 yılı için) 2.600.-TL'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu ve istisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan aynı Kanunun 86 ncı maddesinde; \"Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dâhil edilmez.

1.      Tam mükellefiyette;

...

c) Vergiye tabi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tabi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları...\" hükmüne yer verilmiştir.   

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, gayrimenkulünüz üzerinden 2009 takvim yılı içinde Ocak ayından Mayıs ayı sonuna kadar elde ettiğiniz mesken kira gelirlerinin, gelir vergisinden istisna edilen tutarı aşan kısmının yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edileceği tabiidir.

Diğer taraftan, söz konusu gayrimenkulün aynı yıl içinde işyeri olarak kiraya verilmesinden elde edilen tevkifata tabi tutulmuş kira gelirinin gayrisafi tutarının, aynı gayrimenkulün mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilmiş bulunan mesken kira gelirlerine istisna tutarı uygulandıktan sonra kalan tutar ile birlikte değerlendirilmek suretiyle elde edilen toplam kira hâsılatının, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2009 yılı için 22.000-TL) aşması durumunda, beyannameye dâhil edilmesi gerekmektedir. Elde edilen toplam kira hâsılatının söz konusu tutarı aşmaması durumunda ise,  tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira gelirinin beyannameye dâhil edilmesine gerek bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

Vergi Dairesi Başkanı a.

Grup Müdürü

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 21-134","ozelgeTarih":"2010-05-26T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.975918","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.975918","id":21352,"title":"Kamu tarafından kiralanan konuta tevkifat kesilmesi belirtilip, bahsi geçen konutun mesken mi yoksa işyeri olarak mı değerlendirilmesi ve beyannanmenin ne şekilde tanzim edileceği hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

MÜKELLEF HİZMETLERİ GELİR VERGİLERİ GRUP MÜDÜRLÜĞÜ

 

 

 

Sayı

:

.4.35.16.01-176200-235

10/06/2011

Konu

:

İşyeri kira geliri.

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'nce kiralanan konutunuza ödenen kira tutarı üzerinden adı geçen müdürlük tarafından %20 oranında tevkifat yapıldığını belirterek, kiraya vermiş olduğunuz konutun işyeri olarak mı yoksa mesken olarak mı değerlendirileceği ve beyannamenizi ne şekilde tanzim edeceğiniz hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde; mesken veya işyeri kira geliri ayrımı yapılmaksızın gayrimenkul sermaye iradının tanımı yapılmış, ikinci fıkrasında da birinci fıkrada yazılı mal ve hakların ticari veya zirai bir işletmeye dahil bulunduğu takdirde bunların iratları ticari veya zirai kazancın tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanacağı; üçüncü fıkrasında ise tüccarlara ait olsa dahi, işletmeye dahil bulunmayan gayrimenkullerle haklar hakkında bu bölümdeki hükümler uygulanacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 21 inci maddesinde; binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın (2009 takvim yılı için) 2.600.-TL.'sinin gelir vergisinden istisna olduğu; istisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halleri ile ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyannameyle bildirmek mecburiyetinde olanlarla gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların bu istisnadan yararlanamayacakları, hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanunun, 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmış, söz konusu fıkranın (5/a) bendinde de Kanunun 70 inci  madde de yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığında yapılan ödemeler için tevkifat oranı %20 olarak belirlenmiştir.

Buna göre, söz konusu gayrimenkul  Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinde sayılanlar arasında yer alan   İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü'ne kiraya verildiğinden, bu gayrimenkulün işyeri olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, aynı  Kanunun 86/1-c maddesinde, tevkif suretiyle vergilendirilen gayrimenkul sermaye iratları için (2009 takvim yılı için) 22.000-TL. yi aşması halinde yıllık beyanname verilmesi hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne kiralanan gayrimenkul sebebiyle tarafınıza yapılacak  kira ödemeleri üzerinden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Öte yandan,  söz konusu  gayrimenkulden elde etmiş olduğunuz brüt kira gelirinin 2009 takvim yılı için 22.000-TL. yi aşması durumunda tevkifata tabi gayrimenkul sermaye iradı (mesken olarak kiraya verilmediğinden) olarak yıllık beyanname ile beyan edilip, hesaplanan vergiden adı geçen Müdürlük tarafından yapılan gelir vergisi tevkifatının mahsup edilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu durumda, Gelir Vergisi Kanunu'nun 21 inci maddesinde yer alan  binaların konut olarak kiraya verilmesinde uygulanan istisnadan yararlanamayacağınız tabiidir.

Ancak, elde etmiş olduğunuz tevkif suretiyle vergilendirilen söz konusu kira gelirinizin,  22.000-TL. yi aşmaması durumunda ise Gelir Vergisi Kanunun 86/1-c maddesi hükmüne göre bu geliriniz için  herhangi bir beyanname vermenize gerek bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

Vergi Dairesi Başkanı a.

Grup Müdürü

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.35.16.01-176200-235","ozelgeTarih":"2011-06-10T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.957358","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.957358","id":21351,"title":"Mükellefin elde ettiği kira gelirinin beyanı sırasında, çocukları için ödemiş olduğu kiraların indirim konusu yapılıp,yapılmayacağı hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

ANTALYA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

 

 

 

Sayı

:

B.07.1.GİB.4.07.16.01-GVK.ÖZ-2011/42-215

15/07/2011

Konu

:

Mükellefin elde ettiği kira gelirinin beyanı sırasında, çocukları için ödemiş olduğu kiraların indirim konusu yapılıp,yapılmayacağı hakkında

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda; ... 'da ikamet ettiğinizi, ... ilçesinde bulunan evinizden 4.000,00-TL. kira geliri elde ettiğinizi , üniversitede okuyan çocuklarınız için Ankara da ev kiraladığınızı, 8.400,00.- TL. yıllık kira ödediğinizi , sözleşmeyi kendi adınıza yaptığınızı, elde ettiğiniz kira gelirinizden ödemiş olduğunuz kira giderinizin indirim konusu yapılıp yapılmayacağı  hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır..

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21'inci maddesinde \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2010 yılı için 2.600  lirası gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip, beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\"denilmiş, aynı Kanunun 72'inci maddesinde de, gayrimenkul sermeye iratlarında, gayrisafi hasılatın, 70'inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde  o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olacağı belirtilmiştir.

Diğer taraftan, aynı kanunun 74'üncü maddesinde, gerçek gider usulüne göre safi iradın bulunması için gayrisafi hasılattan indirilecek giderler sayılmış, maddenin 10'uncu bendinde; sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedelini kira hasılatından indirebilecekleri belirtilmiştir.

Bu hükümlere göre,  gerçek gider usulünü seçmeniz halinde, beyan edeceğiniz kira gelirinizden ancak ikamet ettiğiniz konut için ödediğiniz kirayı indirmeniz mümkün bulunmaktadır. İkametgahınızın bulunduğu konutun sahibi iseniz, bir başka ifade ile oturduğunuz konutta kiracı değilseniz, kira gelirinizin beyanı sırasında, çocuklarınız için ödemiş olduğunuz kirayı  indirim konusu yapmanız mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.07.16.01-GVK.ÖZ-2011/42-215","ozelgeTarih":"2011-07-15T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.935797","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.935797","id":21350,"title":"Sitenin ortak kullanım alanında bulunan kapıcı dairesinin kiraya verilmesinden dolayı site yönetimi olarak veya kat maliklerince ayrı ayrı beyanname verilip verilmeyeceği hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

RİZE VALİLİĞİ

Defterdarlık Gelir Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

B.07.4.DEF.0.53.10.00-GVK-85-12

01/08/2011

Konu

:

GMSİ

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; 35 kat/dükkân malikin bulunduğu site yönetimi olarak 2010 yılında sitenin ortak kullanım alanında bulunan 1 adet kapıcı dairesinden 3.150,00-TL kira geliri elde edildiği, elde edilen kira bedelinin, siteye ait banka hesabında muhafaza edildiği belirtilerek, elde edilen kira gelirinden dolayı site yönetimi olarak veya kat maliklerince ayrı ayrı beyanname verilip verilmeyeceği konusunda bilgi istenilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde, bu maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesi sonucu elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlanmış olup, söz konusu madde hükmüne göre, kat maliklerinin ortak olarak sahip olduğu kullanım alanlarının site yönetimi tarafından kiraya verilmesi nedeniyle elde edilen gayrimenkul sermaye iradının mükellefleri, kat malikleri olacaktır.

Anılan Kanunun 21 inci maddesinde ise, \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın (1.1.2009 tarihinden geçerli olmak üzere) 2.600-TL'si gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 94 üncü maddesinde; \"Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilânço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dâhil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.\" hükmüne yer verilmiş olup, aynı maddenin birinci fıkrasının 5 numaralı bendinin (a) alt bendinde ise; 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben (2006/11449 sayılı B.K.K ile % 20 Yürürlük; 01.01.2007) tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yine aynı Kanunun \"Toplama Yapılmayan Haller\" başlıklı 86 ncı maddesinin birinci bendinin (a) alt bendinde; .....kazanç ve iratların istisna hadleri içinde kalan kısmı, (c) alt bendinde; vergiye tabi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2010 yılı için 22.000-TL) aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tabi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde de bu gelirlerin beyannameye dâhil edilmeyeceği, anılan bendin (d) alt bendinde de, bir takvim yılında elde edilen ve toplam tutarı (2010 yılı için 1.090-TL) aşmayan, tevkifat ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları için beyanname verilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, 35 hak sahibinin ortak mülkiyeti olan gayrimenkulün, hak sahiplerinin şahsi mülkü olması halinde;

a) Söz konusu gayrimenkulün konut olarak kiraya verilmesi durumunda, hak sahibi başına elde edilen kira bedeli, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde belirtilen istisna haddini (2010 yılı için 2.600-TL) aşması halinde beyana dâhil edilecek, aşmaması halinde ise beyana dâhil edilmeyecek, (Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamazlar.) 

b) Söz konusu gayrimenkulün 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesine göre tevkifat yapma mecburiyetinde olmayanlara kiraya verilmesi (Örneğin, basit usulde vergiye tabi olanlara kiraya verilmesi) söz konusu ise, hak sahibi başına elde edilen kira bedeli, adı geçen Kanunun 86 ncı maddesinin birinci bendinin (d) alt bendinde yer alan tutarı (2010 yılı için 1.090-TL) aşması halinde beyana dâhil edilecek, aşmaması halinde ise beyana dâhil edilmeyecek,

c) Söz konusu gayrimenkullerin, anılan Kanunun 94 üncü maddesine göre tevkifat yapma mecburiyetinde olanlara kiraya verilmesi söz konusu ise, hak sahibi başına elde edilen kira bedeli, yine aynı Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2010 yılı için 22.000.-TL) aşması halinde beyana dâhil edilecek, aşmaması halinde ise beyana dâhil edilmeyecektir.

Diğer taraftan, hak sahiplerinin ortak mülkiyeti olan bu gayrimenkullerin ticari, zirai veya kurumlar vergisine tabi olan işletmelerin aktifinde kayıtlı olması halinde, bu gayrimenkuller, anılan Kanunun 94 üncü maddesinde sayılanlar tarafından kiralanmış olsa bile, ödenen kira bedellerinden ticari, zirai veya kurumlar vergisine tabi işletmelere isabet eden kısım üzerinden herhangi bir gelir vergisi tevkifatı yapılmayacak olup, hak sahiplerinin elde ettikleri kira gelirlerinin ticari, zirai veya kurum kazancının tespitine müteallik hükümlere göre hesaplanıp, beyan edileceği tabidir.

Öte yandan, kat maliklerinin beyana tabi başkaca bir gelirinin bulunması halinde ise, elde edilen gayrimenkul sermaye iradının beyannameye dâhil edilip edilmeyeceği kat maliklerinin mükellefiyet türlerine göre belirlenecektir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.4.DEF.0.53.10.00-GVK-85-12","ozelgeTarih":"2011-08-01T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.91076","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.91076","id":21349,"title":"Gayrimenkulün değerini artırıcı nitelikteki ödemelerin giderleştirilmesi hk..","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 74-772

29/02/2012

Konu

:

Gayrimenkulün değerini artırıcı nitelikteki ödemelerin giderleştirilmesi.

 

 

            İlgi (a)'da kayıtlı özelge talep formu ve ilgi (b)'de kayıtlı dilekçenin incelenmesinden; üyesi olduğunuz kooperatiften 2009 yılı Haziran ayında iktisap ettiğiniz gayrimenkulün 2010 yılı Ağustos ayında kiraya verildiği, kooperatifin henüz feshedilmediği, istinat duvarı yapılması, sosyal tesis inşası, boya-badana, peyzaj ve çevre düzenlemesi ile elektrik, doğalgaz, su ve personel giderleri için kooperatife 2009 yılında 5.700,00.-TL, 2010 yılında 9.600,00.-TL, 2011 yılında ise 3.900,00.-TL ödendiği, bu ödemeleri doğrudan giderleştirmek ya da amortisman yoluyla hâsılattan indirim konusu yapmak konusunda tereddüt yaşadığınızdan 2010 yılı kira gelirine ilişkin olarak verdiğiniz yıllık gelir vergisi beyannamesinde bu ödemelerin beyannameye dâhil edilmediği belirtilerek, kooperatife ödenen bu bedellerin beyannameye intikal ettirilip ettirilmeyeceği ve beyannameye intikal ettirilebilmesi mümkün ise düzeltme beyannamesi verilip verilemeyeceği hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 70'inci maddesinde; \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

            1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı\"

              ...''  hükmüne yer verilmiş olup 74'üncü madde de; \"Safi iradın bulunması için, 21 inci maddeye göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan aşağıda yazılı giderler indirilir:

            ...

            2. Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün ehemmiyeti ile mütenasip olan idare giderleri;

            ...

            4.  Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile iktisap bedelinin % 5'i (İktisap bedelinin % 5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Ancak, indirilmeyen kısım 88' inci maddenin 3' üncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz)

            ...

            6. Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar (Amortismana tabi değer, malum ise maliyet bedeli, malum değilse, bina ve arazi için vergi değeri, diğer mallar için Vergi Usul Kanununun 267'nci maddesinin 3'üncü sırasına göre tespit edilen emsal değeridir);

            7. Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri (Emlakın iktisadi değerini artıracak surette tevsii, tadili veya bunlara ilaveler yapılması için ihtiyar olunan giderler onarım gideri sayılmaz)

            ...\"  denilmektedir.

            Anılan Kanun'un 21'inci  maddesinde ise binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2010 yılı kira gelirleri için 2.600 ve  2011 yılı için 2.800 TL'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanlar bu istisnadan faydalanamayacakları hükme bağlanmıştır.

            Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 262'nci maddesinde maliyet bedelinin, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade edeceği, 269'uncu maddesinin ikinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatının gayrimenkuller gibi değerleneceği hüküm altına alınmıştır.

            Konuyla ilgili Medeni Kanun'un 684'üncü maddesinde, gayrimenkullerin mütemmim cüzileri, (bütünleyici parça) Medeni Kanunda; yerel adetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parça olarak; aynı Kanun'un  686'ncı maddesinde ise teferruat ve (eklenti) asıl şeyin malikinin anlaşılabilen arzusuna ve yerel adetlere göre, işletilmesi, korunması veya yarar sağlanması için asıl şeye sürekli olarak özgülenen ve kullanılmasında birleştirme takma veya başka bir biçimde asıl şeye bağlı  kılınan taşınır mal olarak tanımlanmıştır.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre, söz konusu gayrimenkul sermaye iratlarının beyanında gerçek gider usulünün seçilmesi halinde, 2010 yılında elde edilen hâsılattan istisna edilen gayrisafi hâsılata isabet edenler hariç olmak üzere;

            -Kiraya verilen gayrimenkul alımında  satıcıya ödenen bedel (KDV dâhil) iktisap bedeli olarak kabul edilerek kiraya verilen bir konutla sınırlı kalmak üzere, iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5'i ve 2010 yılında yapılan ve idare gideri mahiyetinde olan elektrik, doğalgaz, su ve personel harcamaları ile onarım gideri mahiyetinde bulunan boya-badana, peyzaj ve çevre düzenlemesi harcamalarının gider olarak,

            -İstinat duvarının yapılması, sosyal tesis inşası şeklindeki gayrimenkulün mütemmim cüzi veya teferruatı olarak  kabul edilen ve gayrimenkulün iktisadi değerini artıran harcamaların ise  maliyet bedeli kabul edilerek  amortisman yolu ile indirim konusu yapılması

            mümkün bulunmaktadır.

            Diğer taraftan, 2010 yılı gelir vergisi beyannamesine intikal ettirilmeyen 2010 yılında yapılan giderler için düzeltme beyannamesi verilmesi mümkün bulunmaktadır.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.34.16.01-GVK 74-772","ozelgeTarih":"2012-02-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.881194","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.881194","id":21348,"title":"Kiralanmış olan konutun öğrencilere kiraya verilmesi halinde elde edilen gelirin vergilendirilmesi hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[70-2012/177]-2590

15/08/2012

Konu

:

Kiralanmış olan konutun öğrencilere kiraya verilmesi halinde elde edilen gelirin vergilendirilmesi

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunda ve ek dilekçenizde, bir adet  gayrimenkul kiralayıp,  daha yüksek  bir bedelle ve tek bir kira sözleşmesi  ile birkaç öğrenciye veya üçüncü şahıslara  kiraya vermek istediğinizi belirterek, söz konusu faaliyetinizden doğan kazancın gayrimenkul sermaye iradı olarak mı yoksa ticari kazanç olarak mı vergilendirileceği hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığınız görüşü aşağıda açıklanmıştır.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 37 nci maddesinde; her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu belirtilmiş olup aynı Kanun'un 70 inci maddesinde, aynı maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri,  mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

            Kanun'un gayrimenkul sermaye iradına ilişkin hükümleri uyarınca, binaların kısmen veya tamamen ya da boş veya dayalı döşeli şekilde kiraya verilmesinden elde edilen gelir gayrimenkul sermaye iradı olarak kabul edilmektedir. Günümüzde de konut olarak kullanılan binalar kiraya verilirken oda ve diğer müştemilatı ile birlikte tamamen kiracının kullanımına terk edilebilmekte olup bu tür kullanımlar Borçlar Kanunu'nda düzenlenen adi kiralama kapsamına girmektedir. Dolayısıyla bu tip kiralamadan elde edilen gelir de irat olarak değerlendirilmektedir.

            Ancak gayrimenkullerin yine bir bedel karşılığında fakat bağımsız bölüm olarak değil de bölüm bölüm daha fazla kişinin kullanımına sunulduğu hallerde, örneğin gayrimenkulün bir ticari organizasyon çerçevesinde otel, motel, pansiyon, öğrenci yurdu şeklinde kişilerin istifadesine sunulması halinde, kira akdinden söz etmek mümkün olmayıp, bu tür faaliyetlerden elde edilen gelirin irat olarak değil, ticari kazanç, faaliyetin yapıldığı yerin de ticari işletme olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

            Bu hükümlere göre, kiralamış olduğunuz bir adet konutun tek bir kira sözleşmesi ile öğrencilere veya üçüncü şahıslara  kiraya verilmesi karşılığı elde edilen kira gelirlerinin gayrimenkul sermaye iradı olarak değerlendirilmesi ve Gelir Vergisi Kanunu'un 21'inci maddesinde yer alan istisna tutarının  (2011 yılı için 2.800 TL, 2012 yılı için 3.000 TL) aşılması halinde beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.

            Ancak, söz konusu kiraladığınız gayrimenkulü, daha fazla kişinin kullanımına sunulma amaçlı  oda oda veya yatak başına kiraya verilmesi durumunda ise bu faaliyetin yürütülmesi ticari bir organizasyonu gerektirmektedir.

            Dolayısıyla, bu şekilde  ticari organizasyon içerisinde devamlı surette gelir sağlamayı hedefleyerek yapılan faaliyetin ticari faaliyet sayılması ve bu faaliyetten elde edilen kazancın ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmesi gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[70-2012/177]-2590","ozelgeTarih":"2012-08-15T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.842084","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.842084","id":21347,"title":"Gayrimenkul sermaye iradı beyanında TOKİ ye ödenen taksitlerin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

ORDU VALİLİĞİ

Defterdarlık Gelir Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

25953680-002-21

06/09/2012

Konu

:

Gayrimenkul sermaye iradı beyanında TOKİ ye ödenen taksitlerin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;  2011 yılı nisan ayından itibaren sözleşmesi eşinizin üzerine yapılan ve ödemeleri halen devam eden TOKİ'ye ait bir sitede ikamet ettiğiniz ve kira öder gibi taksitlerinizin devam ettiği belirtilerek, TOKİ'ye ödediğiniz taksitlerin kira gelirinizden indirilip indirilemeyeceği ile kira gelirlerinde olduğu gibi kira giderlerinin de beyan esas alınarak belge aranmadan indirim konusu yapılıp yapılamayacağı ve mükelleflerin kendi evini kiraya verip  başka bir konutta kiracı olarak oturmaları halinde beyanname verme zorunluluğu olup olmadığı  hususlarında Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, maddede sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükmüne yer verilmiş olup,  86 ncı maddesi hükmü çerçevesinde de, beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükelleflerin, bir takvim yılı içinde elde ettiği konut kira gelirinin istisna tutarını aşması halinde beyanname vermeleri gerektiği hükme bağlanmıştır.

             Anılan Kanunun 21 inci maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2.800 TL'sinin (2011 yılı için) gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı belirtilmiştir.

            Mezkûr Kanunun 74 üncü maddesinde, \"Safi iradın bulunması için, 21 inci maddeye göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan aşağıda yazılı giderler indirilir:

             ...      

            4. Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren beş yıl süre ile iktisap bedelinin % 5'i (İktisap bedelinin % 5'i tutarındaki bu indirim, sadece ilgili gayrimenkule ait hasılata uygulanır. Ancak, indirilmeyen kısım 88'nci maddenin 3'ncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz)

             ....

             6. Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar

            ...\"  hükmüne yer verilmiştir.

            Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, istisna haddi üzerinde kira geliri elde edilmesi halinde, Yıllık Gelir Vergisi (Gayrimenkul Sermaye İradı Beyannamesi) verilmesi zorunlu olup, verilecek beyannamede gerçek gider yönteminin seçilmesi durumunda, istisnaya isabet eden kısmı hariç olmak üzere Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde sayılan giderlerin gayrisafi hasılatınızdan indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

          Diğer taraftan, elde etmiş olduğunuz gayrimenkul sermaye iradından Toplu Konut İdaresi Başkanlığından alınan ve ikamet ettiğiniz konut için ödenen taksit tutarlarının gider olarak indirimi mümkün olmadığı gibi, taksitler içinde yer alan artış tutarlarının da faiz gideri olarak indirim konusu yapılması mümkün değildir.

            Öte yandan, safi iratlarını gerçek gider usulü ile tespit eden gayrimenkul sermaye iradı sahiplerinin, gerçek giderlerine ilişkin belgeleri, yıllık gelir vergisi beyannamesi ekinde ibraz etmelerine gerek bulunmamakla birlikte, gerçek giderlere ilişkin belgelerin Vergi Usul Kanunu'nun 227/2 ve 254 üncü maddeleri uyarınca istenildiğinde ibraz edilmek üzere 5 yıl süre ile saklanması zorunludur.

             Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"25953680-002-21","ozelgeTarih":"2012-09-06T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.807508","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.807508","id":21346,"title":"Gayrimenkulün korunması amacıyla bedelsiz olarak başkasının ikametine bırakılması hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

84098128-120-850

13/09/2012

Konu

:

Gayrimenkulün korunması amacıyla bedelsiz olarak başkasının ikametine bırakılması

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, 2011 yılında bir gayrimenkul aldığınızı ve korunması amacıyla yeğeninizin bedelsiz oturmasına müsaade ettiğinizi belirterek, söz konusu daire için gelir vergisi beyannamesi verip vermeyeceğiniz hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. 

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70'inci maddesinde yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükmüne yer verilmiştir.

            Aynı Kanunun 21'inci maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2011 yılı için 2.800TL) gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna  haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların bu istisnadan faydalanamayacakları, hükmü yer almaktadır.

            Yine aynı Kanunun 73'üncü maddesinde: \"Kiraya verilen mal ve hakların kira bedelleri emsal kira bedelinden düşük olamaz. Bedelsiz olarak başkalarının intifaına bırakılan mal ve hakların emsal kira bedeli, bu mal ve hakların kirası sayılır. Bina ve arazide emsal kira bedeli, yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce takdir veya tespit edilmiş kirası, bu suretle takdir veya tespit edilmiş kira mevcut değilse Vergi Usul Kanununa göre belirlenen vergi değerinin % 5'idir. Diğer mal ve haklarda emsal kira bedeli, bu mal ve haklarının maliyet bedelinin, bu bedel bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanununun servetlerin değerlenmesi hakkındaki hükümlerine göre belli edilen değerlerinin % 10'udur.

            Aşağıda yazılı hallerde emsal kira bedeli esası uygulanmaz:

            1-     Boş kalan gayrimenkullerin muhafazaları maksadıyla bedelsiz olarak başkalarının ikametine bırakılması;

            ...\" hükmüne yer verilmiştir.

            Maddede yer alan \"gayrimenkullerin muhafazaları maksadıyla\" ifadesinden; sahibi tarafından yılın belli dönemlerinde kullanılan veya uzun bir süre kullanılamayacak olan yerlerin korunması amacıyla bekçi, hizmetli, görevli gibi kişilerin bedelsiz olarak ikametine bırakılması şeklinde anlaşılması gerekmektedir.

            Bu açıklamalar çerçevesinde, gayrimenkulünüzün bedelsiz olarak yeğeninizin ikametine bırakılması halinde, Gelir Vergisi Kanununun 73'üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında emsal kira bedeli hesaplanması ve bu bedelin, (2011 yılı için 2.800 TL) aşması halinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"84098128-120-850","ozelgeTarih":"2012-09-13T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.782928","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.782928","id":21345,"title":"Hisseli gayrimenkulün kiraya verilmesi halinde, kira tutarlarının hissedarlardan birinin hesabına yatırılması halinde GMSİ beyanının nasıl verileceği hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[70-2012/169]-2780

13/09/2012

Konu

:

Hisseli gayrimenkulün kiraya verilmesi halinde, kira tutarlarının hissedarlardan birinin hesabına yatırılması halinde GMSİ beyanının nasıl verileceği.

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunda, kira geliri elde ettiğiniz gayrimenkulün tapuda 3 kardeş adına kayıtlı olduğu, ancak kira ödemelerinin sizin adınıza açılmış banka hesabına yatırıldığını belirterek, elde edilen kira gelirlerinin sadece tarafınızca mı yoksa 3 kardeş tarafından mı beyan edileceği ile gerçek gider yöntemini seçmeniz ve kira kontratının eşiniz adına düzenlenmesi halinde oturduğunuz evin kira bedelinin indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda, bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında, bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu belirtilmiş, 74 üncü maddesinde ise safi iradın bulunması için, 21 inci maddeye göre istisna edilen gayri safi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayri safi hasılattan bentler halinde sayılan giderlerin indirilebileceği, maddenin (10) numaralı bendinde de, sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kira ile oturdukları konutun kira bedelini (kira indirimi gayri safi hasılattan bu maddenin (1) ila (9) ve (11) numaralı bentlerinden yazılı giderler düşüldükten sonra, kalan miktar üzerinden yapılır; kiranın indirilemeyen kısmı 88 inci maddenin üçüncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılmaz) gayri safi hasılattan  indirebilecekleri hükmüne yer verilmiştir.

             Aynı Kanunun 21 inci maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2012 yılı için uygulanacak tutar) 3.000.-TL'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların bu istisnadan faydalanamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

             29.07.2008 tarih ve 26951 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 268 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği 01.11.2008 tarihinden itibaren iş yeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilât ve ödemelerin banka veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu getirmiştir.

            Buna göre, konutlarda her bir konut için aylık 500 TL ve üzerinde kira geliri elde edenlerin, iş yerlerinde ise aylık kira bedelleri tutarına bakılmaksızın iş yerini kiraya verenler ile kiracıların kiraya ilişkin tahsilat ve ödemelerinin 01.11.2008 tarihinden itibaren banka veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunludur.

            Ortaklık halinde sahip olunan konutlarda, bir hissedara düşen miktar 500 TL'nin altında kalsa bile, kiraya verilen konutun kira bedeli 500 TL ve üzerinde ise, iş yerlerinde miktarına bakılmaksızın kira bedeli banka ya da PTT aracılığıyla mümkünse hissedarların ortak hesabına, mümkün olmaması halinde hissedarlardan birinin hesabına yatırılması ve banka dekontunun açıklama bölümüne diğer hissedarların adlarının yazılması yeterli olacaktır.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre, hissedarların elde etmiş olduğu toplam hasılatın hissedarlara hisseleri oranında paylaştırılması ve binaların mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilen hasılata uygulanan istisna tutarının hissedarların hisselerine isabet eden hasılat için ayrı ayrı yani her bir hissedar için uygulanması gerekmektedir. Ayrıca her bir hissedara isabet eden hasılatın, elde edildiği yıla ilişkin istisna haddini aşması halinde beyan edilmesi gerekmekte olup,  ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanların istisnadan faydalanamayacakları tabiidir.

            Diğer taraftan, gerçek gider yönteminin tercih edilmesi durumunda istisnaya isabet eden kısım hariç, elde edilen kira gelirinden, kirayla oturulan konuta ait kira bedelinin, anılan Kanunun 74 üncü maddesinde sayılan giderlerden konut için yapılan diğer giderler düşüldükten sonra, kalan bir tutar bulunması halinde bu tutar üzerinden indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır. Eşle birlikte oturulan konut için ödenen kira bedelinin ise, evlilik birliğinde müşterek bir gider olması nedeniyle, eşlerden birinin konut kira geliri dolayısıyla vereceği beyannamede indirim konusu yapılabileceği tabiidir. Ancak, ikamet ettiğiniz konut için ödediğiniz kira tutarının indirilemeyen kısımlarının, Gelir Vergisi Kanununun 88 inci maddenin üçüncü fıkrasının uygulanmasında gider fazlalığı sayılarak zarar beyan edilemeyeceği ve sonraki yıllarda indirim konusu yapılmayacağı tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[70-2012/169]-2780","ozelgeTarih":"2012-09-13T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.764908","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.764908","id":21344,"title":"Elde edilen kira gelirinin intifa hakkı sahibi tarafından beyan edilmesi hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

38418978-120[70-12/18]]-133

18/02/2013

Konu

:

Elde edilen kira gelirinin intifa hakkı sahibi tarafından beyan edilmesi.

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, mülkiyeti torununuza ait olmakla birlikte sizin de %50 oranında intifa hakkına sahip bulunduğunuz bir gayrimenkulün 2011 yılı mayıs ayından itibaren boş olduğunu belirterek, intifa hakkı sahibi olarak 2012 yılı bakımından gayrimenkul sermaye iradı beyanında bulunup bulunmayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 nci maddesinde;

            \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

            \"1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;

            ...\" hükmüne yer verilmiştir.

            İlgili dönemler bakımından hüküm ifade etmek üzere, aynı Kanunun 21 inci maddesinde ise, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 2011 yılı bakımından 2.800 ve 2012 yılı için 3.000.-TL.'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile gelirleri bunlar tarafından bildirilecek olanların bu istisnadan faydalanamayacakları hükmüne yer verilmiştir.

            Diğer taraftan 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 794 ncü maddesinde, intifa hakkının, taşınır, taşınmazlar, haklar veya bir malvarlığı üzerinde kurulabileceği, aksine düzenleme olmadıkça bu hakkın, sahibine, konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlayacağı, 803 üncü maddesinde de intifa hakkı sahibinin, hakkın konusu olan malı zilyetliğinde bulundurma, yönetme, kullanma ve ondan yararlanma yetkilerine sahip olduğu belirtilmiştir.

            Buna göre, kuru mülkiyeti torununuz adına kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan ve tapu kütüğünde tescil edilmiş olan intifa hakkı, bu taşınmazın kullanma, kiralama ve yararlanma gibi haklarını şahsınıza vermekte olup, bu kapsamda intifa hakkı size ait gayrimenkulün tarafınızca kiralanmasına bağlı olarak elde edilen kira geliri de size ait olacaktır.

            Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, %50 oranında intifa hakkına sahip olduğunuz gayrimenkulün üçüncü kişilere konut olarak kiraya verilmesine bağlı olarak 2011 ve 2012 yıllarında elde edilen kira gelirinin hissenize isabet eden kısmının ilgili yıllar bakımından tespit olunan istisna tutarını aşması halinde Gelir Vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, söz konusu gayrimenkulden kira geliri elde edilmemesi durumunda ise beyanname verilmeyeceği tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"38418978-120[70-12/18]]-133","ozelgeTarih":"2013-02-18T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.743358","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.743358","id":21343,"title":"Kira Gelirine Uygulanan İstisnadan Serbest Meslek Erbabının Yararlanamayacağı ve Geçici Vergi Beyannamesinde Bağ-Kur prim indirimi hk.","summary":null,"description":" 

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü

 

 

İVEDİ VE GÜNLÜDÜR

Sayı

:

84098128-120.04.01[21-2013-1]-311

21/05/2013

Konu

:

Kira Gelirine Uygulanan İstisnadan Serbest Meslek Erbabının Yararlanamayacağı ve Geçici Vergi Beyannamesinde Bağ-Kur prim indirimi hk.

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eki dilekçenizde, 01.10.2012 tarihi itibariyle serbest meslek faaliyetine başladığınız ve gelir vergisi mükellefi olduğunuz, 2012 yılında eşinizle ortak olan gayrimenkulden kira geliri elde ettiğiniz belirtilerek, vereceğiniz yıllık gelir vergisi beyannamesinde çalışmadığınız ve gelirinizin olmadığı dokuz aylık döneme rastlayan kira geliri için istisna uygulayıp uygulayamayacağınız, ayrıca geçici vergi beyannamenizde her ay ödediğiniz Bağ-Kur prim ödemelerini düşüp düşemeyeceğiniz hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70'inci maddesinin birinci fıkrasında; \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.\" hükmü yer almaktadır.

            Aynı Kanunun 21'inci maddesinde; binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın (2012 yılı için) 3.000.-TL'sinin gelir vergisinden müstesna olduğu ve istisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamayacağı, ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanların bu istisnadan faydalanamayacakları hüküm altına alınmıştır.

            Anılan Kanunun 2'nci maddesinde gelire giren kazanç ve iratlar sayılmış olup, 85'inci maddesinde; \"Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur.\" hükmüne yer verilmiştir.

            Yine aynı Kanunun 67'nci maddesinin birinci fıkrasında; \"Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.\"  hükmü yer almış olup,

            68'inci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde; serbest meslek faaliyetleri dolayısıyla emekli sandıklarına ödenen giriş ve emeklilik aidatları ile mesleki teşekküllere ödenen aidatların, serbest meslek kazacının tespitinde hasılattan indirileceği hükme bağlanmıştır.

            Diğer taraftan, mezkur Kanunun mükerrer 120'nci maddesinde ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabının cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, geçici vergi ödeyecekleri hükme bağlanmıştır.

            Konuya ilişkin açıklamalar 27.12.1998 tarih ve 23566 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 217 seri no'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmıştır. Söz konusu Tebliğin \"Geçici Vergiye Esas Kazancın Tespiti\" başlıklı 3'üncü bölümünde; \"Mükellefler, vergilendirme dönemleri itibariyle geçici vergiye tabi kazançlarının belirlenmesinde, ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununda yer alan hükümlere uymak zorundadırlar.\" denilmiş, \"Özellik Gösteren Durumlar\" başlıklı 4'üncü bölümünde ise; \"Mükellefler geçici vergiye tabi kazançlarının tespitinde, söz konusu kazançlarını yıllık beyanname ile beyan etmeleri halinde yararlanabilecekleri tüm indirim ve istisnaları dikkate alabileceklerdir.\" açıklamasına yer verilmiştir.

            Öte yandan, 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (Bağ-Kur) Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile yürürlükten kaldırılmış olup, 5510 sayılı Kanunun 88'inci maddesinde ise; Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarlarının, gelir vergisi ve kurumlar vergisi uygulamasında gider yazılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

            Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; serbest meslek faaliyetiniz dolayısıyla vereceğiniz yıllık gelir vergisi beyannamenize 2012 takvim yılında eşinizle ortak olan gayrimenkulden elde ettiğiniz kira gelirinizi de dahil etmeniz gerekmekte olup, mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanların mesken kira gelirlerine uygulanmakta olan istisnadan faydalanamaması nedeniyle, çalışmadığınız dokuz aylık dönemde dahil olmak üzere mesken kira geliri  istisna tutarının gelir vergisi beyannamenizde indirim konusu yapılması mümkün değildir.

            Ayrıca, sosyal güvenlik primlerinin fiilen ödenmesi şartıyla, ödendiği yıla ilişkin kazancın tespitinde yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden indirilmesi  mümkün olup, sosyal güvenlik primlerinizin (Bağ-Kur primlerinizin) geçici vergiye ilişkin kazancınızın tespitinde indirim konusu yapılacağı tabiidir.         

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"84098128-120.04.01[21-2013-1]-311","ozelgeTarih":"2013-05-21T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.722308","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.722308","id":21342,"title":"Dar mükellefin gayrimenkul sermaye iradı beyanı tm,","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[86-2014/702]-61588

17/06/2015

Konu

:

Dar mükellefin gayrimenkul sermaye iradı beyanı

 

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun tetkikinden; çalışma ve oturma izni alarak Kanada'da yaşadığınızı, Türkiye'de sahibi bulunduğunuz ve mesken olarak kullanılan gayrimenkullerden elde ettiğiniz kira gelirinizi beyan ederek verginizi ödediğinizi, ancak işyeri olarak kullanılan gayrimenkullerden elde ettiğiniz kira gelirinize ait verginin, kesinti yoluyla ödendiğinden bahisle gelir vergisi beyannamesine dâhil etmediğinizi belirterek, Kanada Hükümeti tarafından tevkifata tabi işyeri kira gelirinin beyan edilmeme nedeninin sorulması üzerine konu hakkında Başkanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

 

14.07.2009 tarihinde imzalanan ve 01.01.2012 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanmakta olan \"Türkiye Cumhuriyeti ve Kanada Arasında Gelir ve Servet Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması\" nın \"Gayrimenkul Varlıklardan Elde Edilen Gelir\" başlıklı 6 ncı maddesinde;

 

\"1.  Bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıklardan, tarım ve ormancılık dâhil, elde ettiği gelir, gayrimenkulün bulunduğu bu diğer Akit Devlette vergilendirilebilir.

 

2. \"Gayrimenkul varlık\" terimi, bahse konu varlığın bulunduğu Akit Devletin mevzuatına göre tanımlanacaktır. Terim her halükarda gayrimenkul varlığa müteferri varlıkları, tarım ve ormancılıkta kullanılan araçları ve hayvanları, gayrimenkule ilişkin özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı gayrimenkul hakları, gayrimenkul intifa haklarını ve maden ocaklarının, kaynakların ve diğer doğal kaynakların işletme hakkından veya işletilmesinden doğan sabit ya da değişken ödemeler üzerindeki hakları kapsayacaktır; gemiler ve uçaklar gayrimenkul varlık olarak kabul edilmeyecektir.

 

3. 1 inci fıkra hükümleri, gayrimenkul varlığın doğrudan kullanımından, kiralanmasından veya diğer herhangi bir şekilde kullanımından elde edilen gelire uygulanacaktır.\"

 

hükümleri yer almaktadır.

 

Buna göre, Anlaşmanın 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre gayrimenkul varlık, bulunduğu Akit Devletin mevzuatı çerçevesinde tanımlanacak olup, iç mevzuatımıza göre gayrimenkul olarak değerlendirilen Türkiye'deki varlıklardan elde edilecek gelirlerin, iç mevzuat hükümlerimiz çerçevesinde Türkiye'de vergilendirilmesi gerekmektedir.

 

Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde Türkiye'de yerleşme ve tam mükellefiyet, 6 ncı maddesinde ise dar mükellefiyet esası düzenlenmiş olup, 3 üncü maddesinde, Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilecekleri hüküm altına alınmış, 4 üncü maddesinde de;

 

\"Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır.

 

1. İkametgâhı Türkiye'de bulunanlar (İkametgâh, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir);

 

2. Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.)\"

 

hükmü yer almakta olup, aynı Kanunun 6 ncı maddesinde, \"Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.\"

 

hükmüne yer verilmiştir.

 

Mezkûr Kanunun 70 inci maddesinde, aynı maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

 

Adı geçen Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kimlerin tevkifat yapacağı belirtilmiş olup, söz konusu fıkranın (5/a) bendinde, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden (2009/14592 sayılı B.K.K uyarınca) % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

 

Yine aynı Kanunun \"Toplama Yapılmayan Haller\" başlıklı 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde de, dar mükellefiyette, tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirlerin beyannameye dâhil edilmeyeceği belirtilmiştir.

 

Konuyla ilgili olarak yayımlanan 210 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise; \"Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin (2) numaralı bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, çalışma veya oturma izni alarak altı aydan daha fazla bir süredir yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratları bakımından dar mükellefiyet esasında vergilendirilmeleri gerekmektedir. Bu vatandaşlarımızdan kesin dönüş yaparak Türkiye'ye yerleşenler ile bir takvim yılı içinde altı aydan daha fazla süreyle Türkiye'de oturanlar ise tam mükellefiyet esasında vergilendirileceklerdir.\" açıklamasına yer verilmiştir.

 

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, gelirin elde edildiği dönemde Kanada'da ikamet ettiğinizi belirtir, Kanada yetkili makamlarından alınmış mukimlik belgesi ve ilgili yıllarda altı aydan fazla süreyle Türkiye'de bulunmadığınızın Emniyet Genel Müdürlüğü'nden alınacak bir belge ile tevsiki şartıyla, Türkiye'de bulunan gayrimenkulünüzden elde etmiş olduğunuz ve tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iradınızı, ilgili dönem bakımından dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilecek olmanız nedeniyle, verdiğiniz yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil etmenize gerek bulunmamaktadır.

 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[86-2014/702]-61588","ozelgeTarih":"2015-06-17T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.702762","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.702762","id":21341,"title":"Gelirin toplanması ve beyanı (mesken, işyeri kira geliri ve kar payı) hk.","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

ANKARA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

38418978-120[70-15/2]-669

22/06/2015

Konu

:

Birlikte elde edilen mesken, işyeri kira geliri ve kar payının beyanı

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, gayrimenkul sermaye iradı gelirinden dolayı ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuzu, 2014 yılı içerisinde mesken ve işyeri kira geliri ile ortağı olduğunuz S.S. ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin ihtiyaç fazlası arsalarından bir kısmını satmasından dolayı hissenize düşen brüt 47.058,82 TL tutar üzerinden yapılan % 15 stopaj sonrasında net 40.000,00 TL gelir elde ettiğinizi belirterek 2014 yılında elde etmiş olduğunuz gelirlerin beyanının nasıl yapılacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde;

            \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır:

            \"1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı;

            ...\" hükmüne yer verilmiştir.

            Aynı Kanunun 21 inci maddesinde; \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 1.500.000.000 lirası gelir vergisinden müstesnadır.(285 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2014 yılı için 3.300 TL.)  İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

            Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almaktadır.

            Ayrıca, aynı Kanunun 75 inci maddesinin birinci fıkrasında, sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratların menkul sermaye iradı olduğu belirtilerek, ikinci fıkrasının (2) numaralı bendinde; \"İştirak hisselerinden doğan kazançların (Limited Şirket ortaklarının, iş ortaklıklarının ortakları ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu zümreye dahildir. Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan kârların ortaklara, kooperatifle yaptıkları muameleler nispetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.) kaynağı ne olursa olsun menkul sermaye iradı sayılır.\" hükmü yer almıştır.

            Öte yandan, anılan Kanunun 22 nci maddesinin (2) numaralı bendinde ise, tam mükellef kurumlardan elde edilen, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarının yarısının gelir vergisinden müstesna olduğu, istisna edilen tutar üzerinden 94 üncü madde uyarınca tevkifat yapılacağı ve tevkif edilen verginin tamamının, kâr payının yıllık beyanname ile beyan edilmesi durumunda yıllık beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edileceğine hükmedilmiştir.

            Diğer yandan, Kanunun 86 ncı maddesinde, beyanname verilmeyecek haller sayılmış olup, anılan maddenin 1/c bendinde, tam mükellefiyette; vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye'de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirlerin beyannameye dahil edilmeyeceği hükmü bulunmaktadır.

            Bu itibarla, 2014 yılı içerisinde elde edilen mesken kira gelirinizin istisna haddini (3.300 TL) aşması halinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edileceği tabiidir.

            Öte yandan, 2014 yılı içerisinde, ortağı olduğunuz kooperatiften elde ettiğiniz kar payının brüt tutarının yarısı ile mesken kira gelirinizin (istisnadan yararlanılması halinde aşan kısmının) ve tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira gelirinizin brüt tutarları toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2014 yılı için: 27.000,00 TL) aşması halinde söz konusu gelirlerinizin yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.

            Ancak, 2014 yılı içerisinde elde ettiğiniz mesken kira geliri, tevkifat yoluyla vergilendirilmiş işyeri kira geliri ve ortağı olduğunuz kooperatiften elde ettiğiniz kar payının, varsa ücret ile diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi toplamının Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2014 yılı için 97.000,00 TL) aşması halinde aynı Kanunun 21 inci maddesinde yer alan istisnadan yararlanılamayacağı tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"38418978-120[70-15/2]-669","ozelgeTarih":"2015-06-22T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.680216","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.680216","id":21340,"title":"Şofben ve petek ilavesi harcamalarının gider yazılıp yazılmayacağı hk.","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

MANİSA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

85373914-120[40.01.56]-99

07/09/2015

Konu

:

Şofben ve petek ilavesi harcamalarının gider yazılıp yazılmayacağı hk.

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, kiraya verdiğiniz evinize ait mevcut şofbeni arızalandığından dolayı elektrikli şofben ile değiştirdiğinizi, yine merkezi sistem kaloriferle ısınan evinize petek ilave ettirdiğinizi belirterek, ekli faturalarda yazılı giderlerin bakım onarım gideri kapsamında gayrimenkul sermaye iradının tespitinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

 

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında; maddede yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu belirtilmiştir.

 

            Aynı Kanunun 74 üncü maddesinde; \"Safi iradın bulunması için, 21 inci maddeye göre
istisna edilen gayrisafi hâsılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hâsılattan aşağıda yazılı giderler indirilir:


            ....

 

            6. Kiraya verilen mal ve haklar için ayrılan amortismanlar (Amortismana tabi değer, malum ise maliyet bedeli, malum değilse, bina ve arazi için vergi değeri, diğer mallar için Vergi Usul Kanununun 267 nci maddesinin 3'üncü sırasına göre tespit edilen emsal değeridir);


            7. Kiraya verenin yaptığı onarım giderleri (Emlakın iktisadi değerini artıracak surette tevsii, tadili veya bunlara ilaveler yapılması için ihtiyar olunan giderler onarım gideri sayılmaz);...\" hükmüne yer ver verilmiştir.


            Bu hükme göre, kiralanan gayrimenkullerin onarımı için yapılan giderler gayrisafi hâsılattan indirilebilmektedir. Onarımdan amaç; eskiyen, kırılan, dökülen, yıkılan kısımların tamir veya yeniden yaptırılmasıdır. Onarım giderinin hâsılattan indirilebilmesi için kiraya veren tarafından yapılmış olması gerekir. Ancak bu tür giderlerin gayrimenkulün iktisadi değerini artırıcı önem ve genişlikte olmaması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu madde hükmünde; emlakin iktisadi değerini artıracak surette genişletilmesi, değiştirilmesi veya bunlara ilaveler yapılması için yapılan giderlerin onarım gideri sayılmayacağı belirtilmiştir. Onarım gideri olarak kabul edilmeyen bu türden giderlerin hâsılattan indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

 

            Diğer taraftan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 262 nci maddesinde maliyet bedelinin, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade edeceği belirtilmiştir.

 

            Buna göre, safi iradın tespitinde, kiraya veren tarafından gayrimenkulün iktisadi değerini arttıracak neviden yapılan harcamaların Gelir Vergisi Kanunu'nun 74'üncü maddesinin 7'nci bendine göre normal onarım gideri olarak dikkate alınması mümkün olmayıp, bu nitelikteki harcamaların gayrimenkulün maliyetine ilave edilmesi gerekmektedir.

 

            Yukarıda yer alan hükümlere göre, kazancınızın tespitinde gerçek gider yöntemini seçmeniz halinde, istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere; arızalı şofben değişimi ve halihazırda kullanılmakta olan ısıtma sistemine petek ilavesi için yaptığınız harcamaların doğrudan indirim konusu yapılması mümkün olmayıp, söz konusu harcamanın maliyet bedeline eklenmesi ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 74/6 maddesi uyarınca amortisman yoluyla hasılattan indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.

 

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"85373914-120[40.01.56]-99","ozelgeTarih":"2015-09-07T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.660103","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.660103","id":21339,"title":"Yurt dışında mukim Türk vatandaşının Türkiye'de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradının vergilendirilmesi hk.","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[70-2015/92]-84796

06/10/2015

Konu

:

Yurt dışında mukim Türk vatandaşının Türkiye'de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradının vergilendirilmesi.

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Almanya'da yerleşik bir Türk vatandaşı olarak Almanya'da vergilendirildiğinizi, Türkiye'de bulunan gayrimenkulünüzü de konut olarak kiraya verdiğinizi belirterek, elde edilen gayrimenkul sermaye iradının vergilendirilmesi hakkında bilgi talep ettiğiniz anlaşılmış olup, Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.

 

            GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

 

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde Türkiye'de yerleşme ve tam mükellefiyet, 6 ncı maddesinde ise, dar mükellefiyet esası düzenlenmiş olup, 3 üncü maddesinde, Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilecekleri hüküm altına alınmış, 4 üncü maddesinde de;

 

            \"Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır.

 

            1. İkametgâhı Türkiye'de bulunanlar (İkametgâh, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir);

 

            2. Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez)\"hükmüne yer verilmiş ve aynı Kanunun 6 ncı maddesinde, \"Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.\" denilmiştir.

 

            Mezkûr Kanunun 70 inci maddesinde, aynı maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

 

            Aynı Kanunun 21 inci maddesinde; \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2015 yılı için) 3.600-TL'si gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

 

            Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile (6322 sayılı kanunun 5. maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 15.06.2012 [01.01.2013 tarihinden sonra elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere]) istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2015 yılı gelirleri için: 106.000-TL) aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almaktadır.

 

            Yine aynı Kanunun \"Toplama Yapılmayan Haller\" başlıklı 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde de, dar mükellefiyette, tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve  gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirlerin beyannameye dâhil edilmeyeceği belirtilmiştir.

 

            Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; Türkiye'de bulunan gayrimenkulünüzün konut olarak kiraya verilmesine bağlı olarak elde ettiğiniz konut kira geliri, ilgili yıl için belirlenen istisna tutarını aşması halinde, iç mevzuatımız yönünden verginin konusuna girmektedir.

 

            Diğer taraftan; Almanya mukimi bulunmanız nedeniyle, söz konusu gelirin beyanı hususunda, \"Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Anlaşması\" hükümlerinin saklı kalacağı tabiidir.   

 

            ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMALARI YÖNÜNDEN:

 

            \"Türkiye Cumhuriyeti İle Almanya Federal Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Anlaşması\" 01.01.2011 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır. Anlaşmanın \"Gayrimenkul Varlıklardan Elde Edilen Gelir\" başlıklı 6 ncı maddesinde;

 

            \"1. Bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıklardan elde ettiği gelir (tarım veya ormancılıktan elde edilen gelir dâhil), bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

 

            2. \"Gayrimenkul varlık\" terimi, söz konusu varlığın bulunduğu Akit Devletin mevzuatına göre tanımlanacaktır. Terim her halükarda gayrimenkul varlığa müteferri varlıkları, tarım (balık üretimi ve yetiştiriciliği dâhil) ve ormancılıkta kullanılan araçları ve hayvanları, özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı gayrimenkul mülkiyetine ilişkin hakları, gayrimenkul intifa haklarını ve maden ocaklarının, kaynakların ve diğer doğal kaynakların işletilmesi veya işletme hakkı karşılığında doğan sabit ya da değişken ödemeler üzerindeki hakları kapsayacak; gemiler ve uçaklar gayrimenkul varlık olarak değerlendirilmeyecektir.

 

            3. 1 inci fıkra hükümleri, gayrimenkul varlığın doğrudan kullanımından, kiralanmasından veya diğer herhangi bir şekilde kullanımından elde edilen gelire uygulanacaktır.

 

            4. 1 inci ve 3 üncü fıkra hükümleri aynı zamanda, bir teşebbüsün gayrimenkul varlıklarından elde edilen gelir ile serbest meslek faaliyetlerinin icrasında kullanılan gayrimenkul varlıklardan elde edilen gelire de uygulanacaktır.\" hükümleri yer almaktadır.

 

            Buna göre, anılan maddenin birinci fıkrasında; bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan ve ikinci fıkrada tanımlanan gayrimenkul varlıklardan elde ettiği gelirlerinin vergilendirme hakkının gayrimenkulün bulunduğu kaynak devlete ait olduğu belirtilmiştir. Ancak; yine birinci fıkra, gayrimenkul kira gelirleri üzerinden mukim olunan devletin vergileme hakkını da korumuştur. Sonuç olarak, Anlaşmanın ilgili hükmü uyarınca, gayrimenkulünüzün Türkiye'de bulunması nedeniyle elde ettiğiniz kira gelirlerini vergilendirme hakkı kaynak devlet olarak Türkiye'ye ait olduğundan, bu gelirlerin iç mevzuat hükümlerimiz uyarınca, Türkiye'de vergilendirilmesi gerekmektedir. Ancak, Almanya mukimi olmanız nedeniyle söz konusu kira geliriniz üzerinden Almanya'nın da vergi alma hakkı bulunmaktadır.

 

            Bu durumda ortaya çıkacak bir çifte vergilendirme ise, Anlaşmanın 22 nci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre, elde edilen kira gelirleri sebebiyle Türkiye'de ödenen vergilerin Almanya'da ödenecek vergilerin hesaplanmasına esas olan matrahın dışında bırakılması (istisna yöntemi uygulanması) suretiyle giderilecektir. Ancak, anılan fıkranın (d) bendi uyarınca, Almanya'da vergiye tabi başkaca gelirinizin olması durumunda, Almanya artan oranlı vergi oranını belirlerken, vergiden istisna edilmiş gelir unsurlarını da matrah toplamında dikkate alabilecektir.  

 

             Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[70-2015/92]-84796","ozelgeTarih":"2015-10-06T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.613464","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.613464","id":21338,"title":"Hisseli gayrimenkulden elde edilen kira gelirinin beyanı","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

ŞANLIURFA VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

64958909-120.05-4714

05.02.2018

Konu

:

GMSİ İstisnası Hk.

 

     

 

 

 

 

İlgi

:

05/06/2017 tarih ve 22540 sayılı özelge talep formunuz.

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda; mülkiyeti hisseli olarak kendinize ait olan ... adresinde bulunan gayrimenkulü 01.11.2016 ile 15.02.2017 tarihleri arasında (3 ay 15 gün) aylık 400 TL. bedel karşılığında, ... adlı kişiye kiraya verdiğinizi belirterek, bu kiralamadan dolayı gayrimenkul sermaye iradı beyannamesi verip vermeyeceğiniz hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinin birinci fıkrasında \"Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.\"  hükmüne yer verilmiş, aynı maddenin bir numaralı bendinde de arazi, bina (döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatının kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

 

Anılan Kanunun 21 inci maddesinde ise \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hâsılatın (290 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2016 yılı için) 3.800- TL'si gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

 

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103'üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almaktadır.

 

Buna göre, binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın  yukarıda belirtilen istisna tutarını aşması halinde, gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan edilmesi gerekmekte olup; istisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde; ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanların anılan Kanunun 21 inci maddesinde yer alan istisnadan faydalanması mümkün değildir.

 

Öte yandan, ilgide kayıtlı özelge talep formu ve ekinde yer alan kira sözleşmesi ile konu hakkında Birecik Vergi Dairesi Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucu alınan, 18.07.2017 tarih ve 44721908-250.02.01-E.4459 sayılı yazı eki yoklama tutanağında; söz konusu gayrimenkulün konut olarak, 01.11.2016-15.02.2017 tarihleri arasında aylık 400 TL. bedelle kiraya verildiği ve 2016 yılına isabet eden kira gelirinin 800 TL. olduğu anlaşılmıştır.

 

Yukarıda yer alan hüküm ve yapılan açıklamalara göre, 01.11.2016-31.12.2016 dönemine ilişkin olarak 2016 takvim yılı içerisinde hisseniz nispetinde elde etmiş olduğunuz konut kira gelirinin, anılan Kanunun 21 inci maddesinde belirtilen istisna haddini (2016 yılı için 3.800-TL) aşmaması sebebiyle, söz konusu kira gelirinden dolayı yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır.

 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"B.07.1.GİB.4.63.15.01-120.05-4714","ozelgeTarih":"2018-02-05T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.582913","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.582913","id":21337,"title":"Terekeye kayıtlı gayrimenkulden elde edilen kira gelirlerine ait gayrimenkul sermaye iradı beyannamesi hk.","summary":null,"description":"


T.C. 

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[70-2018/238]-E.732409

09.09.2019

Konu

:

Terekedeki taşınmazdan elde edilen gayrimenkul beyannamesinin kimin adına verileceği

 

 

 

 

 

 

İlgi

:

12/02/2018 tarih ve 476636 sayılı özelge talep formu

 

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eki dilekçenizde, babanız …'nin 06.08.2017 tarihinde vefat ettiği, kardeşiniz …'nin açmış olduğu tereke davası nedeniyle tereke paylaşımının yapılamadığı, murise ait … Bankası … Şubesinde bulunan hesaba terekeden kaynaklı gayrimenkul kira ödemelerinin yatırıldığı belirtilerek, söz konusu kira gelirlerinden şahsınıza düşen payın vergisinin beyanı ve ödenmesi hususunda tereddüt edildiği anlaşılmış olup, konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.

 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde, maddede yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

 

Mezkûr Kanunun 21 inci maddesinde; \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 1.500.000.000 lirası (296 Seri No.lu GVK Genel Tebliği ile 2017 yılı için 3.900-TL; 302 Seri No.lu GVK Genel Tebliği ile 2018 yılı için 4.400 TL.) gelir vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

 

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (296 Seri No.lu GVK Genel Tebliği ile 2017 yılı için 110.000-TL; 302 Seri No.lu GVK Genel Tebliği ile 2018 yılı için 120.000 TL.) aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmüne yer verilmiştir.

 

Ayrıca, aynı Kanunun 107 nci maddesinde; gelir vergisinin, bu vergiyle mükellef olan gerçek kişiler namına tarh edileceği, aynı maddenin (1) numaralı bendinde, küçüklerle kısıtlılarda bunların nam ve hesabına kanuni temsilcilerinin tarhiyata muhatap tutulacakları  hüküm altına alınmıştır.

 

Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, \"Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüb eden gerçek veya tüzel kişidir...''; maddenin ikinci fıkrasında ise ''Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir...'' şeklinde tanımlama yapılmıştır.

 

Mezkur Kanunun 10 uncu maddesinde, \"Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir...\" denilmekte, yine aynı Kanunun 12 nci maddesinde \"Ölüm halinde mükelleflerin ödevleri, mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılarına geçer. Ancak, mirasçılardan her biri ölünün vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde sorumlu olurlar.\"  hükümleri yer almaktadır.

 

Diğer taraftan, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun \"Yasal Mirasçılar\" başlıklı 495 inci maddesinde;

 

\"Miras bırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.

 

...\" hükmü yer almaktadır.

 

Aynı Kanunun; tereke idare memurunun görev, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği 593 üncü maddesinde; terekeyi resmen yöneten sulh hâkiminin veya onun yönetimle görevlendirdiği kişinin, resmen yönetme sebeplerinin ortadan kalkmasına ya da paylaştırmaya kadar, terekeyi hak sahiplerinin haklarının kaybına meydan vermeyecek biçimde iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek ve özellikle henüz yapılmamışsa, terekenin yazımı, gereken koruma önlemlerinin alınması, miras bırakanın alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesi yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu oldukları, tereke yöneticisinin görevine giren hususlarda miras ortaklığının temsilcisi olarak ortaklık aleyhine açılan davalarda ve yapılan icra takiplerinde ortaklığı temsil edeceği ve gereken hallerde ortaklık adına dava açmaya, icra takibinde bulunmaya, davadan feragate, kabule, sulh olmaya ve tahkime yetkili olduğu, davaları ve takipleri mirasçılara ihbar edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

 

Anılan Kanunun 606 ncı maddesinde ise “Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe miras bırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.” hükmü yer almaktadır.

 

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde; muris …'nin terekesine ait gayrimenkul kira gelirleriyle ilgili olarak, adı geçenin ölüm tarihinden mahkeme kararıyla tereke üzerinde her türlü yasal işlem yapabilme yetkisine sahip tereke memurunun atanmasına kadar geçen sürede, mirası reddetmemiş yasal mirasçılar tarafından vergisel yükümlülükler yerine getirilecektir. Bu kişiler şartları taşımaları halinde Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan istisna hükümlerinden ayrı ayrı yararlanabileceklerdir.

 

Ancak, tereke memurunun atanmasından murise ait mal varlığının paylaştırılmasına kadar olan gelirlerin vergi sorumlusu sıfatıyla tereke memuru tarafından beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda, gayrimenkul sermaye iradı mükellefiyeti … terekesi adına tesis edileceğinden, mezkur maddede yer alan istisna hükümlerinden varislerin ayrı ayrı yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[70-2018/238]-E.732409","ozelgeTarih":"2019-09-09T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:38.554319","updated_at":"2025-03-24T19:28:38.554319","id":21336,"title":"Sporcu ücretleri üzerinden kesilecek verginin nasıl hesaplanacağı","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Gelir Vergileri

 

 

 

 

Sayı

:

E-84098128-120[61-2022/10]-542959

21.11.2023

Konu

:

Sporcu ücretleri üzerinden kesilecek verginin nasıl hesaplanacağı

 

 

 

 

 

İlgi

:

…

 

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numarasında kayıtlı mükellefi olduğunuz, \"Futbol, voleybol, basketbol vb. kulüplerinin faaliyetleri\" ile iştigal ettiğiniz ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 72 nci maddesi kapsamında sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden lig usulüne tabi spor dallarında; en üst altı ligdekiler için % 10 oranında gelir vergisi tevkifatına tabi tuttuğunuz belirtilerek söz konusu sporculara, 01.01.2022 tarihinden itibaren asgari ücret istisnasının nasıl uygulanacağı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edilmektedir.

 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun \"Ücretin tarifi\" başlıklı 61 inci maddesinde, ücretin işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler olduğu; ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olmasının veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunmasının onun mahiyetini değiştirmeyeceği hükme bağlanmıştır.

 

Aynı Kanunun Geçici 72 nci maddesinde, \"(1) 31/12/2023 tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılır.

 

a) Lig usulüne tabi spor dallarında;

 

1) En üst ligdekiler için % 20,

 

2) En üst altı ligdekiler için % 10,

 

3) Diğer liglerdekiler için % 5,

 

b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5.

 

(2) Bu ödemeler üzerinden 94 üncü madde kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu madde kapsamındaki gelirler toplamının, 103 üncü maddede yazılı tarifenin dördüncü diliminde yer alan tutarı aşması hâlinde, bu gelirler yıllık beyannameyle beyan edilir. Yıllık beyanname verilmesi durumunda, beyan edilen bu gelirler üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, tevkifat yapmakla sorumlu olanlarca vergi dairesine ödenmiş olması şartıyla, bu Kanuna göre kesilen vergiler mahsup edilir.

 

...\"

 

hükmüne yer verilmiştir.

 

Anılan Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına 22/12/2021 tarihli ve 7349 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle eklenen (18) numaralı bendinde; \"Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.).\" hükmü yer almaktadır.

 

Diğer taraftan, 7349 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun \"IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar\" başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan \"ücretlere ilişkin kağıtlar\" ibaresinden sonra gelmek üzere \"(Bu maddenin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım için uygulanır.)\" şeklinde parantez içi hüküm eklenmiştir.

 

Bu düzenlemeler uyarınca, asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanların da ücretlerinin asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden kısmı gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden kısmı da damga vergisinden istisna edilmiştir.

 

Konu ile ilgili olarak 27/1/2022 tarihli ve 31732 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 319 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde gerekli açıklamalar ve uygulamaya ilişkin örneklere yer verilmiştir. Anılan Tebliğin;

 

- \"İstisnanın kapsamı ve uygulaması\" başlıklı 4 üncü maddesinde, \"(1) 7349 sayılı Kanunla, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (18) numaralı bent ile 1/1/2022 tarihinden itibaren yapılan ücret ödemelerine uygulanmak üzere, hizmet erbabının ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri gelir vergisinden istisna edilmiştir.

 

(2) İstisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde, hizmet erbabının ilgili aydaki gelirine ilişkin verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

 

(3) İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi, ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşmayacaktır.

 

(4) Hizmet erbabının birden fazla işverenden ücret alması halinde istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanacaktır.

 

(5) Ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, maaş ödemesinin yanı sıra aynı dönemde yapılan ve ücret olarak değerlendirilen prim, ikramiye, huzur hakkı, mesai ücreti, döner sermaye ücreti, ek ders ücreti gibi ödemeler de dikkate alınmak suretiyle kümülatif matrah esas alınarak vergilendirme yapılmaktadır. İlgili dönemlerde uygulanan indirim ve istisnalar bu ödemelerin toplamına bir kez uygulanmaktadır. Dolayısıyla ilgili ayda yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerin toplamına anılan istisnanın bir kez uygulanması gerekmektedir.

 

(6) 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Kanunun uygulamasında ücret sayılan ödemeler düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 62 nci maddesinde, işverenler hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları kapsamında çalıştıran gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmış ve 61 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ücret sayılan ödemeleri yapanlar da bu Kanunda yazılan ödevleri yerine getirmek bakımından işveren olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla, yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı, bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine, sporculara yapılan ödemeler gibi ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde, Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen istisnanın uygulanması mümkündür.

 

...\",

 

- \"Asgari ücretin üzerinde ücret geliri elde edenlerde gelir vergisi istisnası\" başlıklı 6 ncı maddesinde, \"(1)Hizmet erbabının elde ettiği ücret ve ücret sayılan gelirlerinden 193 sayılı Kanunun 31 ve 63 üncü maddesinde yer alan indirimler düşülecek ve varsa Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendi hariç 23 ve müteakip maddelerinde düzenlenen istisna kapsamındaki ücret ödemeleri gelir vergisi matrahına dahil edilmeyecektir. Bu şekilde belirlenen gelir vergisi matrahına gelir vergisi tarifesi uygulanarak vergi hesaplanacaktır. Bu suretle hesaplanan vergiden istisna tutara isabet eden vergi düşülmek suretiyle ödenecek vergi belirlenecektir. Bu istisna suretiyle sağlanan menfaat asgari ücretin ilgili ayda hesaplanan vergisini geçemeyecektir. 

 

(2) Tam zamanlı çalışmayan hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri ile yeni işe başlayan ve işten ayrılan hizmet erbabına yapılan kıst ücret ödemelerine istisna tam olarak uygulanacaktır.\"

 

açıklamalarına yer verilmiştir.

 

Bu hüküm ve açıklamalara göre, sporculara yapılan ücret ve ücret benzeri ödemelerin aylık brüt tutarı üzerinden işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra bulunan gelir vergisi matrahına, 193 sayılı Kanunun Geçici 72 nci maddesi kapsamında belirlenen oranlarda tevkifat yapılmak suretiyle gelir vergisi tutarı hesaplanacaktır.

 

Ayrıca, sporcuların elde ettikleri ücret gelirlerine, 1/1/2022 tarihinden itibaren 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde ve 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun \"IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar\" başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan istisnanın uygulanması gerekmektedir. Söz konusu istisnanın ilgili ayda yapılan ücret ödemeleri toplamına bir kez uygulanması mümkün bulunmaktadır. Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması halinde istisna uygulaması, sadece en yüksek ücretin elde edildiği işveren tarafından gerçekleştirilecek olup, en yüksek ücret alınan işverene bu durumu bildirme yükümlülüğü hizmet erbabına aittir.

 

Buna göre, en üst altı ligde faaliyette bulunan kulübünüzde çalışan sporculara ilgili ayda yapılan ücret ödemeleri üzerinden 193 sayılı Kanunun Geçici 72 nci maddesi kapsamında %10 sabit oran uygulanmak suretiyle tevkif edilen vergiden, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücrete isabet eden vergi tutarı düşülmek suretiyle asgari ücret istisnası uygulanacak ve kalan vergi tutarı tevkif edilerek muhtasar ve prim hizmet beyannamesi ile beyan edilmek suretiyle vergi dairesine ödenecektir.

 

Diğer taraftan, sporculara yapılan ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kağıtlarda gösterilen ücret ödemelerinin; ilgili aydaki aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısmına 488 sayılı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun IV/34 üncü fıkrası uyarınca damga vergisi istisnası uygulanması, kalan ödeme tutarı üzerinden ise damga vergisi aranılması gerekmektedir.

 

Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

 

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"84098128-120[,]-542959","ozelgeTarih":"2023-11-21T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:22.166096","updated_at":"2025-03-24T19:28:22.166096","id":20797,"title":"Dar mükellefin iş yeri kira gelirinin beyanı hk.","summary":null,"description":"

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

 

 

 

Sayı

:

62030549-120[86-2016/54]-102555

28.07.2016

Konu

:

Dar mükellefin gayrimenkul sermaye iradı beyanı

 

 

            İlgide kayıtlı özelge talep formu ve dilekçede; ... tarafından şahsınıza verilen vekâletname ile adı geçenin kira gelirlerini toplayarak banka hesabına yatırdığınızı belirterek, işyeri olarak kullanılan gayrimenkullerden elde edilen kira gelirlerine ait verginin, kesinti yoluyla ödendiğinden bahisle, mesken kira gelirleri dolayısıyla verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesine, tevkifata tabi işyeri kira gelirlerinin dâhil edilip edilmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            01/01/1991 tarihinden geçerli olmak üzere uygulanmakta olan \"Türkiye Cumhuriyeti ile İsveç Krallığı Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması\" nın \"Gayrimenkul Varlıklardan Elde Edilen Gelir\" başlıklı 6 ncı maddesinde;

            \"1. Bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan gayrimenkul varlıklardan elde ettiği gelir (tarım veya ormancılıktan elde edilen gelir dahil), bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

            2. \"Gayrimenkul varlık\" terimi, bahse konu varlığın yer aldığı Akit Devletin mevzuatına göre tanımlanacaktır. Terim her halükarda gayrimenkul varlığa müteferri varlıkları, tarım ve ormancılıkta kullanılan araçları ve hayvanları, her çeşit dalyanları, özel hukuk hükümlerinin uygulanacağı gayrimenkul mülkiyetine ilişkin hakları, gayrimenkul intifa haklarını ve maden ocaklarının, kaynakların ve diğer doğal kaynakların işletme hakkından veya işletilmesinden doğan sabit, ya da değişken ödemeler üstündeki hakları kapsayacaktır; gemiler, vapurlar ve uçaklar gayrimenkul varlık sayılmayacaktır.

            3. 1 inci fıkra hükümleri, gayrimenkul varlığın doğrudan kullanımından, kiralanmasından veya diğer herhangi bir şekilde kullanımından elde edilen gelire uygulanacaktır.\"

            hükümleri yer almaktadır.

            Buna göre, Anlaşmanın 6 ncı maddesinin ilk fıkrasında; bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette bulunan ve 2 nci fıkrada tanımlanan gayrimenkul varlıklardan elde ettiği gelirlerinin vergilendirme hakkının gayrimenkulün bulunduğu devlete ait olduğu kuralı getirilmiştir. Dolayısıyla, İsveç mukimi olmanız durumunda, Türkiye'de bulunan gayrimenkulleriniz dolayısıyla elde ettiğiniz kira gelirlerini, Anlaşmanın 6 ncı maddesinin ilk fıkrası uyarınca Türkiye'nin de vergileme hakkı bulunmakta olup vergilendirmenin iç mevzuatımız hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Bu şekilde Türkiye'de ödeyeceğiniz vergi ise Anlaşmanın 23 üncü maddesinin 2 nci fıkrası kapsamında İsveç'te Türkiye kaynaklı gayrimenkul kira gelirleri dâhil toplam kazançlar üzerinden ödenecek vergilerden mahsup edilebilecektir.

            Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü ve 4 üncü maddelerinde Türkiye'de yerleşme ve tam mükellefiyet, 6 ncı maddesinde ise dar mükellefiyet esası düzenlenmiş olup, 3 üncü maddesinde, Türkiye'de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilecekleri hüküm altına alınmış, 4 üncü maddesinde de;

            \"Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır.

            1. İkametgâhı Türkiye'de bulunanlar (İkametgâh, Kanunu Medeninin 19'uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir);

            2. Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.)\"

            hükmü yer almakta olup, aynı Kanunun 6 ncı maddesinde, \"Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.\"

            hükmüne yer verilmiştir.

            Mezkûr Kanunun 70 inci maddesinde, aynı maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.

            Kanunun 21 inci maddesinde ise, \"Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın 1.500.000.000 lirası gelir vergisinden müstesnadır. (290 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2016 yılı için 3.800-TL) İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

            Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.\" hükmü yer almaktadır.

            Buna göre, istisna uygulaması sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler için söz konusu olacak, işyeri kira gelirine istisna uygulanmayacaktır. Bir mükellefin, birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde, istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.

            Yine aynı  Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kimlerin tevkifat yapacağı belirtilmiş olup, söz konusu fıkranın (5/a) bendinde, 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden (2009/14592 sayılı B.K.K uyarınca) % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

            Kanunun \"Toplama Yapılmayan Haller\" başlıklı 86 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde de, dar mükellefiyette, tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile diğer kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyeceği, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirlerin beyannameye dâhil edilmeyeceği belirtilmiştir.

           Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar uyarınca, gelirin elde edildiği dönemde ...’ in İsveç'de ikamet ettiğini belirtir, İsveç yetkili makamlarından alınmış mukimlik belgesi ve ilgili yıllarda altı aydan fazla süreyle Türkiye'de bulunmadığının Emniyet Müdürlüğü'nden alınacak bir belge ile tevsiki şartıyla, tamamı Türkiye'de tevkif suretiyle vergilendirilmiş gayrimenkul sermaye iratları için ilgili dönem bakımından dar mükellefiyet esasına göre vergilendirilecek olması nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır.

            Öte yandan, gayrimenkullerini konut olarak kiraya vermesi sonucu elde edeceği konut kira gelirinin Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde belirtilen istisna tutarını (2016 yılı için 3.800-TL) aşması halinde elde edilecek gelirin gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2016 yılı için 110.000-TL) aşması halinde söz konusu istisnadan faydalanılmayacaktır.

                   Bilgi edinilmesini rica ederim.

 

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

","ozelgeNo":"62030549-120[86-2016/54]-102555","ozelgeTarih":"2016-07-28T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":1,"fileNames":null,"kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null}],"genelYazilarList":[],"icGenelgelerList":[],"cbkList":[],"bkkList":[{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.527196","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.527196","id":1279,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 31 VE MÜKERRER 123 ÜNCÜ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı: 94/6300

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 13, 17, 21, 31, 47, 53, 68, mükerrer 80, 82, 86, 111, 112 ve ek 2'nci maddelerine ilişkin ekli Karar'ın yürürlüğe konulması, Maliye Bakanlığı'nın 7/12/1994 tarihli ve 80501 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 31 ve mükerrer 123'üncü maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 8/12/1994 tarihinde kararlaştırılmıştır.

8/12/1994 Tarih ve 94/6300
Sayılı Kararnamenin Eki
Karar

Madde 1 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 13'üncü maddesinde yer alan küçük çiftçi muaflığına ilişkin yıllık satış tutarı ölçüsü, 1994 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 200.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 2 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 17'nci maddesinde yer alan göçmen ve mülteci muaflığına ilişkin tutar, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 9.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 3 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21'inci maddesinde yer alan vergiden istisna edilecek hasılat tutarı, 1994 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 12.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 4 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31'inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 1995 ve müteakip takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere günde (30.000), ayda (900.000), yılda (10.800.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.

Madde 5 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ek 2'nci maddesinde yer alan en az yatırım tutarları, 1995 yılında uygulanmak üzere sırasıyla 6.000.000.000 ve 1.000.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 6 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 47'nci maddesinin 2 numaralı bendinde yer alan işyeri emlak vergi değerine ait tutar 40.000.000 liraya, işyeri kira bedeline ilişkin tutar 6.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 7 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 53'üncü maddesinde yer alan zirai kazancın götürü gider usulüne göre tespitine ilişkin hasılat tutar, 1994 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 400.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 8 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 68'inci maddesinin birinci fıkrasının 10 numaralı bendinde yer alan götürü gider tutarı, 1994 takvim yılına ait kazançların tespitinde dikkate alınmak üzere 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 9 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 80'inci maddesinin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yer alan tutarların her biri 1995 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 1.600.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 10 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 82'nci maddesinde yer alan tutar, 1995 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 100.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 11 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87'nci maddelerinde yer alan hadler, 1995 ve müteakip takvim yıllarına ait gelirlere uygulanmak üzere 450.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 12 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 111'inci maddesinde yer alan had, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 13 - 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 112'nci maddesinde yer alan had, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 14 - Bu Karar'ın;

a) 6 ncı maddesi hükmü 31.12.1994 tarihinden,

b) Diğer hükümleri 1.1.1995 tarihinden,

geçerli olmak üzere yayımında yürürlüğe girer.

Madde 15 _ Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
","resmiGazeteSayi":"22154","resmiGazeteTarih":"1994-12-27T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"94/6300","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.52619","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.52619","id":1278,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 18 VE 21 İNCİ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı: 95/6428


Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ile sorumluları tarafından gelir ve kurumlar vergisinden ayrı olarak söz konusu vergiler üzerinden hesaplanacak fon payı nispetinin yeniden belirlenmesi ile fon payı hasılatının dağılımının ekli Karar'da belirtildiği şekilde tespiti; Maliye Bakanlığı'nın 12/1/1995 tarihli ve 01873 sayılı yazısı üzerine, 25/6/1992 tarihli ve 3824 sayılı Kanunun 18 ve 21'inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 12/1/1995 tarihinde kararlaştırılmıştır.

12/1/1995 Tarih ve 95/6428

Sayılı Kararnamenin Eki

Karar



Madde 1 _ Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ile sorumluları tarafından gelir ve kurumlar vergisinden ayrı olarak söz konusu vergiler üzerinden hesaplanacak fon payının nispeti % 10'dur. Bu pay kanunla kurulan fonlar arasında aşağıdaki şekilde dağıtılır:



a) Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na 5



b) Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'na 4



c) Çıraklık Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu'na 1



Madde 2 _ Bu Karar, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 1994 takvim yılı gelirlerine ilişkin olarak bu Karar'ın yayımından itibaren yıllık, münferit, özel veya Gelir Vergisi Kanununun 94/6'ncı maddesi uyarınca verilen muhtasar beyanname ile beyan etmeleri gereken gelirler üzerinden hesaplanan vergiler hakkında da uygulanır.



Madde 3 _ 19/12/1992 tarihli ve 92/3900 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten kaldırılmıştır.



Madde 4 _ Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.



Madde 5 _ Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

","resmiGazeteSayi":"22189","resmiGazeteTarih":"1995-02-01T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"95/6428","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.517164","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.517164","id":1273,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 13, 17, 21, 23, 31, EK 2, 53, 68, MÜKERRER 80, 86, 87, 103, MÜKERRER 111, 112 VE GEÇİCİ 35 İNCİ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı: 95/7593


193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 13, 17, 21, 23, 31, Ek 2, 53, 68, mükerer 80, 86, 87, 103, mükerrer 111, 112 ve geçici 35'inci maddelerine ve 30.12.1993 tarihli ve 93/5148 sayılı Kararnamenin eki Kararın değiştirilmesine ilişkin ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 29.11.1995 tarihli ve 66392 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 31, 94, mükerrer 111 ve 123, geçici 35 inci maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 15.12.1995 tarihinde kararlaştırılmıştır.

15.12.1995 Tarih ve 95/7593

Sayılı Kararnamenin Eki

Karar



Madde 1 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinde yer alan küçük çiftçi muaflığına ilişkin yıllık satış tutarı ölçüsü, 1995 takvim yılı hasılatına uygulanmak üzere 500.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 2 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 17 nci maddesinde yer alan göçmen ve mülteci muaflığına ilişkin tutar, 1996 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 18.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 3 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan vergiden istisna edilecek hasılat tutarı, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 24.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 4 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan yemek bedeline ilişkin günlük istisna tutarı, 1996 takvim yılında uygulanmak üzere 200.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 5 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 1996 ve müteakip takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere günde (60.000), ayda (1.800.000), yılda ( 21.600.000) lira olarak yeniden tespit edilmiştir.



Madde 6 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinde yer alan en az yatırım tutarları, 1996 yılında uygulanmak üzere sırasıyla 12.000.000.000 ve 2.000.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 7 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü maddesinde yer alan zirai kazancın götürü gider usulüne göre tespitine ilişkin hasılat tutarı, 1995 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.000.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 8 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının 10 numaralı bendinde yer alan götürü gider tutarı, 1995 takvim yılına ait kazançların tespitinde dikkate alınmak üzere 2.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 9 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının 2, 3 ve 4 numaralı bentlerinde yer alan tutarların her biri, 1996 takvim yılı kazançlarına uygulanmak üzere 3.200.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 10 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86 ve 87 nci maddelerinde yer alan hadler, 1996 ve müteakip takvim yıllarına ait gelirlere uygulanmak üzere 900.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 11 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi, gelir dilimleri tutarları artırılarak 1996 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.



Gelir Vergisine tabi gelirler;


















300.000.000 liraya kadar...........................................................................................................................................% 25
600.000.000 liranın 300.000.000 lirası için, 75.000.000 lira, fazlası................................................................ % 30
1.200.000.000 liranın 600.000.000 lirası için, 165.000.000 lira, fazlası........................................................... % 35
2.400.000.000 liranın 1.200.000.000 lirası için, 375.000.000 lira, fazlası....................................................... % 40
4.800.000.000 liranın 2.400.000.000 lirası için, 855.000.000 lira, fazlası....................................................... % 45
9.600.000.000 liranın 4.800.000.000 lirası için, 1.935.000.000 lira, fazlası.................................................... % 50
9.600.000.000 liradan fazlasının 9.600.000.000 lirası için 4.335.000.000 lira, fazlası................................. % 55





nispetinde vergilendirilir.



Madde 12 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 111 inci maddesinde yer alan talih oyunları salonları işletmeciliği faaliyetinde bulunan ticari kazanç sahibi gelir vergisi mükelleflerine ilişkin asgari vergi tutarları; 1996 takvim yılında uygulanmak üzere, talih oyunları salonlarında bulundurdukları ilk 6 oyun masasının her biri için aylık 200.000.000 liraya, sonra gelen her oyun masası için ise 150.000.000 liraya ve ilk 60 oyun makinasının her biri için 20.000.000 liraya, sonra gelen her oyun makinası için ise 15.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 13 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 112 nci maddesinde yer alan had, 1996 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 2.000.000 liraya yükseltilmiştir.



Madde 14 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 35 inci maddesi uyarınca, 1995 ve müteakip yıllara ilişkin hayat standardı esasına göre kazancın tespitinde, münhasıran nakliyecilik faaliyetinde bulunan mükellefler hakkında faaliyetin ifa edildiği yöreler itibariyle uygulanmakta olan hayat standardı temel gösterge tutarları, 11 ila 20 yaş arası bir taşıtla faaliyette bulunanlarda % 25, 21 ve daha yukarı yaşta bir taşıtla faaliyette bulunanlarda ise % 50 oranında indirimli olarak uygulanır.



Madde 15 _ 1.1.1996 tarihinden geçerli olmak üzere, 93/5148 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 1 inci maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendinin sonuna aşağıdaki parantez içi hüküm eklenmiştir.



\"(\"b/ii\" alt bendinde yer alan tevkifat oranı, yatırım indirimi tutarı için % 15 olarak uygulanır.)\"



Madde 16 _ Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

","resmiGazeteSayi":"22509","resmiGazeteTarih":"1995-12-30T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"95/7593","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.507165","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.507165","id":1251,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 31,94 ve MÜKERRER 123 ÜNCÜ MADDESİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı : 2000/1689

 

193 sayılı GelirVergisi Kanununun 21, 23/8, 31, ek 2, 47/2, 48 ve 103 üncü maddeleri ile 94 üncü maddesinde yer alan tevkifat nispetleri hakkındaki 30/12/1993 tarihli ve 93/5148 sayılı Kararnamenin eki Karar'da değişiklik yapılmasına ilişkin ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 30/11/2000 tarihli ve 56782 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 31, 94 ve mükerrer 123 üncü maddelerine göre, Bakanlar Kurulu'nca 30/11/2000 tarihinde kararlaştırılmıştır.
30/11/2000 Tarihli ve 2000/1689 Sayılı
Kararnamenin Eki
KARAR

Madde 1 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan gayrimenkul sermaye iradı istisnasına ilişkin tutar, 2001 takvim yılında uygulanmak üzere 700.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 2 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23/8 inci maddesinde yer alan hizmet erbabına işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2001 takvim yılında uygulanmak üzere 2.350.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 3 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 1/01/2001 tarihinden itibaren elde edilen ücretlere uygulanmak üzere, günde (730.000), ayda (21.900.000), yılda (262.800.000) lira olarak tespit edilmiştir.

Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van İllerinde günde (1.020.000), ayda (30.600.000), yılda (367.200.000) lira olarak uygulanır.

Madde 4 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Ek 2 nci maddesinde yer alan en az yatırım tutarları, ticari ve sınai yatırımlar için, 120.000.000.000 liraya, zirai yatırımlar için, 24.000.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 5 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin 2 nci bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı büyükşehir belediye sınırları içinde 1.000.000.000 liraya, diğer yerlerde 720.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 6 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinin 1 numaralı bendinde yer alan yıllık alım tutarı 15.000.000.000 liraya, yıllık satış tutarı 20.000.000.000 liraya, 2 numaralı bendinde yer alan gayri safi iş hasılatı 7.500.000.000 liraya, 3 numaralı bendinde yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı 15.000.000.000 liraya yükseltilmiştir.

Madde 7 _ 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi gelir dilimleri tutarları artırılarak, 2001 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

@@ src=fileadmin/images/mevzuat_image/gvk-bkk-2000-1689.jpg x@

Oranında vergilendirilir.

Madde 8 _ 93/5148 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın eki Karar'ın I inci maddesinin değişik 6 numaralı bendinin (b-ii) alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

\"ii) Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 1 numaralı bendinde yer alan iştirak kazançları istisnasından yararlanan kazançlar hariç, yatırım indirimi istisnasından yararlanan kazançlar dahil olmak üzere; dağıtılsın dağıtılmasın, kurumlar vergisine tabi kurumların, kurumlar vergisinden müstesna kazanç ve iratlarından % 18\"

Madde 9 _ Bu Kararın;
a) 8 inci maddesi yayımı tarihinde,
b) Diğer maddeleri 1/01/2001 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.

Madde 10 _ Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.
","resmiGazeteSayi":"24254","resmiGazeteTarih":"2000-12-08T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"2000/1689","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.505161","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.505161","id":1247,"title":" GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 21, 23/8, 31 ve 103 ÜNCÜ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı : 2001/3398

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31 ve 103 üncü maddelerinde yer alan tutarlarla ilgili ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 22/11/2001 tarihli ve 062965 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun 31 ve mükerrer 123 üncü maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 27/11/2001 tarihinde kararlaştırılmıştır.



27/11/2001 Tarihli ve 2001/ 3398
Sayılı Kararnamenin Eki
KARAR

Madde 1- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan gayrimenkul sermaye iradı istisnasına ilişkin tutar, 2002 takvim yılında uygulanmak üzere 950.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 2- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23/8 inci maddesinde yer alan hizmet erbabına işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2002 takvim yılında uygulanmak üzere 4.500.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 3- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan özel indirim tutarları, 01/01/2002 tarihinden itibaren elde edilen ücretlere uygulanmak üzere, günde (1.000.000), ayda (30.000.000), yılda (360.000.000) lira olarak tespit edilmiştir.

Özel indirim tutarları; Adıyaman, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Tunceli ve Van İllerinde günde (1.400.000), ayda (42.000.000), yılda (504.000.000) lira olarak uygulanır.

Madde 4- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi gelir dilimleri tutarları artırılarak, 2002 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.



@@ src=fileadmin/images/mevzuat_image/1.jpg x@

Oranında vergilendirilir.

Madde 5- Bu Karar 01/01/2002 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde

yürürlüğe girer.

Madde 6- Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.

","resmiGazeteSayi":"24623","resmiGazeteTarih":"2001-12-27T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"2001/3398","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.501623","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.501623","id":1241,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 19,21, 23/8,31,47,48,MÜKERRER 80,82,86 ve MÜKERRER 121 İNCİ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı : 2004/8295

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 19, 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan maktu had ve tutarlar ile ilgili ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 15/12/2004 tarihli ve 060464 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun mükerrer 123 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 20/12/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.





20/12/2004 Tarihli ve 2004/ 8295

Sayılı Kararnamenin Eki

KARAR


Madde 1- 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinde yer alan ticari ve zirai kazançlarda yatırım indirimi istisnasına ilişkin asgari tutar, 2005 takvim yılında uygulanmak üzere 10.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 2- 193 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yer alan gayrimenkul sermaye iradı istisnasına ilişkin tutar, 2005 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 2.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 3- 193 sayılı Kanunun 23/8 inci maddesinde yer alan hizmet erbabına işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2005 takvim yılında uygulanmak üzere 7,50 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 4- 193 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları; birinci derece sakatlar için 480 Yeni Türk Lirası, ikinci derece sakatlar için 240 Yeni Türk Lirası, üçüncü derece sakatlar için 120 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 5- 193 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamına ilişkin tutar, büyükşehir belediye sınırları içinde 3.200 Yeni Türk Lirası, diğer yerlerde 2.300 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 6- 193 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (1) numaralı bendinde yer alan yıllık alım tutarı 47.000 Yeni Türk Lirası, yıllık satış tutarı 66.000 Yeni Türk Lirası, (2) numaralı bendinde yer alan gayri safi iş hasılatı 23.000 Yeni Türk Lirası, (3) numaralı bendinde yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı 47.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 7- 193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı 2005 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 13.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 8- 193 sayılı Kanunun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2005 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 13.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 9- 193 sayılı Kanunun 86 nci maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 2005 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 800 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 10- 193 sayılı Kanunun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında esas alınan tarife 2005 yılı harcamalarına uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

\"3.300 Yeni Türk Lirasına kadar %8'i

6.600 Yeni Türk Lirasının 3.300 Yeni Türk Lirası için %8'i, aşan kısmı için %6'sı

6.600 Yeni Türk Lirasından fazlasının, 6.600 Yeni Türk Lirası için %7'si, aşan kısmı için %4'ü.\"

Madde 11- Bu Karar 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 12- Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.


","resmiGazeteSayi":"25685","resmiGazeteTarih":"2004-12-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"2004/8295","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.501623","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.501623","id":1242,"title":" GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 19,21, 23/8,mükerrer 80,82,86/1-d ve 103 ÜNCÜ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı : 2003/6578

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 19, 21, 23/8, mükerrer 80, 82, 86/1-d ve 103 üncü maddelerinde yer alan tutarlarla ilgili ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 08/12/2003 tarihli ve 052152 sayılı yazısı üzerine, mükerrer 123 üncü maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu'nca 10/12/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.





10/12/2003 Tarihli ve 2003/ 6578

Sayılı Kararnamenin Eki

KARAR


Madde 1- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinde yer alan ticari ve zirai kazançlarda yatırım indirimi istisnasına ilişkin iktisadi kıymetlerde yatırım indirimi hesaplanmayacak tutar, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 6.000.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 2- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan gayrimenkul sermaye iradı istisnasına ilişkin tutar, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 1.800.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 3- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23/8 inci maddesinde yer alan hizmet erbabına işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 7.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 4- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artış kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 12.000.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.

Madde 5- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 12.000.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.


Madde 6- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86/1-d maddesinde yer alan tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2004 takvim yılında uygulanmak üzere 750.000.000 lira olarak tespit edilmiştir.


Madde 7- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi gelir dilimleri tutarları artırılarak, 2004 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.














6.000.000.000 liraya kadar

%20


14.000.000.000 liranın 6.000.000.000 lirası için 1.200.000.000 lira, fazlası

%25


28.000.000.000 liranın 14.000.000.000 lirası için 3.200.000.000 lira, fazlası

%30


70.000.000.000 liranın 28.000.000.000 lirası için 7.400.000.000 lira, fazlası

%35


140.000.000.000 liranın 70.000.000.000 lirası için 22.100.000.000 lira, fazlası

%40


140.000.000.000 liradan fazlasının 140.000.000.000 lirası için 50.100.000.000 lira, fazlası

%45


Oranında vergilendirilir.


Madde 8- Bu Karar 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.


Madde 9- Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.


","resmiGazeteSayi":"25332","resmiGazeteTarih":"2003-12-30T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"2003/6578","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null},{"siteLink":null,"deleted":false,"userid":1,"status":2,"ts":"2025-03-24T19:28:16.499617","updated_at":"2025-03-24T19:28:16.499617","id":1238,"title":"GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 21, 23/8, 31, 47, 48, 82, 86/1-d VE MÜKERRER 121'İNCİ MADDELERİNE İLİŞKİN","summary":null,"description":"
Karar Sayısı 2005/ 9826

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, 82, 86/1-d ve mükerrer 121 inci maddelerinde yer alan tutarlarla ilgili ekli Karar'ın yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığı'nın 13/12/2005 tarihli ve 68310 sayılı yazısı üzerine, adı geçen Kanunun mükerrer 123 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulunca 19/12/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.



19/12/2005 Tarih ve 2005/9826 Sayılı Kararnamenin Eki

KARAR





Madde 1- 193 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde yer alan gayrimenkul sermaye iradı istisnasına ilişkin tutar, 2006 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 2.200 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 2- 193 sayılı Kanunun 23/8 inci maddesinde yer alan hizmet erbabına işyeri veya işyeri müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2006 takvim yılında uygulanmak üzere 8,25 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 3- 193 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde yer alan sakatlık indirimi tutarları; birinci derece sakatlar için 530 Yeni Türk Lirası, ikinci derece sakatlar için 265 Yeni Türk Lirası, üçüncü derece sakatlar için 133 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 4- 193 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamına ilişkin tutar, büyükşehir belediye sınırları içinde 3.500 Yeni Türk Lirası, diğer yerlerde 2.500 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 5- 193 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin (1) numaralı bendinde yer alan yıllık alım tutarı 50.000 Yeni Türk Lirası, yıllık satış tutarı 72.000 Yeni Türk Lirası, (2) numaralı bendinde yer alan gayri safi iş hasılatı 25.000 Yeni Türk Lirası, (3) numaralı bendinde yer alan yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamı 50.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 6- 193 sayılı Kanunun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2006 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 14.000 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 7- 193 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı 2006 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 875 Yeni Türk Lirası olarak tespit edilmiştir.

Madde 8- 193 sayılı Kanunun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan ücretlilerde vergi indirimi uygulamasında esas alınan tarife 2006 yılı harcamalarına uygulanmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

\"3.600 Yeni Türk Lirasına kadar %8'i

7.200 Yeni Türk Lirasının 3.600 Yeni Türk Lirası için %8'i, aşan kısmı için %6'sı

7.200 Yeni Türk Lirasından fazlasının, 7.200 Yeni Türk Lirası için %7'si, aşan kısmı için %4'ü.\"

Madde 9- Bu Karar 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 10- Bu Karar hükümlerini Maliye Bakanı yürütür.


","resmiGazeteSayi":"26038","resmiGazeteTarih":"2005-12-29T00:00:00","kanun":null,"maddeList":null,"tag":null,"priority":null,"fileNames":null,"no":"2005/9826 ","kanunId":433,"kanunNo":null,"kanunTitle":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"lastAddedStatus":null}],"gerekceList":[],"fileNames":null,"kanunId":null,"maddeTypeAciklama":null,"kanunNo":"193","kanunNoTitle":"GELİR VERGİSİ KANUNU","bolum":null,"fileNamesAndSizes":null,"kanunIds":null,"titleExt":null}}